هشدار 3 اقتصاددان برجسته دنیا

اقتصاد جهان به لرزه درآمد؛جنگ باید متوقف شود

کد خبر: ۳۲۹۱۴۲

تاریخ: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۱:۵۷

سرویس خارجی-
چند تن از اقتصاددانان جهان، ضمن برشمردن آثار مخرب جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران، اعلام کردند که تبعات ناشی از کمبود عرضه نفت درجهان اقتصاد کشورهای مختلف در سراسر دنیا را تحت تاثیر آثار منفی قرار داده است. آن‌ها با توضیح لرزه‌ای که این جنگ بر اقتصاد جهانی انداخته است، خواستار توقف جنگ شدند.
سه تن از اقتصاددانان برجسته در حوزه اقتصاد بین‌الملل از آمریکا، اروپا و چین روز چهارشنبه در گفت‌وگو با شبکه خبری الجزیره انگلیسی، وضعیت اقتصاد جهانی و اقتصادهای داخلی کشورها را در شرایط ادامه جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نگران‌کننده توصیف کردند. این کارشناسان با اشاره به وابستگی گسترده اقتصاد جهانی به ثبات بازار انرژی تاکید کردند که ادامه درگیری‌های نظامی در منطقه‌ای که بخش مهمی از عرضه نفت جهان را در اختیار دارد، موجی از بی‌ثباتی اقتصادی در سراسر جهان ایجاد کرده است. به گفته آنان، شوک‌های ناشی از جنگ تنها محدود به منطقه نیست و بازارهای مالی، تجارت جهانی و سطح رفاه مصرف‌کنندگان در بسیاری از کشورها را تحت تأثیر قرار داده است. اقتصاددانان یادشده در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان از گسترش پیامدهای اقتصادی جنگ جلوگیری کرد، تصریح کردند که مهم‌ترین عامل، مدت زمان ادامه درگیری‌هاست. آنان تاکید کردند که اگر جنگ به سرعت جای خود را به مسیرهای دیپلماتیک ندهد، تکانه‌های اقتصادی ناشی از آن عمیق‌تر و گسترده‌تر خواهد شد. به باور این کارشناسان، اقتصاد جهانی در حال حاضر در شرایطی شکننده قرار دارد و هرگونه تشدید بحران در خاورمیانه می‌تواند زنجیره‌ای از بحران‌های اقتصادی را در بازارهای انرژی، کالا و سرمایه به دنبال داشته باشد.
شوک نفتی و فشار بر اقتصاد آمریکا
«گرک سونسون» اقتصاددان آمریکایی در این باره اعلام کرد که کاهش عرضه نفت در بازار جهانی به دلیل بسته شدن تنگه هرمز حتی بر اقتصاد ایالات متحده نیز اثر گذاشته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد وابستگی اقتصاد جهانی به مسیرهای اصلی انتقال انرژی همچنان بسیار بالاست. او توضیح داد که با وجود برخورداری آمریکا از ذخایر قابل توجه نفت، اختلال در عرضه جهانی انرژی موجب افزایش قیمت‌ها و فشار بر بازارهای داخلی این کشور شده است. در همین راستا، آژانس بین‌المللی انرژی از کشورهای عضو خواسته است برای مهار بحران، نزدیک به ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی خود آزاد کنند.
با این حال سونسون تاکید کرد که این اقدام تنها می‌تواند یک راهکار کوتاه‌مدت باشد، زیرا مصرف جهانی نفت روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه است و آزادسازی ذخایر نمی‌تواند به طور بلندمدت کمبود عرضه را جبران کند. او افزود که افزایش بهای انرژی به سرعت بر قیمت بنزین و گازوئیل در آمریکا اثر گذاشته و این روند به بازار مواد غذایی، کالاهای مصرفی و حتی بازارهای مالی نیز سرایت کرده است. به گفته وی، در چنین شرایطی کشورها ناچارند برای کنترل بحران به طور مداوم از ذخایر انرژی خود استفاده کنند؛ موضوعی که برای کشورهایی که ذخایر محدودی دارند، به چالشی جدی تبدیل خواهد شد.
افزایش تورم و نگرانی مصرف‌کنندگان
این اقتصاددان آمریکایی با اشاره به وضعیت داخلی آمریکا گفت که مصرف‌کنندگان و بسیاری از کسب‌وکارها در حال تجربه فشارهای اقتصادی فزاینده هستند. به گفته او، اگر اختلال در عرضه جهانی نفت به دلیل مشکلات حمل‌ونقل دریایی و آسیب دیدن زیرساخت‌های انرژی برای ماه‌ها ادامه پیدا کند، اقتصاد داخلی آمریکا که هم‌اکنون نیز تحت فشار تورمی قرار دارد با مشکلات گسترده‌تری روبه‌رو خواهد شد.
