نجوای دل با معبود

کد خبر: ۳۲۸۲۹۲

تاریخ: ۰۲ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۱:۳۱

خدا را در مقابل خود احساس كردن
آنچه در طی ماه مبارک رمضان در این ستون تقدیم خوانندگان عزیز می‌شود بیان دیدگاه‌های رهبر معظم انقلاب درباره جایگاه دعا در منظومه عقاید الهی و نقش آن در رشد و تعالی فرد است. نگاه حضرت آقا به دعا این است که باید از این خزانه گرانبها که فراوان از ائمه(ع) به ما به یادگار رسیده استفاده کنیم و معارف بلند آنها را استخراج و به جامعه و نسل جوان عرضه ‌نماییم. این غفلت و نقص فراگیر بارها توسط معظم‌له هشدار داده شده است.
توفیق همکلام شدن با پروردگار، مناجات و صحبت خودمانی با حضرت حق خیلی با ارزش‌تر از پاداش‌های دنیوی و حتی اخروی است. ایشان این فایده را مهم‌ترین و درک این اهمیت را کلیدی‌ترین نکته مبحث دعا می‌دانند. مطالب مطرح شده در این ستون از کتاب دعا‌، چاپ انتشارات مؤسسه فرهنگی انقلاب اسلامی برگرفته شده است. نخستین بخش از این سلسله مطالب از نظر خوانندگان عزیز می‌گذرد.
***
* معناى دعا اين است كه شما با خدا حرف بزنيد؛ خدا را در مقابل خود احساس كنيد و حاضر و ناظر بدانيد. اينكه انسان همين‏طور طبق عادت چيزى را بر زبان بياورد و مطالبه‏اى را ذكر كند- خدايا ما را بيامرز، خدايا پدر و مادر ما را بيامرز- بدون اينكه در دل خود حقيقتاً حالت طلبى را احساس كند، اين دعا نيست؛ لقلقه‏ لسان است. «لَا يَقْبَلُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ دُعَاءَ قَلْبٍ لَاه»(الكافي ج:2 ص:473)؛ دل غافل و بى‏توجّه و سربه‏هوا اگر دعا كند، خداى متعال دعايش را قبول نمى‏كند. دلهاى آلوده و غرق در تمنّيات و شهوات نفسانى- كه اصلاً غافلند- چگونه دعا خواهند كرد؟ چه توقّعى است كه اگر انسان اين‏طور دعا كرد، مستجاب شود؟(29/7/84)
تقرُّب إلى الله
* نفس دعا كردن، تقرُّب إلى الله است.(7/12/71)
انس با خدا
* گاهى هم دعا حاجت خواستن نيست، فقط انس با خداست.(21/7/85)
حرف زدن با پروردگار
با خداى متعال سخن گفتن، حرف دل را با او در ميان گذاشتن‏
* دعا يعنى چه؟ يعنى با خداى متعال سخن گفتن؛ در واقع خدا را نزديك خود احساس كردن و حرف دل را با او در ميان گذاشتن.(29/7/84)
* خود حرف زدن با پروردگار، خود تضرّع كردن، با خداى متعال سخن گفتن، نزد خداى متعال عذرخواهى و توبه و استغفار كردن، براى انسان يكى از مقاصد و هدف‌هاست. اين، بالاترين جنبه‏هايى است كه در دعا وجود دارد.(7/12/71)
* هرچه كه مى‏خواهيد با خدا حرف بزنيد؛ اين، دعاست. هرچه مى‏خواهيد با او در ميان بگذاريد،حالا مى‏تواند به زبان فارسى يا به زبان خودتان باشد.(21/7/85)
* اين دعاها را در اختيار ما گذاشته‏اند. كيفيت حرف زدن و مناجات كردن با خدا را به ما ياد داده‏اند. معين كرده‏اند كه چه حرف‌هايى را مى‏شود با خدا زد. بعضى از اين جملاتِ ادعيه‏ مأثوره از أئمّه(ع) هست كه اگر اينها نبود، آدم نمى‏توانست خودش تشخيص بدهد كه مى‏شود با خدا با اين زبان حرف زد و اين‏طور از خدا خواست و التماس كرد.(18/1/69)
بيان خواست‌هاى فطرى انسان
* اگر كسى معناى دعا، مثلاً دعاى ابى‌حمزه‌ ثمالى، يا دعاى امام حسين(ع) در روز عرفه را بفهمد و توجّه كند امكان ندارد از اين دعاى به اين بلندى خسته شود. يعنى اين گفت‌وگويى كه در اين دعا انجام گرفته، بين آن بنده‌ برگزيده و شايسته و بامعرفت و خدا، اين‌قدر پُرجاذبه و نافذ و حقيقى است يعنى بيان‏كننده‌ آن خواست‌هاى فطرى انسان است كه امكان ندارد كسى هيچ‏وقت از آن خسته شود.(14/11/76)
خواستن‏
* دعا، يعنى خواستن و خدا را خواندن. خواستن، يعنى اميدوارى. تا اميد نداشته باشيد، از خدا چيزى را درخواست نمى‏كنيد. انسان نااميد كه چيزى طلب نمى‏كند. پس، دعا يعنى اميد، كه ملازمِ با اميد به اجابت است.(10/1/69)
* دعا رقيب ابزارهاى مادّي نيست. اين طور نيست كه وقتى انسان مى‏خواهد به مسافرت برود، يا با خودرو و قطار و هواپيما عازم شود و يا با دعا برود! همچنين اين طور نيست كه اگر انسان بخواهد وسيله‏اى به دست آورد، يا پول خرج كند و يا اگر پول نداشت به دعا متوسّل شود و آن وسيله را به دست آورد! معناى دعا اين است كه شما از خدا بخواهيد تا او اين وسايل را جور بياورد. آن‌وقت علل مادّي، هركدام در جاى خودشان قرار مى‏گيرند. دعاى مستجاب اين‏گونه است.(28/11/73)
دعا، روح عبادت
* در روايت وارد شده ‌است كه «أَلدُّعَاءُ مُخُّ الْعِبَادَهْ»(وسائل‏الشيعهًْ ج:7 ص:27)؛ مغز عبادت، يا به تعبير رايج ماها، روح عبادت، دعاست. دعا يعنى چه؟ يعنى با خداى متعال سخن گفتن؛ در واقع خدا را نزديك خود احساس كردن و حرف دل را با او در ميان گذاشتن‏.(29/7/84)
بهترين عبادت‏
* مغز هر عبادتى، دعاست. عبادات براى همين است كه بتواند انسان را در مقابل خداى متعال خاشع و دلش را نيز مطيع و تسليم كند. اين اطاعت و خشوع در مقابل خداوند هم از نوع تواضع و خشوع و خضوع انسانها در مقابل يكديگر نيست؛ بلكه به معناى خشوع و خضوع در مقابل خير مطلق، جمال مطلق، حُسن مطلق و فضل مطلق اوست. لذا دعا، يك نعمت است و فرصت دعا كردن، يك نعمت است.(21/7/85)
* در باب دعا، خلاصه‏ عرض ما اين است كه دعا، مظهر بندگىِ در مقابل خداوند و براى تقويت روح عبوديت در انسان است و اين روح عبوديت و احساس بندگى در مقابل خداوند، همان چيزى است كه انبياى الهى از اوّل تا آخر، تربيت و تلاششان متوجّه اين نقطه بوده ‌است كه روح عبوديت را در انسان زنده كنند.(21/7/85)