چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر – 1

پرواز برفراز تهدیدها و تحریم‌ها و ارعاب‌ها

کد خبر: ۳۲۷۲۰۹

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۲۰

دفتر پژوهش‌های مؤسسه کیهان
چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر امروز کلید می‌خورد و فصل دیگری در این سینما آغاز می‌گردد. جشنواره‌ای که در سال سوم از دفاع مقدس هشت ساله پا به عرصه گذارد و در تمام آن سال‌هایی که دشمن بعثی و حامیان ریز و درشتش، هزاران کیلومتر از خاک این سرزمین را در تصرف خود داشتند، برگزار شد. جشنواره‌ای که در زیر بمباران‌ها و موشکباران‌های ارتش صدام به برگزیدگانش جایزه می‌داد و از بهترین‌هایش تقدیر می‌کرد، جشنواره‌ای که در اوج تروریسم جهنمی منافقین و گروهک‌های چپ و راست، به حیاتش ادامه داد و سال به سال گسترده‌تر شد.
در بهمن سال 1361، در حالی که گروهک تروریستی مجاهدین خلق (منافقین) در کوچه و خیابان شهرهای ما، بیداد می‌کرد و هزاران نفر از مردم ایران را به شهادت رسانده بود، در حالی که مناطق بسیاری از جنوب و غرب کشور در اشغال بود و در حالی که در تحریم شدید آمریکا و غرب قرار داشتیم، نخستین دوره جشنواره فیلم فجر از 12 تا 22 بهمن 1361 در 2 بخش مسابقه و 6 بخش جنبی و با 163 فیلم کوتاه و بلند برگزار شد.
این جشنواره در سال‌های بعد نیز همچنان پر و پیمان‌تر و در همین دهه فجر انقلاب اسلامی برپا بود و سال به سال بر تعداد بخش‌ها و فیلم‌ها و جوایزش افزوده گشت، بخش‌های بزرگداشت فیلمسازان به آن اضافه شد، مسابقه بین‌الملل شکل گرفت، تجلیل از سینماگران و مرور بر آثارشان در برنامه‌هایش قرار داده شد و...
جشنواره در کنار عملیات جبهه‌ها
دومین و سومین دوره‌های جشنواره فیلم فجر در شرایطی برگزار شد که یکی دو هفته بعد از آن در سال‌های 1362 و 1363 به ترتیب عملیات تعیین‌کننده خیبر و بدر انجام گرفت و شکست‌های خفت باری به ارتش صدام وارد گردید. جشنواره‌هایی که در آنها، نخستین فیلم‌های سینمای دفاع مقدس مانند پیشتازان فتح (ناصر مهدی پور)، دیار عاشقان (حسن کاربخش)، کیلومتر پنج (حجت‌الله سیفی) و ما ایستاده‌ایم (اکبر حر) به نمایش درآمد و بعضا مانند «دیار عاشقان» جوایزی هم دریافت کردند.
در همان دوره‌ها بود که حتی در زمینه سایر انواع سینمایی ملودرام و کمدی و کودک و خانواده و... نیز آثار قابل قبولی مانند «گل‌های داوودی» و «مردی که زیاد می‌دانست» و «اتوبوس» و «همسرایان» ساخته شد و جوایزی هم گرفتند.
در مهم‌ترین لحظات تاریخ این سرزمین، وقتی سرداران دفاع مقدس در حال طراحی عملیات سرنوشت‌ساز والفجر 8 بودند، جشنواره چهارم فیلم فجر در حال برگزاری بود و آثاری مانند «عقابها» درباره فداکاری‌های خلبان‌ها و کماندوهای ارتش جمهوری اسلامی و «بلمی به سوی ساحل» از حماسه دفاع خرمشهر در آن نمایش داده شد و در حالی مراسم اهدای جوایز آن برگزار گردید که رزمندگان اسلام، فاو را به تسخیر خود درآورده بودند. ضمن اینکه در عرصه سایر گونه‌های سینمایی نیز فیلم‌هایی همچون تنوره دیو، جاده‌های سرد، پدر بزرگ و خط پایان ساخته و تجلیل شدند.