آمارهای اقتصادی نیز نشانه‌هایی از این فشار را نشان می‌دهد. در ژانویه سال ۲۰۲۶ و تنها یک ماه پیش از آغاز جنگ، شاخص هزینه‌های مصرف‌کننده در آمریکا رشد ۲.۸ درصدی داشت، اما این رقم در ماه‌های بعد به ۳.۱ درصد رسید که بالاترین سطح تورم در دو سال اخیر محسوب می‌شود. علاوه‌بر این، گزارش انجمن خودروی آمریکا نشان می‌دهد که در هفته نخست جنگ قیمت بنزین در این کشور حدود ۲۳ درصد افزایش یافته و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل نیز باعث رشد قیمت مواد غذایی شده است.
بازار کار و اقتصاد داخلی زیر فشار
پیامدهای اقتصادی جنگ تنها به افزایش قیمت‌ها محدود نشده و بازار کار آمریکا نیز نشانه‌هایی از فشار اقتصادی را نشان می‌دهد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، در فوریه ۲۰۲۶ حدود ۹۲ هزار فرصت شغلی در این کشور از بین رفته است. این در حالی است که دولت آمریکا تلاش کرده با برخی اقدامات اقتصادی از شدت تأثیرات جنگ بر زندگی شهروندان بکاهد، اما نوسانات منفی در بازارهای مالی و اقتصادی همچنان ادامه دارد.
در همین حال، مقامات آمریکایی از جمله دونالد ترامپ وعده داده‌اند که جنگ کوتاه‌مدت خواهد بود، اما بسیاری از کارشناسان اقتصادی معتقدند شهروندان آمریکایی نسبت به طولانی شدن درگیری‌ها نگران هستند. به گفته آنان، مردم این کشور آثار جنگ را در زندگی روزمره خود به‌وضوح احساس می‌کنند؛ از افزایش هزینه انرژی و مواد غذایی گرفته تا بی‌ثباتی در بازارهای مالی و سرمایه.
بازتاب بحران در اقتصاد آسیا و اروپا
«جان کنگ» استاد اقتصاد بین‌الملل نیز در گفت‌وگو با الجزیره تاکید کرد که افزایش بهای جهانی نفت تنها صنایع انرژی‌بر را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه بسیاری از صنایع دیگر نیز از این روند آسیب دیده‌اند. به گفته او، اگر جنگ ادامه یابد، دامنه آثار منفی آن به تدریج گسترده‌تر خواهد شد و بخش‌های بیشتری از اقتصاد جهانی را درگیر خواهد کرد. وی همچنین به کاهش اعتماد در بازارهای مالی اشاره کرد و گفت که بازارهای سهام در آسیا، اروپا و آمریکا همگی تحت تأثیر فضای جنگی خاورمیانه با افت و نوسانات منفی مواجه شده‌اند.
به گفته این استاد دانشگاه، برخی کشورها نیز برای مدیریت بحران انرژی، صادرات نفت یا فرآورده‌های انرژی خود را کاهش داده‌اند تا ابتدا نیازهای داخلی را تأمین کنند؛ اقدامی که خود به افزایش بیشتر قیمت انرژی در بازار جهانی منجر شده است. او افزود که اکنون نه تنها کشورهای وابسته به نفت خاورمیانه بلکه بسیاری از کشورهای دیگر نیز با بالاترین قیمت‌های انرژی در سال‌های اخیر مواجه شده‌اند و این موضوع بر رشد اقتصادی آن‌ها تأثیر مستقیم خواهد گذاشت.
هشدار درباره بحران جهانی انرژی
کنگ همچنین تاکید کرد که اقتصاد چین نیز از شوک‌های ناشی از این جنگ مصون نمانده و این کشور تلاش می‌کند چالش‌های مربوط به تأمین انرژی را مدیریت کند. به گفته او، در پی اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل دریایی در غرب آسیا، چین فروش برخی محموله‌های انرژی به خریداران خارجی از جمله استرالیا را لغو کرده و چندین کشور آسیایی نیز برنامه‌های اضطراری برای کاهش مصرف سوخت و صرفه‌جویی در انرژی اجرا کرده‌اند. بسیاری از کشورها تنها سه تا چهار ماه ذخایر انرژی در اختیار دارند و اگر جنگ طولانی شود، با بحران‌های جدی‌تری مواجه خواهند شد.
مقام‌های اقتصادی در کشورهای دیگر نیز نسبت به پیامدهای این بحران هشدار داده‌اند. «اکمل نصیر» وزیر اقتصاد مالزی اعلام کرده است که اختلال در عرضه نفت و بسته شدن تنگه هرمز بر صنعت هوانوردی و حمل‌ونقل این کشور اثر گذاشته و افزایش هزینه‌های انرژی می‌تواند قیمت کالاها و خدمات را بالا ببرد. همزمان در اروپا نیز نشانه‌های نارضایتی از افزایش قیمت انرژی دیده می‌شود و حتی در برخی جایگاه‌های سوخت ایتالیا برچسب‌هایی اعتراضی علیه سیاست‌های جنگی نصب شده است. این اقتصاددانان در نهایت تأکید کردند که تنها راه جلوگیری از گسترش بحران اقتصادی جهانی، توقف جنگ و بازگشت سریع به مسیر دیپلماسی است، زیرا پاک کردن آثار تورمی و رکودی چنین بحران‌هایی ممکن است سال‌ها زمان ببرد.