نمی از دریای مدیریت حکیمانه رهبر در فتنه عظیم دی‌ماه(یادداشت روز)

کد خبر: ۳۲۶۷۴۰

تاریخ: ۰۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۲:۳۵

نقش رهبری توامان دینی و سیاسی در نظام‌های دین‌پایه، بسیار اساسی و دارای پیچیدگی‌هایی است. آنانکه با این موضوع ارتباط نزدیک برقرار نکرده‌اند، قادر به درک آن نیستند و از این‌رو در تجزیه و تحلیل رخدادهای جوامع دارای نظام دینی دچار خطا می‌شوند.
رهبری توامان دینی و سیاسی دارای قدرت «هدایت همه‌جانبه»، «بسیج‌کنندگی»، «اعتمادسازی»، «مدیریت درست ظرفیت‌ها»، «سرعت دادن به راه‌حل‌ها»، «کاستن از هزینه‌ها»، «حرکت بر مدار اولویت‌ها و نیز دفع مخاطرات اصلی» و «انسجام‌بخشی» می‌باشد.
قدرت رهبران در جوامع به‌هنگام مواجهه با تحولات عظیم و خطرات بزرگ سنجیده می‌شود. آنانکه در بزنگاه‌ها سکوت می‌کنند یا مواضع غیرشفاف می‌گیرند و یا با تاخیر موضع می‌گیرند، بر عدم صلاحیت مدیریتی خود مهر تایید می‌زنند.
یکی از صحنه‌های مهمی که با آن می‌توان اندازه صلاحیت و توانایی رهبر معظم انقلاب اسلامی را مورد سنجش قرار داد، همین صحنه اخیر است؛ فتنه عظیمی که با تدارک وسیع دشمنان راه افتاد و هدف اصلی آن انهدام ایران بود که با کلید رمز انحلال جمهوری اسلامی دنبال شد. بسیاری از کشورها با چنین موقعیت‌هایی مواجه شده‌اند و سرنوشت و انتهای کار آن‌ها پیش روی ماست. در همه مواردی که کشوری در تندباد حفظ شده و نیز در همه مواردی که در تندبادهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی، کشوری به راه ویرانی رفته، در گام اول باید به نقش رهبران توجه کرد. بله نقش توده‌ها، نقش هر کدام از ساختارهای حاکمیتی، نقش دستگا‌ه‌های نظامی، انتظامی و دستگاه‌های ارتباطی در جای خود «بسیار مهم» است،‌اما هیچ‌کدام از آن‌ها به پای نقش «رهبری» نمی‌رسند کمااینکه کارکرد درست هرکدام از این ساختارها و موقعیت‌ها هم به‌ کارکرد درست رهبری ارتباط دارد. البته همینجا باید بر این نکته هم تصریح داشت که برای اینکه رهبری بتواند نقش بی‌بدیل و اساسی خود را در وقت خود و با سرعت لازم انجام دهد بازوان قدرتمند حاکمیتی می‌خواهد.
مهم‌ترین خصوصیت فتنه چند روزه اخیر «پیچیدگی» آن است. به این دلیل تعبیر رهبر معظم انقلاب، از حوادث اخیر، «فتنه» بود. اما عناصر این پیچیدگی چه بودند: حداقل هشت دلیل در اینجا قابل ذکر است؛ شرایط اقتصادی و وجود دلایل اجتماعی اعتراض، تحرکات شدید آمران، عاملان و پیاده‌نظام حوادث که از همیشه شدیدتر و فراتر از پیش‌بینی‌ها بود، پیامدهای روانی جنگ 12روزه در جامعه و به عبارتی حالت انتظار، فضای ذهنی جامعه از کارآمدی مدیران دولتی که منجر به کاهش مشارکت در انتخابا‌ت‌های قبل شده بود، دولتی که زیر فشار شدید افزایش قیمت‌ها قرار داشت و دشمنان، با دستیابی به زنجیره‌‌ای از افراد فعال اقتصادی در ایران مدیریت ارز و ریال را از دست آن خارج کرده بودند، اختلافاتی که در نهادهای اصلی حاکمیت و جناح‌های فعال آن در مورد درستی تصمیمات سطح دولتی وجود داشت، امکان گسترش یافتن شورش‌ها و وحشتی‌‌تر شدن شورشگران و امکان سطحی از ائتلاف‌سازی خارجی دوباره دشمنان علیه جمهوری اسلامی.
