واقعیت‌های خیره‌کننده در دوازدهمین روز جنگ

کد خبر: ۳۲۸۹۳۹

تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۱:۵۲

دوازده روز پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، روند تحولات جنگ از کدام واقعیت‌ها حکایت می‌کند؟ محافل آمریکایی، صهیونیستی و غربی، در حالی که نسبت به مقاومت ایران و فراتر از آن، «عملیات تهاجمی ترکیبی» ابراز حیرت می‌کنند، اذعان دارند که دست آمریکا و اسرائیل به مرور خالی شده و به عملیات کور علیه اماکن مسکونی، اورژانس و مدرسه و بیمارستان روی آورده‌اند. جفری ساکس، اقتصاددان و تحلیلگر شهیر آمریکایی در این باره اذعان کرد: «حملات اخیر، هدفمند نیست. این اقدامات، خودکشی استراتژیک آمریکاست».
ظرف هفته اخیر، موشک‌ها و پهپادهای ایران که دقیق‌تر و ویرانگرتر شلیک می‌شوند، تمام محسبات آرزو اندیشانه نتانیاهو و ترامپ را زیر و رو کرده‌اند. در حالی که بانک اهداف واشنگتن و تل‌آویو تقریبا تهی شده، هیچ هدف استراتژیکی به دست نیامده و جنگ برای متجاوزان، فرسایشی شد است. اکنون «انفجار قیمت انرژی، کمبود تسلیحاتی، انهدام سرمایه‌گذاری 50 ساله آمریکا در منطقه، حکمفرما شدن اراده ایران در تنگه هرمز و نابودی آرزوهای بانیان جنگ»، آشکارا به چشم تحلیلگران می‌آید. مجموع شرایط می‌گوید مقاومت ملت ایران، در حال جواب دادن و رقم زدن یک پیروزی بزرگ است.
وبسایت الجزیره اخیرا در تحلیلی تاکید کرد: «صبر راهبردی ایران دیگر به پایان رسیده است. سال‌ها فشار آمریکا و اسرائیل، ایران را از خویشتنداری به سوی تقابل منطقه‌ای سوق داد». دیروز در حالی که نیویورک تایمز می‌نوشت «آینده‌ای که از آن درباره توانمندی پهپادی و موشکی ایران می‌ترسیدیم، فرا رسیده است»، خبرگزاری بلومبرگ فاش کرد «ایران، ارتش آمریکا را تحت فشار بی‌سابقه‌ قرار می‌دهد. این زرادخانه‌ موشکی و پهپادی، با همه دیگرانی که ایالات متحده تاکنون با آنها رو‌به‌رو شده، متفاوت است».
بر اساس طراحی هوشمندانه ایران، بخش قابل توجهی از رادارها و سامانه‌های پدافندی دشمن منهدم شده و بنابراین، عملیات تهاجمی را آسان کرده‌اند. وزارت دفاع اوکراین در این زمینه می‌گوید:« سامانه‌های پاتریوت در طول بیش از ۱۴۶۰ روز جنگ با روسیه، حدود ۶۰۰ موشک رهگیر شلیک کرده‌اند، اما در برابر ایران تنها طی ۳ روز حدود ۸۰۰ موشک رهگیر شلیک شده است». اما چند منبع مطلع به سی‌بی‌اس نیوز گفتند «کاخ سفید می‌داند که کشورهای خلیج‌فارس با کمبود موشک‌های رهگیر روبه‌رو هستند و مجبور شده‌اند به رهگیری گزینشی حملات بپردازند. با این وجود وزیر جنگ آمریکا علام کرده ابتدا نیروها، سربازان و پایگاه‌های ایالات متحده در اولویت قرار دارند»!
روزنامه نیویورک‌تایمز دیروز گزارش داد: «دولت ترامپ و مشاوران او در برآورد پاسخ ایران به جنگ و تأثیر آن بر بازارهای نفت دچار اشتباه محاسباتی شدند. واکنش شدید ایران باعث شد آمریکا مجبور شود طرح‌های خود را تغییر داده و شروع به تخلیه سفارت‌‌هایش در منطقه کند... بر اساس تصاویر ماهواره‌ای تأیید شده، حداقل ۱۷ سایت نظامی، دیپلماتیک و پدافند هوائی آمریکا آسیب دیده‌اند»‌. دیروز در حالی که واشنگتن‌پست می‌نوشت «یک تأسیسات کلیدی آمریکا در عراق هدف اصابت پهپادی قرار گرفت»، مقاومت اسلامی عراق از هلاکت ۱۳ نظامی آمریکایی فقط در عراق خبر داد.
