«پرویز سروری» نایب‌رئیس شورای شهر تهران در گفت‌وگو با کیهان:

انتخابات «تناسبی» شورای شهر، محل وزن‌کشی لیست‌های انتخاباتی است

کد خبر: ۳۲۸۴۴۷

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۱:۲۸

سرویس اجتماعی- مهدی برازنده:
نایب‌رئیس شورای شهر تهران درباره نحوه برگزاری انتخابات شورای شهر در پایتخت به صورت «تناسبی» توضیح داد.
به گزارش کیهان، حدود دوماه دیگر انتخابات هفتمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا برگزار خواهد شد. انتخاباتی که برای اولین‌بار در تهران به صورت «تناسبی» برگزار می‌شود و احزاب و گرایش‌های مختلف سیاسی هم‌اکنون در حال تهیه لیست‌های خود برای راهیابی به صحن شورای شهر در خیابان بهشت هستند.
برگزاری شیوه جدید انتخابات که با هدف رقابت بیشتر بین احزاب و گروه‌های سیاسی و راهیابی همه طیف‌ها به پارلمان شهری انجام می‌شود، اگرچه اقدامی تازه است و احتمالاً شرکت در انتخابات شورای شهر را برای برخی جذاب‌تر کند، اما نقدهای زیادی هم به خود وارد کرده است ازجمله اینکه شدت تنش‌های سیاسی در شورا بالاتر رود.
در هر صورت انتخابات 11 اردیبهشت‌ماه فرصتی است که مردم با حضور خود در آن برای تقویت رکن چهارم نظام و توسعه ملی که از توسعه محلی نشأت می‌گیرد، گام بردارند. امروز نهادی مثل شهرداری تهران در تحولات سیاسی و اجتماعی نقش مهمی ایفا می‌کند، همچنین شهردار تهران با حضور در هیئت دولت می‌تواند نظرات شهروندان را مستقیماً به رئیس‌جمهور و کابینه دولت منتقل کند و پیگیری بهتری برای مسایل شهری داشته باشد.
با توجه به اهمیت انتخابات شورای اسلامی شهر در بهار سال آینده و برگزاری شیوه جدید انتخابات در تهران، در گفت‌و‌گو با «پرویز سروری»، نایب‌رئیس شورای شهر تهران که سابقه حضور در دو دوره شورا را دارد، ارزیابی وی درباره روند برگزاری انتخابات شورای اسلامی شهر تهران را جویا شدیم.
نحوه انتخاب اعضای شورای شهر تهران
در انتخابات اردیبهشت‌ماه
سروری درباره برگزاری انتخابات شورای اسلامی شهر تهران به شیوه «تناسبی» به کیهان گفت: به اعتقاد بنده، این شیوه می‌تواند تحولی در عرصه انتخابات ایجاد کند. این مدل دارای نکات مثبت و منفی مختلفی است و لازم است تمامی ابعاد آن به‌صورت دقیق و جامع مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره چگونگی انتخاب اعضای شورای شهر در انتخابات آتی شورای شهر توضیح داد: نخستین نکته آن است که انتخابات تناسبی، انتخاباتی «وزنی» محسوب می‌شود. برخلاف شیوه گذشته که افراد به‌صورت مستقل رأی می‌آوردند، در این مدل، افراد در قالب لیست‌ها رأی می‌آورند؛ به این معنا که آرای نامزدها به لیست متبوع آنها منتقل می‌شود و وزن کلی آن لیست تعیین‌کننده تعداد کرسی‌های شورا خواهد بود. به بیان روشن‌تر، مجموع آرای ۲۱ نفر هر لیست محاسبه و نسبت آن با کل آرای مأخوذه سنجیده می‌شود. براساس درصدی که آن لیست از کل آرا به دست می‌آورد، به همان نسبت کرسی‌های شورا به آن اختصاص می‌یابد. برای مثال، اگر لیستی ۴۰درصد کل آرا را کسب کند، ۴۰درصد از صندلی‌های شورا را در اختیار خواهد گرفت. سپس از میان اعضای همان لیست، افرادی که بالاترین رأی را دارند، به تعداد کرسی‌های اختصاص‌یافته انتخاب می‌شوند و پس از آن نوبت به سایر لیست‌ها و در نهایت افراد منفرد می‌رسد. با توجه به امکان حضور در انتخابات به صورت لیست‌های حزبی و منفرد، اگر فردی خارج از لیست‌های اعلام‌شده بتواند به اندازه یک لیست واحد رای بیاورد، می‌تواند وارد شورا شود. با این حال تعداد آرای لیست‌ها در انتخابات بیشتر از افراد منفرد است و شانس افراد منفرد در این مدل از انتخابات کمتر است.
نقش وزن لیست‌ها در موفقیت نامزدهای انتخابات