واضح است که در چنین شرایطی، دشمن اولا به افزایش هرچه بیشتر بگو‌مگوی داخلی در دستگاه‌های حاکمیتی، جناح‌ها و افکار عمومی ایرانیان نیاز دارد و ثانیا نیازمند از کارافتادن بازوان رهبری در اداره جامعه وقتی دچار بحران می‌شود می‌باشد یعنی از کارافتادن دولت (به عنوان بازوی رهبری در اداره جامعه) و دستگاه‌های نظامی- انتظامی و اطلاعاتی- به عنوان بازوی رهبری در خنثی‌سازی حرکت دشمن و ‌عادی‌سازی اوضاع می‌باشد. و ثالثا به ناامیدسازی مردم و به حاشیه‌راندن نقش حساس آنان در بزنگاه‌ها که در این حدود 48 سال بسیار موثر بو‌د‌ه‌اند.
در چنین فضایی مدیریت عالیه کشور در نهایت صعوبت و سختی قرار دارد چون با خصوصیاتی که یاد‌ شد، عملکرد مجاری اداره کشور هم در بخش اول و هم در بخش دوم با اخلال مواجه است. رهبری در چنین شرایطی باید در بحبوحه یک بحران فراگیر و قابل گسترش، رفع خلل‌های دستگاه‌ها بر دوش بکشد، و بازی را از دست دشمن جرار خارج کند.
با توجه به آنچه گفته شد، کارکرد رهبر عظیم‌الشان در این فتنه قابل‌توجه بسیار می‌باشد. اولا از بعد غافلگیری‌ها، علی‌رغم پاره‌‌ای غافلگیری‌ها در بعضی دستگاه‌های حساس، رهبر معظم انقلاب اسلامی در اوج هوشیاری قرار داشت. ایشان از چندین‌ماه پیش با استشمام فتنه هربار روی «وحدت جامعه» تاکید داشته و گاهی به طور خاص بعضی طیف‌های مشخص دارای داعیه‌های انقلابی‌‌گری که به این مهم کم‌توجه بودند و بنام دلسوزی برای نظام، کارکردی تفرقه‌آمیز داشتند را مورد خطاب قرار دادند و در مواردی به بعضی سرکرده‌های اختلاف‌افکنی در بعضی نهاد‌ها و جریانات تذکر خاص و خصوصی داده‌ و‌‌ آنان را از ادامه‌دادن به مسیر تفرقه بازداشتند. ما آثار این وحدت را در خنثی‌شدن فتنه عظیم آمریکایی دی‌ماه دیدیم. نکته دیگر در فرمایشات و دستورات و نظرات رهبر معظم انقلاب اسلامی که نقش پادزهر فتنه داشت، توجه دادن به حمایت از دولت بود. تاکید  چند باره ایشان بر این موضوع در حالی بود که بعضی به‌نام انقلابی‌گری، دولت را تخریب می‌کردند و افرادی در داخل و در اطراف آن هم دولت را ضعیف و شرایط کنونی کشور را غیر‌قابل دوام معرفی نموده‌اند. تاکید پی‌در‌پی‌ رهبر معظم بر حمایت از دولت، از یک‌سو سبب کاهش فشار عمومی بر دولت در شرایطی که وضع بازار و پاره‌ای تصمیمات دولتی اقتضای فشار فزاینده‌ای‌ داشت، شد و از سوی دیگر دولت را روحیه و انگیزه‌ای تازه‌ای بخشید. این تا آنجا پیش‌رفت که بسیاری از انقلابی‌های منتقد دولت حالا می‌توانستند به مواضع «بسیار انقلابی و صریح» رئیس‌جمهور افتخار نمایند. با توجه به اینکه یکی از مهم‌ترین هدف‌گیری‌های دشمن در فتنه عظیم دی‌ماه، منفعل و سر در گریبان کردن دولت و در نتیجه سدسازی حرکت اجتماعی رهبری در حین فتنه بود، حفظ دولت و تاکید بر آن و فعال‌سازی مضاعف آن در عرصه خدمات عمومی و برداشتن هرگونه فاصله ذهنی و عملی دولت از نظام، یک رکن مهم خنثی‌سازی فتنه بود که رهبر معظم آن را با درایت تمام و موفقیت کامل انجام داد.