نشریه فارین پالیسی با اشاره به منطق پیروزمندانه ایران می‌نویسد: «سرنوشت جنگ ایران را تاب‌آوری و مقاومت مشخص خواهد کرد. با وجود از دست دادن رهبر عالی و چندین مقام ارشد نظامی، ماشین جنگی ایران فرو نپاشید. راهبرد ایران؛ تبدیل جنگ از رویارویی صرفاً نظامی به شوک ژئوپلیتیکی–اقتصادی بود. ایران نیازی ندارد تنگه هرمز را برای همیشه ببندد. حتی اختلالات موقت، افزایش هزینه بیمه و افزایش ریسک می‌تواند زنجیره‌های تأمین جهانی را مختل کند. حق بیمه نفتکش‌ها به‌شدت افزایش یافته و نرخ حمل‌ونقل دریایی نیز جهش کرده است».
فشار مستقیم و غیر مستقیم ایران در حملات ترکیبی، صدای برخی سناتورهای آمریکایی را درآورده است. سناتور کریس مورفی گفت: «همین الان از یک جلسه دو ساعته محرمانه و پشت‌درهای درباره جنگ بیرون آمدم. جلسه فقط تأیید کرد که این جنگ کاملاً آشفته و فاقد انسجام است. ما به هیچ‌یک از اهداف اعلام‌شده‌ نخواهیم رسید. هیچ راهی وجود ندارد که بتوانیم برنامه هسته‌ای ایران را نابود کنیم، چون بیشتر آن در زیرزمین قرار دارد، حمله زمینی هم فاجعه‌بارتر خواهد بود. آمریکا در موضع ضعف قرار دارد، زیرا متحدانی مثل نتانیاهو، ما را به جنگ‌ خود می‌کشانند و این برای امنیت ملی بسیار خطرناک است». براندون وایکرت، تحلیلگر امنیت ملی آمریکا هم گفته است: «دست‌کم سه پایگاه آمریکا در خلیج‌فارس تقریباً به‌کلی ویران شده‌. پایگاه بحرین، کاملاً به زمینی صاف تبدیل شده. این پایگاه که بسیار هم گران‌قیمت بود، سال‌ها مرکز اصلی نیروی دریایی آمریکا در خاورمیانه به‌شمار می‌رفت و اکنون به‌طور کامل از مدار عملیات خارج شده است».
اما در اسرائیل هم اوضاع بهتر از آمریکا نیست. روز گذشته سنگین‌ترین حملات ایران به نقاط مختلف سرزمین‌های اشغالی انجام شد واسرائیل هیوم نوشت «طی ۲۴ ساعت گذشته، تعداد موشک‌های شلیک شده از ایران به سمت اسرائیل افزایش یافته است». رسانه‌های عبری می‌گویند: «یک‌سوم جمعیت اسرائیل جایی برای فرار و پناه گرفتن ندارند و در تیررس مستقیم موشک‌ها قرار دارند». پیامک‌هایی که برای اسرائیلی‌ها ارسال شده، می‌گوید: «آخرین سیستم‌های رادار آمریکایی در منطقه نابود شده‌اند، رهبران دولت شما به شما دروغ می‌گویند، کشور را ترک کنید... موشک‌ها در راهند... هیچ پناهگاهی امنیت شما را تضمین نمی‌کند.»
