نقش عوامل خارجی و داخلی در رشد قیمت دلار

کد خبر: ۳۲۷۰۳۱

تاریخ: ۰۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۱۱

عوامل داخلی و خارجی در افزایش بی‌سابقه قیمت دلار تاثیرگذار است که اجرای سیاست تثبیت، می‌تواند آن را مهار کند.
به گزارش کیهان، قیمت دلار در بازار غیررسمی به سطح 160 هزار تومان رسیده که عوامل خارجی و داخلی در آن مؤثر است. البته عوامل خارجی همواره وجود داشته اما تصمیمات و سیاست‌های اشتباه در داخل، بیشترین تاثیرگذاری را داشته است.
سید بهاءالدین حسینی‌هاشمی؛ کارشناس پولی و بانکی درباره این موضوع به ایسنا گفت: بخشی از آنچه امروز در بازار و افکار عمومی مشاهده می‌شود، ناشی از عوامل بیرونی و فضاسازی‌هایی است که سعی دارد «سایه جنگ» را بر کشور پررنگ جلوه دهد اما ایران بازیگری است که حدودا ۳۰ درصد از نفت جهان به نوعی تحت تأثیر موقعیت آن قرار دارد و کشور قدرتمندی است.
اگر بانک مرکزی مدیریت کند
کیومرث امیریان؛ کارشناس حوزه طلا نیز در تشریح عوامل اثرگذار بر بازار طلا و اونس جهانی طلا در روزهای اخیر گفت: افزایش بهای انس جهانی به شرایط سیاسی حاکم بر جهان بستگی دارد؛ چه از نظر تعرفه‌هایی که در کشورهای مختلف اعمال می‌شود و چه از نظر سیاست‌های مالیاتی یا میزان خریدهایی که بانک‌های مرکزی کشورها در دنیا انجام می‌دهند. قیمت‌ جهانی طلا به محدوده ۵۳۰۰ دلار برای هر اونس طلا رسیده و حتی ممکن است تا حدود ۵۵۰۰ دلار نیز پیشتازی کند اما به‌طور طبیعی نیاز به یک اصلاح قیمتی وجود دارد.
وی افزود: درخصوص بازار داخلی، تقاضا در بازار به‌طور محسوسی افزایش یافته و وضعیت قیمت، وابسته به نحوه مدیریت بانک مرکزی است؛ به‌عنوان مثال، اگر نرخ ارز تنها حدود دو هزار تومان کاهش یابد؛ قیمت سکه و طلا نیز به‌طور محسوسی پایین خواهد آمد؛ بنابراین همان‌طور که در تمام کشورها، بانک‌های مرکزی نقش اصلی را در کنترل و تنظیم بازار ایفا می‌کنند، همه چیز به سیاست‌گذاری‌ها و نحوه مدیریت بازار توسط بانک مرکزی و سیاست‌های کلان اقتصادی بستگی دارد.
آخرین وضعیت بازار سکه و طلا
در پی رشد چشمگیر قیمت طلا در بازار جهانی و ورود این فلز گرانبها به کانال ۵۳۰۰ دلار دیروز (هشتم بهمن ماه) با آغاز فعالیت بازار سکه و طلا در کشور، هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۹ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان و هر قطعه تمام سکه طرح جدید ۲۰۲ میلیون تومان قیمت‌گذاری شد.
از سه‌شنبه شب، اونس جهانی طلا ترمز برید و تنها در کمتر از یک روز با رشد ۲۲۷ دلاری، اونس جهانی طلا به ۵۳۱۱ دلار رسید که یک رکورد بی‌سابقه و به دور از همه پیش‌بینی‌های جهانی از قیمت طلا در بازارهای مالی جهانی است.
از وعده ارز تک‌نرخی‌ تا واقعیت 5 نرخی
به گزارش خبرگزاری تسنیم، یکی از مهم‌ترین وعده‌های دولت در آغاز فعالیت خود، اصلاح ریل سیاست‌گذاری اقتصادی با محوریت شورای اقتصادی دولت، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی بود؛ وعده‌ای که قرار بود با تکیه بر ایده‌های به‌ظاهر علمی، از تک‌نرخی‌سازی ارز گرفته تا حذف رانت‌ها و انتقال یارانه از انتهای
زنجیره به ابتدای آن، ثبات را به اقتصاد ایران بازگرداند.
این سیاست‌ها در مقطع آغازین، نه‌تنها با تبلیغات گسترده از سوی تیم اقتصادی دولت همراه شد، بلکه بخش‌هایی از مجلس، به‌ویژه کمیسیون اقتصادی، نیز به‌طور جدی از آن دفاع می‌کردند. با این حال، گذر زمان نشان داد بسیاری از این ایده‌ها در میدان عمل، نه‌تنها به نتایج وعده‌داده‌شده نرسید بلکه خود به عاملی برای تشدید نااطمینانی و بی‌ثباتی در اقتصاد کشور تبدیل شدند.
البته در همان مقطع نیز کارشناسانی، حتی در درون بدنه دولت، نسبت به اجرای شوک‌آمیز این سیاست‌ها هشدار می‌دادند. هشدارهایی که ریشه در تجربیات پیشین اقتصاد ایران داشت؛ از سال‌های 1397 و 1398 گرفته تا شوک ارزی 1401 و تحولات سال 1403.
کارشناسان بارها تأکید کرده بودند که اقتصاد ایران، به‌دلیل شرایط تحریمی و انتظارات تورمی فزاینده، ظرفیت تحمل «جراحی‌های ناگهانی» را ندارد و اجرای این سیاست‌ها بدون آماده‌سازی بسترهای نهادی و اجتماعی، هزینه آن را مستقیماً به مردم تحمیل خواهد کرد.
تردیدی نیست که چندنرخی بودن ارز می‌تواند بستر فساد و رانت را فراهم کند، اما پرسش اساسی این است که آیا در شرایط فعلی اقتصاد ایران، اساساً امکان تحقق ارز تک‌نرخی وجود داشت؟
قرار بود با حذف تالار اول و کنار گذاشتن ارز 28 هزار و 500 تومانی، بازار به یک نرخ تعادلی برسد؛ اما نتیجه چه شد؟ امروز نه‌تنها ارز تک‌نرخی محقق نشده، بلکه اقتصاد عملاً با دست‌کم پنج نرخ متفاوت ارز مواجه است؛ از 28 هزار و 500 تومانی دارو گرفته تا ارز کالاهای اساسی در محدوده 112 هزار تومان، نرخ حدود 125 هزار تومانی برای بخش عمده واردات و صادرات، نرخ ارزهای خدماتی و مسافرتی که نزدیک به نرخ بازار آزاد است و در نهایت نرخ بازار غیررسمی که به حوالی 160 هزار تومان رسیده است. البته شنیده شده که برای واردات خودرو و موبایل هم نرخ دیگری تعیین شده است.
این وضعیت، این پرسش جدی را پیش می‌کشد که آیا هدف سیاست تک‌نرخی‌سازی، رسیدن به چنین آشفتگی ارزی بود؟ آیا هم اکنون که تورم نقطه به نقطه به 60 درصد رسیده و تورم مواد غذایی به بالای 90 درصد رسیده، نرخ ارز تک نرخی شد؟
افزایش‌های چند هزار تومانی نرخ ارز در فاصله‌ای کوتاه، با واکنش‌هایی از سوی مقام پولی کشور مواجه شده که آن را «طبیعی» توصیف کرده‌اند؛ اظهاراتی که بیش از آنکه به آرام‌سازی انتظارات کمک کند، خود به تشدید نگرانی‌ها دامن زده است.