نایب‌رئیس شورای شهر تهران افزود: بنابراین، آنچه اهمیت دارد، وزن و جایگاه لیست ارائه‌شده از سوی حزب یا جبهه سیاسی است. حتی ممکن است فردی از حیث رأی شخصی، آرای بالایی کسب کند، اما به دلیل آنکه لیست متبوع وی وزن کافی برای تصاحب کرسی نداشته است، وارد شورا نشود. به عبارت دیگر، چنانچه سایر اعضای آن لیست نتوانند آرای قابل‌توجهی کسب کنند، مجموع آرای لیست به حدنصاب لازم برای کسب کرسی نمی‌رسد. ممکن است فردی ۳۰۰هزار رای داشته باشد اما وارد شورا نشود، در حالی که فرد دیگری با ۱۸۰هزار رای به دلیل قرار گرفتن در لیستی با وزن بالاتر، موفق به حضور در شورا شود. از این‌رو، رأی‌دهندگان بیش از افراد، می‌توانند به لیست‌هایی که می‌تواند بخش قابل‌توجهی از مطالبات آنها را محقق کند، توجه کنند.
سروری با اشاره به نقش مهم ائتلاف بین نامزدها و اعضای شورای شهر گفت: در انتخابات تناسبی، ائتلاف‌ها پیش از انتخابات، حداقلی هستند و پس از انتخابات، حداکثری خواهند بود؛ در حالی که در انتخابات اکثریتی، عموماً ائتلاف‌ها پیش از انتخابات شکل می‌گیرد و پس از اعلام نتایج، ضرورتی برای آن باقی نمی‌ماند. در مدل تناسبی، به دلیل آنکه اشتراک میان لیست‌ها وجود ندارد و هیچ فردی نمی‌تواند در دو لیست حضور داشته باشد، توافق بر سر ۲۱ نفر برای دو مجموعه متفاوت بسیار دشوار است. حتی اختلاف بر سر یک نفر نیز می‌تواند مانع شکل‌گیری ائتلاف پیش از انتخابات شود. هرچند امکان ائتلاف پیشینی وجود دارد، اما احتمال آن پایین و فرآیند آن دشوار است. در مقابل، پس از انتخابات، به دلیل مشخص‌شدن وزن هر لیست، زمینه تعامل و ائتلاف بسیار گسترده‌تر می‌شود و افراد و گروه‌ها براساس وزن خود وارد تعاملات سیاسی خواهند شد.
احتمال تشدید اختلافات در شورا
با تناسبی‌شدن انتخابات
وی درباره احتمال افزایش درگیری در شورای شهر آینده با توجه به رای آوردن لیست‌های مختلف و همچنین وجود برخی اختلاف‌ها در بین اعضای شورای ششم تهران با وجود رای آوردن لیست کامل آنها در انتخابات 1400 افزود: در دوره ششم شورا، اگرچه اعضا از یک فهرست واحد وارد شورا شدند، اما در ادامه شاهد برخی اختلافات و تنش‌ها بودیم. با توجه به اجرای مدل تناسبی، احتمال افزایش رقابت‌ها و حتی تنش‌های سیاسی وجود دارد. به اعتقاد بنده، انتخابات تناسبی برای مجلس شورای اسلامی مفیدتر است؛ زیرا مجلس با حدود ۲۹۰ نماینده، ظرفیت حضور طیف‌های متنوع را دارد. اما در شورایی با ۱۱ یا ۱۵ عضو، اختلافات می‌تواند اثرگذارتر باشد. حتی در شرایطی که اعضا از یک گروه بودند، به دو دسته تقسیم شدند؛ چه رسد به حالتی که چندین گروه با وزن‌های متفاوت وارد شورا شوند. در چنین وضعیتی، ممکن است تعاملات به سمت معاملات سیاسی سوق پیدا کند؛ به گونه‌ای که رأی دادن منوط به انجام خواسته‌هایی خاص شود، و این امر برای شورا مطلوب نیست.
دشمن در پی تضعیف مشارکت در انتخابات است
نایب‌رئیس شورای شهر تهران درباره اهمیت مشارکت در انتخابات سال آینده اظهار داشت: مشارکت همواره مهم بوده، اما در این دوره می‌توان گفت اهمیت آن چندین برابر شده است. ما جنگ ۱۲روزه را پشت‌سر گذاشتیم که موجودیت کشور را هدف قرار داده بود و پس از آن نیز شاهد اغتشاشاتی بودیم که انسجام ملی حاصل از آن ایام را نشانه گرفت. دشمنان، از جمله رژیم صهیونیستی و آمریکا، تلاش کردند انسجامی را که موجب پیروزی ما در جنگ شد، تضعیف کنند. اکنون پس از آن شرایط، وارد عرصه انتخابات شده‌ایم و طبیعی است که دشمن در پی کاهش مشارکت برای تضعیف نظام باشد. انتخابات شوراها ذاتاً به دلیل نقش مشارکت حساس است و علاوه‌بر آن، از حیث اینکه چه طیف و گروهی به شورا راه می‌یابد نیز اهمیت دارد. بنابراین، همه ما باید در راستای افزایش مشارکت تلاش کنیم.