این وضعیت، موجب فوران اعتراض صهیونیست‌ها شده است. آوی اشکنازی تحلیلگر نظامی در روزنامه معاریو دیروز خبر داد: «خانواده‌های نظامیان اسرائیلی نسبت به وضعیت فرزندان خود در جبهه لبنان ابراز نگرانی شدید کرده‌ و گفته‌اند که ارتش، آنها را در جنوب لبنان در موقعیتی قرار داده که مانند اردک در میدان تیر هدف حملات قرار می‌گیرند. ارتش در حال حاضر درگیر نبرد دفاعی است نه عملیات تهاجمی». همچنین، گزارش گزارشگر سی‌ان‌ان تُرک از ناتوانی پدافند اسرائیل خبر داد و گفت: «واقعیت اینست که دیگر سیستم پدافندی اسرائیل نمی‌تواند از پس موشک‌های ایران بربیاید» کسری ناجی خبرنگار بی‌بی‌سی در تل‌آویو هم گزارش داد: «اسرائیل نیمه‌تعطیل و خیابان‌ها از ترس حملات خالی شده؛ مغازه‌ها بسته‌اند و این وضعیت برای مردم غیر قابل تحمل شده است. حتی موشک‌های حزب‌الله هم بدون فعال شدن آژیرهای خطر به تل‌آویو اصابت می‌کنند و این بی‌سابقه است». دیوید ایگناتیوس، نویسنده واشنگتن پست نیز خبر داد: «برخی مقامات ارشد اسرائیل نسبت به تشدید حملات و ادامه‌دار شدن جنگ علیه ایران ابراز نگرانی کرده‌اند. آنها به دنبال مسیرهای خروج هستند».
وجه دیگر جنگ، ابعاد اقتصادی فاجعه بار آن برای غرب است. دولت آمریکا تلاش کرد با برخی اخبار فیک مانند اسکورت نفتکش‌ها در خلیج‌فارس، قیمت نفت را پایین بیاورد. اما بعد از تکذیب این خبر، قیمت ۵.۵ درصد بالا رفت و همزمان با ادعای مین‌ریزی ایران در تنگه هرمز ۸.۵ درصد دیگر افزایش یافت. واکنش قدرتمندانه ایران به حملات رژیم صهیونیستی علیه برخی تاسیسات نفتی موجب اختلاف تنش میان اسرائیل و آمریکا شده چنان که اکسیوس گزارش داد: «آمریکا از اسرائیل خواسته حملات به تأسیسات انرژی و نفت ایران را متوقف کند. واشنگتن به تل‌آویو هشدار داده که ادامه این حملات می‌تواند به منجر به افزایش قیمت جهانی نفت شود و واکنش تلافی‌جویانه گسترده‌تری علیه تأسیسات انرژی به دنبال داشته باشد».
در حالی که اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی کرده «قیمت نفت تا دو ماه آینده بالای ۹۵ دلار می‌ماند»، شبکه سی‌ان‌ان گفت: «آزادسازی ذخایر راهبردی برای مدیریت بحران تنگۀ هرمز، شبیه به یک شوخی است و اثر بلندمدتی ندارد. تنها راه، بازشدن تنگۀ هرمز است، در غیراین‌صورت باید آمادۀ بحران بزرگ شویم». در حالی که تنگه هرمز برای دومین هفته به روی اغلب کشتی‌ها بسته شده، از تولید نفت در کشورهای خلیج‌فارس، ۶.۷ میلیون بشکه در روز کاسته شده است. در این میان، خبرگزاری تاس از برلین گزارش داد «قیمت بنزین و سوخت در آلمان به‌شدت افزایش یافته و هزینه سوخت‌گیری یک باک ۵۰ لیتری، بین ۶ تا ۹ یورو گران‌تر شده و نگرانی گسترده‌ای را میان شهروندان و کارشناسان اقتصادی به وجود آورده است. این شوک جدید انرژی یادآور بحران سال ۲۰۲۲ پس از جنگ اوکراین است.»
دیروز در حالی که کاخ سفید اعلام کرد «نیروهای ما هیچ نفتکشی را در تنگۀ هرمز اسکورت نکرده اند»، نشریه اکونومیست یادآور شد:‌«در جریان جنگ نفتکش‌ها در دهه ۱۹۸۰، آمریکا به طور متوسط هر هفته یک کاروان کشتی را از تنگه هرمز اسکورت می‌کرد. با آن سرعت، حدود دو سال و نیم طول می‌کشد تا همه ۳۲۰ کشتی گرفتار شده‌، از تنگه هرمز خارج شوند. حتی اگر سه‌چهارم ترددها از سر گرفته شود، باز هم ۴ میلیون بشکه در روز از رسیدن به بازارهای جهانی باز خواهد ماند. هزینه اسکورت نفتکش از ارزش محموله‌ای که قرار است محافظت شود بیشتر خواهد بود.»
