کیهان بررسی می‌کند

بازگشت به دوره «اقتصاد شرطی» بلای جان بازارها

کد خبر: ۳۲۷۲۹۶

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۳۸

به گزارش کیهان، علی‌رغم هشدار دلسوزان و کارشناسان درباره سلطه فضای «نه صلح نه جنگ» بر اقتصاد کشور و حساسیت بیش از اندازه بازارها نسبت به تحولات سیاسی، باز هم نوسانات شدید در بازارهای مالی در واکنش به اخبار سیاسی مشاهده می‌شود. پیش از این در دوران برجام و بعد از آن، اقتصاد کشور دوره‌هایی از شرطی شدن به مذاکرات را تجربه کرد که نتیجه آن در رشد اقتصادی نزدیک به صفر در دهه 90 و تثبیت تورم‌های بالای 40 درصد نمایان شد.
این بار هم در حالی که با تهدیدهای رئیس‌جمهور آمریکا و التهاب‌آفرینی پیاده‌نظام رسانه‌ای او در داخل و خارج کشور، قیمت ارز و طلا در هفته‌های اخیر به‌شدت صعودی شد و بازار سرمایه سقوط کرد، حالا با انتشار خبرهایی غیررسمی و تأیید نشده در فضای مجازی درباره برگزاری مذاکرات بین ایران و آمریکا، روند نوسانات بازارها تغییر کرده و این بار قیمت طلا و ارز نزولی و بورس صعودی شده است.
فعالان اقتصادی و صاحبنظران می‌گویند که در بازارهای مالی، ثبات قیمتی مهم‌تر از نرخ است و اگر این ثبات وجود نداشته باشد، بازار روی آرامش نمی‌بیند و تولید و تجارت رمق ادامه کار پیدا نخواهد کرد.
متأسفانه دولت چهاردهم به جای حرکت دادن کشتی اقتصاد به سمت جزیره ثبات، با اجرای بدموقع سیاست ارز تک‌نرخی در اوج نااطمینانی‌های جهانی و عملکرد ضعیف در مدیریت بازار، زمینه تشدید نوسانات قیمتی در بازارها را فراهم کرد که نتیجه آن، زمین‌گیر شدن تولید و تجارت و معیشت مردم است.
رفت و برگشت بازارها
بررسی‌ها نشان می‌دهد قیمت هر گرم طلای 18عیار که طی هفته‌های اخیر حتی کانال‌ 22 میلیون تومان را هم لمس کرده بود، دیروز بار دیگر به کانال 17 میلیون تومان بازگشت. کاهشی معنادار که بیش از هر چیز از افت محسوس بهای اونس جهانی طلا تأثیر گرفته است، همزمان، بازار سکه نیز از این روند عقب نماند و سکه‌ای که تا بالای 200 میلیون تومان قیمت‌گذاری می‌شد، دیروز در محدوده 183 میلیون تومان معامله می‌شود.
البته برخی عوامل دیگر هم در نوسانات اخیر مؤثر بوده است. به گزارش خبرگزاری تسنیم، ادامه افت قیمت اونس جهانی طلا، دیروز دوشنبه به‌طور مستقیم خود را در بازار داخلی نشان داد و موج تازه‌ای از عقب‌گرد قیمت‌ها را در بازار طلا و ارز رقم زد. بازاری که در هفته‌های گذشته اوج‌های قیمتی کم‌سابقه‌ای را تجربه کرده بود، حالا وارد فاز تخلیه هیجانات و اصلاح شده است. در بازار ارز هم نشانه‌های بازگشت و کاهش قیمت‌ها ادامه‌دار است. دلار آزاد دیروز در کانال 157 هزار تومان نوسان کرد. محدوده‌ای که فعالان بازار آن را نتیجه همزمان افت قیمت‌های جهانی و سیاست‌های کنترلی در بازار ارز می‌دانند.
این در حالی است که طی روزهای گذشته بارها از سوی کارشناسان و حتی برخی نهادهای رسمی هشدار داده شده بود ورود هیجانی به بازار در اوج التهابات، ریسک بالایی برای خریداران به‌همراه دارد.