سال بعد نیز پس از عملیات مهم کربلای 5 و در حالی که رزمندگان سپاه اسلام تا دروازه‌های بصره پیش رفته و نیروهای غربی و عربی تمام و کمال در خدمت صدام قرار گرفته بودند، جشنواره پنجم فیلم فجر برگزار شد و اگرچه فیلم‌های دفاع مقدس در آن کمرنگ بودند اما جایزه اول جشنواره به فیلم «پرواز در شب» مرحوم رسول ملاقلی‌پور اهدا گردید که درباره رزم و حماسه‌های گردان کمیل و شهید سرفراز آن، ابراهیم‌هادی بود که نقش آن شهید را با نام مستعار‌، مرحوم فرج الله سلحشور ایفا نموده بود.
فیلم‌هایی مانند «ناخدا خورشید» و «خانه دوست کجاست» (که نخستین جوایز مهم جشنواره‌های دیگر را دریافت کردند) همچنین کمدی «اجاره‌نشین‌ها» که سالها یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های این سینما بود، در همین جشنواره پنجم برای اولین بار نمایش داده شده و جایزه گرفتند. فیلم‌هایی که علیه ترورهای هولناک منافقین ساخته شدند مانند «دست نوشته‌ها» و «توهم» نیز در همین دوره‌ها از جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمدند.
به هر حال جشنواره فیلم فجر در آن سالها، به سینمای تازه نفس انقلاب، سر و شکلی بخشید و برای راه و مسیرش تعیین‌کننده بود. اگرچه در سال‌های بعد به تدریج دیگر آن تعیین کنندگی‌اش را از دست داد، اما مانند جشنواره‌های دیگر، همچنان اهمیت و اعتبار خود را با فراز و نشیب حفظ نمود و به عنوان جشنواره ملی و رسمی انقلاب باقی ماند.
پس از سنگین‌ترین تروریسم تاریخ ایران
اما امسال چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر، از پس وقایع و رویدادهای بی‌سابقه‌ای در تاریخ این مرز و بوم سر بر می‌آورد. در سالی که اواخر بهارش، دو قدرت اتمی جهان یعنی آمریکا و اسرائیل 12 روز فضای این کشور را عرصه تاخت و تاز خود قرار داده و به کمک عوامل داخلی و جاسوس‌هایشان، جمعی از سرداران و دانشمندان و مردم شریف این سرزمین را به شهادت رساندند.
سالی که دولت‌های غرب، پرده از صورت کریه خود برداشته و در برابر این تجاوز و جنایت آشکار، سکوت پیشه کردند. سالی که به دنبال 2 سال شخم زدن غزه، برای بار دیگر، ادعاهای حقوق بشری و انسان دوستی و تمدن و.... در زیر آن سکوت دفن شد.
سالی که بزرگ‌ترین درس‌های مجازات و انتقام از آمریکا و اسرائیل و اعوان و انصارشان در تاریخ ثبت گردید تا اینکه خود به دست و پا افتادند و آتش‌بس متزلزلی برقرار
نمودند.
سالی که مهیب‌ترین تروریسم تاریخ ایران اتفاق افتاد و در یک عملیات دو روزه، آمریکا و اسرائیل همه مزدورانشان را به‌کار گرفتند و سوار بر موج معضلات اقتصادی و فشار تورم و گرانی، خیابان‌های شهرهای ایران را عرصه جولان تروریست‌های خود قرار دادند تا قریب به 2500 تن از آحاد این ملت را به فجیع‌ترین و بی‌سابقه‌ترین وضع (اعم از آتش زدن و سر بریدن و سوزاندن و پوست کندن و کوبیدن و...) به شهادت رسانده و صدها مسجد و مدرسه و مکان عمومی و مراکز نظامی و انتظامی و اتوبوس و ماشین آتش‌نشانی و آمبولانس و... را به آتش کشیده و تخریب نمایند.