همزمان، روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از مقامات آمریکایی نوشت: « ایرانیها کمتر از ۱۰ مین در تنگه هرمز کاشته‌اند و مشخص نیست که آیا تعداد بیشتری نصب خواهند کرد یا خیر. کاشت مین‌های دریایی ممکن است نشانه‌ای برای واشنگتن باشد مبنی بر اینکه تهران قادر به فلج کردن اقتصاد جهانی است».
بُعد دیگر خطای محاسباتی حریف، درباره ساختار اجتماعی و سیاسی ایران بوده است. دنی سیترینوویچ (رئیس سابق میز ایران در اطلاعات ارتش اسرائیل) در این زمینه تصریح کرد: «اگر می‌دانستیم که سیّد مجتبی خامنه‌ای انتخاب خواهد شد، شاید باید بیشتر در مورد ترور رهبر ایران فکر می‌کردیم». مجریان یک برنامه معروف اینترنتی در آلمان هم پس از مشاهده واکنش مردم ایران در تجمعات و در هنگام بمباران گفتند: «اینها مردمی نیستند که تسلیم شوند. هر کس دیگر بود الان پا به فرار گذاشته بود، ولی اینها نه‌تنها فرار نمی‌کنند، بلکه استوار ایستاده‌اند». در این میان، روزنامه نیویورک تایمز در جمع‌بندی جنگ 12 روزه اخیر می‌نویسد: «تهران می‌تواند اعلام پیروزی کند. پاسخ تهاجمی ایران به حمله آمریکا، واشنگتن را به تغییر طرح‌ها و تخلیه سفارت‌‌خانه‌هایش در منطقه وادار کرد. تهران می‌تواند با تحمیل این رگبارها، اعلام پیروزی کند. مقامات نظامی آمریکایی اذعان کردند که ایران هر روز نشان می‌دهد ترور رهبرش، توانایی نظامی آن را فلج نکرده است».
اکنون بسیاری از تحلیلگران در آمریکا و غرب اتفاق نظر دارند که ترامپ در نقشه حمله به ایران، دچار محاسبه‌ای غلط و شکستی سنگین شده است. برخی تحلیلگران حتی از عبارت «ترامپ احمق» برای روایست واقعیت میدان استفاده می‌کنند. روز گذشته روزنامه وال استریت ژورنال تایید کرد: «مشاوران ترامپ خواستار خروج از جنگ ایران شدند. برخی مشاوران ترامپ به طور خصوصی اصرار کرده‌اند تا به دنبال یک طرح خروج از جنگ باشد. ترامپ از اینکه تهران علی‌رغم کمپین نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل تسلیم نمی‌شود، حیرت‌زده شده است».
در حالی که پاول ایتون، ژنرال آمریکایی می‌گوید «ترامپ، زوال عقل دارد و دچار زوال است»، روزنامه فایننشال تایمز تاکید کرد «راهبرد ونزوئلای ترامپ در ایران شکست خورده اسات» و نیویورک تایمز نوشت «فانتری‌های ترامپ در حال فروپاشی است». داگلاس مک گرگور، سرهنگ سابق پنتاگون هم درباره سرانجام جنگ پیش‌بینی کمی کند: «ایران، کشوری با تمدن بزرگ است؛ با جنگ و بمباران از بین نمی‌رود و از صحنه حذف نخواهد شد. در نهایت و در پایان جنگ، این ایران است که باقی می‌ماند و آمریکا از منطقه به بیرون رانده می‌شود و نفوذش را از دست می‌دهد».
در حالی که تحلیلگر بی‌بی‌سی می‌گوید «تمام دستاورد ترامپ با انتخاب (آیت‌الله) مجتبی خامنه‌ای بر باد رفت»، خبرنگار سی‌ان‌ان ترک از خیابان‌های تبریز گزارش داد: «الان در اسرائیل خیابان‌ها خالی است؛ اما در ایران همه‌جا پر از مردم است» و روزنامه انگلیسی تلگراف نوشت: «انتخاب رهبر جدید ایران نشان داد که جنگ ترامپ چقدر احمقانه است. این جنگ آمریکا و اسرائیل است؛ و هر دو شکست خورند.»