ادعای بی‌اساس ترامپ در مورد صادرات نفت ایران به هند

کد خبر: ۳۲۷۲۲۰

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۲۰

در حالی که صادرات نفت ایران به هند تقریباً صفر است، ترامپ از جایگزینی نفت ایران با ونزوئلا، توسط هند خبر داد!
به گزارش خبرگزاری تسنیم، هند یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان نفت خام در جهان است و بخش قابل‌توجهی از نیاز انرژی خود را با واردات نفت تأمین می‌کند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، شنبه‌شب، در اظهاراتی اعلام کرد که از هند خواسته است به‌جای خرید نفت از ایران، از نفت ونزوئلا استفاده کند.
این اظهارنظر ترامپ، مورد استقبال رسانه‌های معاند قرار گرفت و دیروز یکشنبه تیترهای خبری در این رسانه‌ها با عنوان «هند به‌جای خرید نفت از ایران، از ونزوئلا نفت می‌خرد» منتشر شده است.
اما بررسی آمار واردات نفت هند نشان می‌دهد که اساساً هند در سال‌های اخیر از جمله مشتریان بزرگ نفت ایران نبوده است.
هند سال 2019 خرید نفت ایران را متوقف کرد. این کشور که از مشتریان قدیمی و اصلی نفت ایران بود، پس از اعمال تحریم‌های یکجانبه ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری، پس از دریافت مدتی معافیت تحریمی، واردات رسمی خود از ایران را به صفر رساند.
در سال‌های اخیر هند روزانه حدود چهار میلیون و 700 هزار تا پنج میلیون بشکه نفت خام وارد کرده است و این واردات از چندین کشور مختلف تأمین می‌شود.
بزرگ‌ترین کشور صادرکننده نفت به هند، روسیه است که روزانه بین یک و نیم تا یک و هشت دهم میلیون بشکه نفت به هند می‌فروشد. در سال 2023 هند حدود 25 میلیارد دلار و در سال 2024 حدود 43 میلیارد دلار نفت از روسیه خریداری کرد.
این درحالی است که میزان نفت خریداری‌شده هند از ایران، طی سال‌های اخیر بسیار اندک بوده و تقریباً روبه ‌صفر است. حتی میزان خریداری نفت هند از کشورهایی چون نیجریه، آنگولا و ونزوئلا بیشتر از خرید نفت این کشور از ایران بوده است.
ترامپ که با دزدی آشکار نفت ونزوئلا، تولید روزانه حدود یک تا یک میلیون و 400 هزار بشکه‌ای نفت این کشور را به‌دست گرفته، با چین و هند مذاکراتی را آغاز کرده است که این کشورها، نفت ونزوئلا را از آمریکا بخرند.
اگر ادعای ترامپ برای موافقت هند برای خرید نفت ونزوئلا از آمریکا با تشویق کاهش تعرفه‌هایی که پیش از این آمریکا برای هند گذاشته بود، صحت داشته باشد، باید این اقدام را نه جایگزینی نفت ایران با ونزوئلا در سبد خرید نفت هند، بلکه جایگزینی بخشی از واردات نفت روسیه با نفت ونزوئلا دانست.
ایران می‌تواند بازار جهانی نفت و گاز را تکان دهد
‌گفتنی است در هفته‌های گذشته آمریکایی‌ها تلاش کرده‌اند با خبرسازی‌های مختلف، انتظارات تورمی را در اقتصاد ایران بالا نگه دارند تا اقتصاد کشورمان از این طریق تحت فشار قرار بگیرد. آنها با مدیریت مستقیم رئیس‌جمهور این کشور ابتدا درباره حرکت ناوگان دریایی خود به سمت ایران تهدیدهایی کردند. حالا نیز ترامپ مدعی شده که نفت ونزوئلا جایگزین نفت ایران می‌شود تا کاهش درآمدهای ارزی کشور را به ذهن مخاطبان القا کنند.
با این حال جمهوری اسلامی ایران هشدار داده است که در مواجهه با اقدامات تحریک‌آمیز و تهدیدهای آمریکا علیه امنیت ملی، گزینه‌های دفاعی خود از جمله کنترل مسیر استراتژیک تنگه هرمز را مدنظر دارد. مسیری که بخش عمده‌ای از نفت خام جهان از آن عبور می‌کند و اهمیت راهبردی بالایی دارد.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ داده‌های شرکت آمریکایی فورتیسکسا نشان می‌دهد که در سال گذشته روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت خام، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی از این مسیر عبور کرده است.