طرفه آنکه پس از شکست کلیت شاکله این تروریسم، هجمه عظیم رسانه‌ای شروع شد و با پاک کردن صورت مسئله و نقش عمده نیروها و حتی رجزخوانی‌ها و شعر و شعارهای تروریستی، آمار و ارقام نجومی ارائه نمودند تا آنجا که حتی صدای برخی از اربابانشان از این همه عدد و رقم فضائی و تخیلی درآمد!!
در چنین شرایطی، رئیس دیوانه آمریکا و اعوان و انصار اروپایی‌اش هم شروع به عربده‌کشی و شاخ و شانه کشیدن کردند و با تبلیغات کر‌کننده، ناوها و کشتی‌ها و هواپیماهای جنگی خود را روانه غرب آسیا کرده که چنین و چنان خواهیم کرد!
اما گیشه‌ها پررونق شد
اما در همین شرایط به مدت 8 روز، جشنواره عمار در حال برگزاری بود و حالا به موسم برگزاری جشنواره فیلم فجر رسیده‌ایم. فیلم‌ها اعلام شد و گیشه‌های فروش بلیط باز گردید و به طرز خیره‌کننده‌ای هم در همان روز اول، بلیط‌ها فروش رفت، چنان‌که برای برخی فیلم‌ها تا روز آخر هم بلیطی برای خریدن نمانده است!
شاید برخی انتظار داشتند که مانند برخی دوره‌های گذشته از جمله جشنواره‌های سی و هشتم و چهل و یکم که پس از برخی التهابات و آشوب‌ها برگزار شد، گروهی دم از تحریم و عدم شرکت و مانند آن بزنند. به خاطر داریم که در آن سالها برخی از فیلمسازان برای عدم ارسال فیلم به جشنواره فیلم فجر، تحت فشار قرار گرفتند و یادمان هست که چگونه برای شرکت فیلم‌ها در جشنواره، صاحبان و سازندگان آن آثار با الفاظ رکیک و بعضا با تهدید و ارعاب، مورد استقبال واقع می‌شدند تا جایی که موقع نمایش فیلمشان، ناگزیر به سالن نمایش‌دهنده نرفته و در جلسه مطبوعاتی پس از فیلم هم شرکت نمی‌کردند، تا مبادا مورد هجمه قرار
بگیرند.
به خاطر داریم که بعضی از شبه‌سلبریتی‌ها، با همان الفاظ ناپسند، تهیه‌کننده و کارگردان فیلمشان را که در جشنواره شرکت کرده بود، مورد حمله قرار می‌دادند و با صدور بیانیه و اعلامیه، هرگونه حضور در جشنواره فیلم فجر را ممنوع اعلام می‌کردند.
اما گویا امسال علی رغم تعداد بالای شهدا و جانباختگان و حجم فوق‌العاده تبلیغات سوء رسانه‌های وابسته و گستره عظیم تهدیدات و تحریم‌ها و نشانه‌های جنگ و... اما سخنی از تحریم جشنواره و ممنوعیت حضور در آن شنیده نشده، از آن افرادی که معمولا در این‌گونه معرکه‌ها، به قول معروف نزده می‌رقصند نیز خبری نیست! همین طور از بیانیه و اعلامیه و اظهارنظر و توئیت و پست اینترنتی و کامنت و...؟!
سکوتی عمیق بر برخی حاکم شده، گویی صحنه‌های واقعی آنچنان تکان‌دهنده و دلخراش و تبلیغات سوء شبکه‌های خارجی، آنچنان نازل و جعلی و لودهنده بوده که حتی این دسته افراد و شبه‌سلبریتی‌ها هم قضیه را فهمیده‌اند.
و چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر با فیلم‌هایی درباره دفاع مقدس 12 روزه و 8 ساله، مسائل اجتماعی، برهه‌های تاریخی، موضوعات کودکان، آثار حادثه‌ای و جنائی و فانتزی و انیمیشن و.... در 33 سالن سینمایی تهران و ده‌ها سالن شهرستان‌ها از 12 تا 22 بهمن 1404 در چهل و هفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی برگزار می‌گردد و سیمرغ‌هایش برفراز همه آن تحریم‌ها و تهدیدها و ارعاب‌ها به پرواز درخواهند آمد.