تحلیلگران معتقدند بخش قابل‌توجهی از ریزش فعلی، نه ناشی از شوک جدید، بلکه حاصل بازگشت بازار به تعادل پس از یک دوره التهاب شدید است؛ التهابی که با انتظارات تورمی، اخبار سیاسی و جهش‌های سریع قیمت‌ها تشدید شده بود، اکنون اما بازار در حال پس دادن همان هیجاناتی است که پیش‌تر با شتاب جذب شده بود.
به‌گفته فعالان باسابقه بازار، تجربه روزهای اخیر بار دیگر نشان داد هشدار درباره پرهیز از خرید در سقف‌های قیمتی، یک توصیه شعاری نیست؛ بلکه قاعده‌ای است که نادیده گرفتن آن، هزینه‌های سنگینی برای سرمایه‌های خرد به‌همراه دارد.
بازگشت شاخص بورس به کانال 4 میلیون واحد
شاخص کل بورس تهران که طی دو هفته گذشته بیش از 600 هزار واحد معادل 13 درصد نسبت به قله قیمتی در انتهای دی‌ماه ریزش کرده بود، دیروز مثبت شد تا بار دیگر شرطی شدن اقتصاد به اخبار سیاسی را برجسته کند.
در جریان معاملات دیروز بازار سرمایه، شاخص کل بورس با رشد چشمگیر 93 هزار و 116 واحدی، مقتدرانه از مرز روانی چهار میلیون واحد عبور کرد و در ارتفاع
چهار میلیون و 52 هزار و 895 واحد ایستاد.
شاخص کل هم‌وزن نیز که نماینده سهام‌های کوچک‌تر و متوسط بازار است، همسو با نماگر اصلی، روند صعودی به خود گرفت و با افزایش 14 هزار و 850 واحدی، به رقم یک میلیون و 18 هزار و یکصد و دو واحد رسید.
ارزش معاملات بازار سهام هم دیروز عدد قابل توجه 145 هزار و 300 میلیارد تومان را ثبت کرد که نشان از بازگشت اعتماد و نقدینگی پرقدرت به تالار شیشه‌ای دارد.
اما در سوی دیگر بازار دارایی‌ها، وضعیت کاملاً متفاوتی حکم‌فرما بود. صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در آغاز معاملات دیروز با گپ منفی بازگشایی شدند و در محدوده منفی چهار درصد معامله شدند.
سقوط قیمت کالا در بازارهای جهانی
از سوی دیگر رویترز در گزارشی اعلام کرد که افت شدید قیمت کالاها و مواد اولیه در روز دوشنبه، بازارهای مالی جهان را دچار تلاطم کرده است. این ریزش که عمدتاً ناشی از نگرانی‌ها درباره وضعیت اقتصادی چین است، موجب فرار سرمایه‌گذاران از دارایی‌های پرریسک شده است.
بر اساس این گزارش، داده‌های اقتصادی ضعیف‌تر از انتظار از سوی پکن، به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مواد اولیه در جهان، سیگنال‌هایی از کاهش تقاضا را به بازار مخابره کرده است. این مسئله بلافاصله بر قیمت نفت، مس و سنگ آهن تأثیر گذاشته و نمودارهای قیمتی را نزولی کرده است.
تحلیلگران اقتصادی هشدار می‌دهند که اگر پکن بسته‌های حمایتی جدیدی برای تحریک اقتصاد خود ارائه ندهد، روند نزولی قیمت کالاها می‌تواند ادامه یابد و فشارهای ضدتورمی را به اقتصاد جهانی تحمیل کند.
البته نقش گزینه ترامپ برای ریاست فدرال رزرو آمریکا را نباید در نوسانات بازارهای جهانی دست کم گرفت. بسیاری از تحلیلگران معتقدند نوسانات اخیر بازارهای مالی در واکنش به کنار گذاشتن جرم پاول است که در شرایط فعلی معتقد به بالا نگه داشتن نرخ بهره در آمریکا بود.
به هرحال به نظر می‌رسد این روزها در بازارهای داخلی و جهانی با نوسانات شدیدی رو‌به‌رو هستیم و بنابراین مردم عادی باید به‌شدت نسبت به بروز رفتارهای هیجانی و همراه شدن با موج‌های قیمتی در بازارهای مختلف بدون مشورت با افراد خبره پرهیز کنند.