همچنین شرکت کپلر، اعلام کرده که در سال ۲۰۲۵ میلادی، حدود ۱۳ میلیون بشکه نفت خام روزانه از تنگه هرمز عبور کرده که ۳۱ درصد تجارت دریایی نفت خام جهان را تشکیل می‌دهد.
کشورهای عضو اوپک شامل عربستان سعودی، ایران، امارات، کویت و عراق، بخش عمده‌ای از نفت خام خود را از این مسیر صادر می‌کنند، به ویژه به کشورهای آسیایی.
قطر، یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع جهان، تقریباً تمامی گاز خود را از این تنگه عبور می‌دهد.
هرگونه تهدید علیه آزادی عبور و مرور در تنگه هرمز، نگرانی‌های جدی برای کشورهای مختلف ایجاد می‌کند؛ زیرا توقف یا محدودیت حرکت کشتی‌ها می‌تواند تبعات فوری برای تجارت، انرژی و توازن‌های امنیتی منطقه‌ای داشته باشد.
خبرگان انرژی هشدار داده‌اند که هرگونه مواجهه نظامی می‌تواند ایران را به سمت محدود کردن عبور و مرور در تنگه سوق دهد.
«سول کاوونیک» رئیس تحقیقات انرژی در شرکت «ام‌اس‌تی مارک» آمریکا تأکید کرده که هر اختلال در عبور از تنگه هرمز می‌تواند بحران جهانی نفت و گاز ایجاد کند. به ویژه اگر نظام ایران احساس کند که در محاصره قرار دارد و امنیت و قدرتش در خطر است.
«مویو شو» تحلیلگر ارشد نفت خام در شرکت کپلر هم اشاره کرده که تولید و صادرات ایران بسیار بالاتر از ونزوئلاست و بازار جهانی به شدت از اختلال در این مسیر متاثر خواهد شد. به طوری که پالایشگاه‌های چین ممکن است به دنبال منابع جایگزین باشند.
در سناریوی تشدید بحران، در صورتی که نفتکش‌ها نتوانند عبور کنند یا زیرساخت‌های انرژی آسیب ببینند، قیمت نفت ممکن است به صورت دو رقمی افزایش یابد.
«آندی لیبو» رئیس شرکت مشاوره نفتی لیبو هم آمریکا گفته است که حتی تهدید به بسته شدن می‌تواند قیمت نفت را چند دلار افزایش دهد، اما بستن کامل تنگه ممکن است منجر به جهش ۱۰ تا ۲۰ دلاری قیمت هر بشکه شود.
با توجه به باریک بودن تنگه (حدود ۲۱ مایل در باریک‌ترین نقطه)، امکان اختلال در آن وجود دارد و حتی کوچک‌ترین اختلال در جریان نفت، باعث افزایش شدید قیمت انرژی خواهد شد.
بازارهای چین، هند، ژاپن و کره جنوبی به شدت تحت تاثیر قرار خواهند گرفت. ایالات متحده تنها هفت درصد از نفت خود را از این مسیر وارد می‌کند، اما هر محدودیت در عبور نفت می‌تواند بازار جهانی را تحت تاثیر قرار دهد.
کارشناسان اکونومیکس آکسفورد در یادداشتی در خرداد ماه اعلام کردند که حتی اختلال محدود، می‌تواند تاثیر شدید بر عرضه جهانی داشته باشد و در بدترین سناریو، قیمت نفت به ۱۳۰ دلار برسد و حدود هشت دهم درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی کاهش یابد.
به طور کلی سه سناریو برای تنگه هرمز در شرایط فعلی مطرح است: سناریوی اول، اختلال محدود و کم‌دامنه شامل مانور، هشدار و مزاحمت‌های محدود است که هزینه بیمه و حمل‌ونقل را بالا می‌برد اما جریان نفت ادامه دارد و بیشتر مورد انتظار بازارهاست.
سناریوی دوم، اختلال جزئی یا موقت شامل توقیف کشتی‌ها یا کند کردن عبور در زمان‌های مشخص است که منجر به تأخیر در تحویل و فشار بر ذخایر پالایشگاه‌ها می‌شود و بازار انرژی را نوسانی‌تر می‌کند.
سناریوی سوم، بستن کامل تنگه شامل جلوگیری از عبور کشتی‌ها با زور یا استفاده از ابزارهای نظامی مستقیم است.
بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، عربستان سعودی و امارات خطوط لوله‌ای در اختیار دارند که می‌توانند بخشی از صادرات نفت را از مسیر تنگه هرمز منحرف کنند، اما این مسیرها تنها بخشی از جریان را پوشش می‌دهند و جایگزین کامل نیستند.
بنابراین این مسیرهای جایگزین بیشتر به عنوان راهکاری برای کاهش شوک عمل می‌کنند و نمی‌توانند به طور کامل مانع نوسانات شدید و افزایش موقت قیمت‌ها شوند.