تلاش غیرعادی آمریکا برای نفوذ در لبنان؛ از ساخت سفارت‌خانه عظیم تا حضور گسترده نظامی

کد خبر: ۳۲۸۶۳۴

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۱:۳۷

تحرکات اخیر آمریکا در لبنان، از گسترش حضور نظامی در پایگاه «حامات» تا ساخت سفارتخانه‌ای عظیم در بیروت، بار دیگر گمانه‌زنی‌ها درباره اهداف واشنگتن در این کشور را تقویت کرده است، اهدافی که به نظر فراتر از همکاری‌های دیپلماتیک معمول است.
الگویی خاص در سیاست‌خارجی آمریکا مسبوق به سابقه است، الگوی نفوذ و چه‌بسا راه انداختنِ دولتی مخفی در دل کشورهای دیگر، به ویژه کشورهای غرب آسیا! لبنان در سال‌های اخیر شاهد تحولات عمیقی بوده و قطب‌نمای سیاسی این کشور در پی مداخلات قدرت‌های بزرگ، به ‌ویژه آمریکا، با ابهام بیشتری روبه‌رو شده است. واشنگتن در رقابتی آشکار برای اعمال نفوذ در صحنه لبنان، چه در برابر متحدان خود مانند فرانسه و عربستان و چه در برابر رقبایی همچون ایران، تلاش می‌کند جایگاه خود را تثبیت کند. این رویکرد آمریکا اخیراً در ماجرای مربوط به پایگاه هوائی «حامات» و پیامدها و پرسش‌های ناشی از آن نمود یافته است. همچنین، پروژه ساخت سفارتخانه بزرگ آمریکا در بیروت- که از آن به ‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های دیپلماتیک جهان یاد می‌شود- به ‌عنوان یکی از ارکان اصلی حضور بلندمدت واشنگتن در لبنان مطرح است. اظهارات اخیر «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز درباره مسئله لبنان و امکان حل‌و‌فصل آن و نیز سخنان وی درباره حزب‌الله، بر اهمیت این پرونده در سیاست‌خارجی آمریکا افزوده است؛ هرچند برخی مقام‌های آمریکایی تلاش کرده‌اند اهمیت لبنان برای واشنگتن را کم‌رنگ جلوه دهند.
پایگاه نظامی حامات
به گزارش «ایسنا» به نقل از تارنمای «النشره»، در نگاه استراتژیک آمریکا، لبنان با وجود شکنندگی سیاسی و اقتصادی، می‌تواند نقشی محوری در معادلات منازعه منطقه‌ای ایفا کند. این نگاه بر پایه طرحی موسوم به «خاورمیانه جدید» استوار است که لبنان را به ‌عنوان سکوی بازدارندگی و اعمال نفوذ در برابر رقبای منطقه‌ای، به‌‌ویژه ایران و نیز در مواجهه با تهدیدهای امنیتی میان رژیم اسرائیل و متحدانش از یک‌سو و مخالفان واشنگتن از سوی دیگر تعریف می‌کند. حضور آمریکا در پایگاه هوائی حامات، هرچند از نظر ظاهری محدود توصیف می‌شود، اما نشان‌دهنده تحول در سطح همکاری میان آمریکا و ارتش لبنان است. برخی گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که این حضور در چارچوبی امنیتی قرار دارد که می‌تواند این پایگاه را به نقطه پشتیبانی بالقوه برای اهداف آمریکا در منطقه تبدیل کند.
سفارتی فراتر از سفارتخانه!
از سوی دیگر، پروژه سفارت آمریکا در بیروت بخشی از بازآرایی گسترده‌تر توانمندی‌های آمریکا در منطقه قلمداد می‌شود. این مجموعه عظیم که به ‌نوعی به قلمرویی آمریکایی بدل خواهد شد، بنابر ارزیابی‌ها می‌تواند نقش اطلاعاتی و حتی نظامی در مدیریت روابط و ائتلاف‌های منطقه‌ای ایفا کند. برخی تحلیل‌ها حاکی است این زیرساخت دیپلماتیک از نظر ابعاد و اهمیت، حتی از مرکز مورد استفاده آمریکا در قبرس نیز بزرگ‌تر و بااهمیت‌تر خواهد بود. تصمیم‌گیران آمریکایی بر این باورند که برخورداری از زیرساختی مستحکم در لبنان، صرفاً یک اقدام دیپلماتیک نیست، بلکه ضرورتی استراتژیک برای تقویت بازدارندگی و امکان استفاده سریع از قدرت در صورت نیاز محسوب می‌شود.
موضوع انرژی
در این میان، موضوع انرژی نیز جایگاه ویژه‌ای در محاسبات آمریکا دارد؛ به‌‌ویژه درخصوص احتمال استخراج نفت و گاز از بلوک‌های دریایی لبنان. دولت‌های مختلف آمریکا و به ‌طور خاص دولت کنونی دونالد ترامپ، توجه ویژه‌ای به منابع انرژی داشته‌اند، موضوعی که حضور پایدار واشنگتن در منطقه خلیج‌فارس و تحرکات اخیر این کشور در ونزوئلا نیز در همین چارچوب تحلیل می‌شود. از این منظر، سواحل لبنان به نقطه تلاقی اقتصاد و امنیت تبدیل می‌شود و سرمایه‌گذاری در ثبات، پیش‌شرط هرگونه فعالیت اکتشافی یا تولیدی پایدار تلقی می‌شود. در نتیجه، تقویت حضور آمریکا از طریق تأسیسات دیپلماتیک گسترده و حضور نظامی ملموس، می‌تواند بخشی از سازوکار حفاظت بلندمدت از منافع آینده باشد؛ حتی اگر هنوز مرحله تولید تجاری گسترده آغاز نشده باشد.