پیام تحول راهبردی دکترین نظامی ایران از دفاع به حمله

کد خبر: ۳۲۷۳۳۱

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۴۹

رئیس ستاد کل نیروهای مسلح با اعلام تغییر دکترین نظامی کشور از رویکرد صرفاً دفاعی به آفندی مبتنی بر عملیات برق‌آسا و دامنه‌دار، پیام روشن ایران به دشمنان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را تبیین کرد.
سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در بازدید از آمادگی نیروهای مسلح با تشریح تحول راهبردی در رویکرد نظامی جمهوری اسلامی ایران تأکید کرد: «دکترین آفندی نیروهای مسلح، مبتنی بر رویکرد عملیات برق‌آسا و دامنه‌دار، با اتخاذ راهبردهای نظامی ناهمگرا و کوبنده تغییر یافته است».
این اظهارات را باید نشانه‌ای روشن از گذار رسمی ایران از الگوی بازدارندگی صرفاً دفاعی به بازدارندگی فعال و هجومی دانست؛ تغییری که نه در سطح شعار، بلکه در لایه‌های عملیاتی و تسلیحاتی نیروهای مسلح نمود یافته است. دکترین جدید، بر اصل ضربه پیش‌دستانه، پاسخ سریع و توزیع‌شده و افزایش هزینه درگیری برای دشمن استوار است.
موشک‌های ایران؛ قدرتمند، مخرب و نقطه‌زن
تحول دکترین نظامی ایران زمانی معنادارتر می‌شود که با ظرفیت‌های واقعی عملیاتی کشور سنجیده شود. در سال‌های اخیر، ایران توسعه هدفمند توان موشکی و پهپادی خود را در چارچوب همین تغییر دکترین دنبال کرده است.
این تحول راهبردی در چارچوب توان موشکی جمهوری اسلامی ایران معنا پیدا می‌کند. در کنار توسعه موشک‌های کروز دوربرد با دقت بالا، ایران طی سال‌های اخیر طیفی متنوع از موشک‌های بالستیک تاکتیکی و عملیاتی را عملیاتی کرده است.
به گزارش فارس، خانواده «فاتح» با دقت نقطه‌زن، «ذوالفقار» و «دزفول» با برد عملیاتی تا بیش از هزار کیلومتر و موشک‌های بالستیک سوخت جامد با قابلیت آماده‌سازی سریع از این جمله هستند.
این توان، امکان اجرای عملیات برق‌آسا و دامنه‌دار را فراهم می‌کند؛ عملیاتی که در آن، دشمن با موج‌های متوالی ضربه، در زمان کوتاه و با قدرت تخریبی بالا مواجه می‌شود؛ مؤلفه‌ای که هسته اصلی دکترین آفندی جدید نیروهای مسلح را شکل می‌دهد. در کنار این ظرفیت، موشک‌های کروز زمین‌پایه مانند «هویزه» با برد بیش از ۱,۳۵۰ کیلومتر و دقت بالا، مکمل بازوی بالستیک محسوب می‌شوند و امکان هدف‌گیری مراکز حساس، پایگاه‌ها و زیرساخت‌های حیاتی دشمن را با ضریب موفقیت بالا فراهم می‌کنند.
پهپادهای ایران ۲۰۰۰ کیلومتر دورتر از وطن
در حوزه پهپادی نیز، سامانه‌هایی مانند «مهاجر ۱۰» با برد عملیاتی تا حدود ۲,۰۰۰ کیلومتر و مداومت پروازی ۲۴ ساعته، نشان‌دهنده تغییر نقش پهپادها از ابزار شناسایی صرف به بازیگران فعال در زنجیره حمله هستند.
این پهپادها قادر هستند همزمان مأموریت‌های اطلاعاتی، نظارتی و تهاجمی را انجام دهند و میدان نبرد را پیش از درگیری کلاسیک شکل دهند.
ناوگان دریایی ایران؛ یک هشدار بزرگ به دشمنان
بخش دریایی نیروهای مسلح نیز در چارچوب همین دکترین آفندی بازتعریف شده است. توسعه گسترده شناورهای تندرو، قایق‌های موشک‌انداز و سامانه‌های دریایی بدون سرنشین، امکان اجرای عملیات‌های نامتقارن، سریع و چندلایه را فراهم کرده است. این شناورها که به موشک‌های ضدکشتی، راکت‌ها و سامانه‌های پدافندی سبک مجهز هستند، با تحرک بالا و قابلیت درگیری همزمان، نقش مکمل دکترین آفندی در محیط‌های دریایی را ایفا می‌کنند.
همچنین رونمایی از ناوها و ناوشکن‌های جدید و پلتفرم‌های نوآورانه مانند کشتی‌های حامل پهپاد، بیانگر تلاش برای گسترش دامنه عمل آفندی از ساحل به آب‌های آزاد است؛ رویکردی که امکان حضور مؤثرتر و عملیات طولانی‌مدت را در سناریوهای درگیری فراهم می‌کند.
دکترین آفندی از پهپادی و دریایی تا زرهی و هوافضا
افزون بر این، تجهیز ارتش به حدود ۱,۰۰۰ فروند پهپاد جدید، به‌ویژه در نیروی زمینی، نشان می‌دهد که دکترین آفندی صرفاً محدود به نیروی هوافضا یا دریایی نیست، بلکه به‌صورت شبکه‌ای در تمام یگان‌ها پیاده‌سازی شده است.
این شبکه‌سازی، امکان اجرای حملات ترکیبی، پراکنده و همزمان را افزایش داده و پاسخ نظامی را از حالت خطی به الگوی چندبعدی تبدیل کرده است.
در مجموع، مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که پیام اصلی اظهارات رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، اعلام رسمی تغییر دکترین نظامی ایران به سمت آفندی، فعال و مبتنی بر ابتکار عمل است؛ دکترینی که هدف آن نه صرفاً دفاع، بلکه ایجاد بازدارندگی از طریق توان واقعی ضربه‌زنی و تحمیل هزینه‌های سنگین به هر تهدید بالقوه است.
در پایان، تحول دکترین نیروهای مسلح ایران به آفندی، فراتر از یک تغییر لفظی یا تاکتیکی است؛ این رویکرد نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر توان موشکی، پهپادی، دریایی و آمادگی یگان‌های رزمی، ابتکار عمل را در دست دارد و هرگونه تهدید بالقوه را با هزینه‌های سنگین مواجه خواهد کرد.
این دکترین جدید، پیام روشنی به دشمنان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ارسال می‌کند؛ ایران اکنون نه صرفاً مدافع، بلکه قدرتی فعال و بازدارنده است که در هر میدان نبرد، از ساحل تا عمق منطقه، توان پاسخ سریع و کوبنده دارد.