یکی دیگر از جلوه‌های عملکرد ممتاز امام خامنه‌ای در عرصه مدیریت ذهنی جامعه و به‌خصوص نیروهای اجتماعی خط مقدم بود که گستردگی و عظمت‌ آتش‌سوزی‌ها و کشتارها، آنان را به شدت‌ نگران کرده و تا حدی احساس ضعف می‌کردند. رهبر معظم انقلاب اسلامی با فاصله چندساعت پس از آغاز فتنه عظیم که برخی از دوستان را نگران و دشمنان را به‌شدت امیدوار کرده بود، با مردم صحبت کردند، سخنرانی روز 19 دی تقریبا 12 ساعت پس از اغتشاش‌های امنیتی صورت گرفت. در اینجا رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار با جمع بزرگی از علما و مردم قم با طمانینه خاصی حضور پیدا کردند در حالی که درونی به‌شدت ناراحت از حوادث سنگین شب قبل داشتند، خود طمانینه چهره و گام‌های رهبری، در خارج شدن تشویش از دل‌های مومنان و از دل نیروهایی که در میدان در مقابل فتنه قرار داشتند، کار خود را کرد. وقتی ایشان در فرازی از بیان خود فرمودند «جمهوری اسلامی بحمدالله امروز سربلند، قوی، قدرتمند و آبرومند در دنیاست» قدرت بالای خود در خاموش کردن آتشی که با میلیون‌ها هیمه دشمنان خبیث افروخته شده، به دوستان و نیز به دشمنان نشان دادند و ثابت کردند نظام بر اوضاع مسلط است. ایشان همه آن هیمنه‌ای که با جنایت و آتش راه افتاده بود را اقدامی «تخریب‌گرایانه» خواندند یعنی قدرت دشمنان را در حد تخریب‌گری و نه از میان برداشتن نظام اسلامی یا حذف نام بلند ایران از عرصه نقش‌آفرینی در جهان تقلیل دادند و خطاب به عناصر فعال میدانی دشمن گفتند «شما هرکسی می‌خواهی باش، وقتی مزدور بیگانه شدی، برای بیگانه کار کردی، ملت تو را مردود می‌داند، نظام اسلامی هم تو را مردود می‌داند» سپس با قدرت از سرنگونی قطعی رئیس‌جمهور شرور آمریکا که آمر، طراح و تجهیزکننده اصلی فتنه بود، خبر دادند. سخنان 19 دی رهبر در واقع به اندازه اعزام صدها لشکر مجهز به میدان در از نفس‌انداختن فتنه عظیم دشمن، تاثیر داشت. با این سخنرانی دل‌ها در ایران آرام گرفت، نگرانی دوستان ایران در خارج از کشور برطرف شد، هاله‌ای از نگرانی و یأس در عوامل فعال و آمر در فتنه پدید آورد و نیروهای انتظامی، دفاعی و امنیتی کشور که نگرانی‌هایی داشتند را در میدان مواجهه با آشوب مصمم کرد.
یکی دیگر از جلوه‌های رهبری در مواجهه با این فتنه، سرعت بسیار زیاد در متوقف‌کردن آن بود. اسناد زیادی می‌گویند دشمنان در طراحی خود، راه‌اندازی آشوب، راه‌اندازی جنگ مسلحانه شهری، به صحنه‌آوردن عملیاتی دولت‌های اروپایی، حمله مستقیم نظامی به بقایای مقاومت در ایران پس از آنکه در جنگ داخلی فرسوده شد و دست آخر تشکیل جلسه شورای امنیت سازمان ملل و اعلام پایان جمهوری اسلامی در نظر گرفته بودند و در یک فرایند دیگر آغاز جداسازی بخش‌هایی از ایران را در نظر داشتند. با بررسی این اسناد درمی‌یابیم جنگ مسلحانه شهری که شامگاه پنجشنبه 18 دی‌ماه شروع شد، باید در روندی تصاعدی تا روز تشکیل جلسه شورای امنیت سازمان ملل ادامه می‌یافت و البته زمانی کمتر از یک ماه هم برای این فاصله متصور نبود اما چون فتنه در همان شب اول به بن‌بست رسید، آمریکا در روز 24 دی‌ماه یعنی یک هفته پس از راه‌اندازی جنگ مسلحانه، جلسه شورای امنیت سازمان ملل را تشکیل داد و به دلیل برجستگی شکست طراحان فتنه به «سیرک آمریکا» تعبیر گردید. در این میان رهبر معظم انقلاب با هوشیاری تمام، طراحی جنگ چندین روزه شهری دشمن را در هشت ساعت با شکست مواجه نمود. فتنه ساعت 8 شب گُر گرفت و تا چهار صبح جمعه با شدت استمرار داشت و در این میان خسارات عظیمی به مردم وارد شد و حدود 3 هزار نفر شهید و کشته شدند، اما 4 صبح اوضاع کاملاً تحت کنترل نیروهای انتظامی و امنیتی کشور درآمد به‌گونه‌ای که تحرکات دشمن در جمعه شب به حدود20 درصد و در شنبه شب به بین 2 تا 3 درصد رسید. کاملاً قابل محاسبه است که اگر آنطور که در نقشه پیچیده آمریکا آمده بود، عمر جنگ شهری در ایران از 8 ساعت و به عبارتی از دو روز به یک ماه و یا حتی به یک هفته به اعتبار جلسه شورای امنیت سازمان ملل در روز 24 دی می‌رسید و برنامه دشمن برای تصاعدی‌شدن کشتارها و تخریب‌ها به اجرا درمی‌آمد، اولاً کشور با چه خسارات عظیمی مواجه می‌شد و ثانیاً چه بر سر نام بلند ایران در دنیا می‌آمد. کنترل سریع فتنه و نشان‌دادن اقتدار نیروهای انتظامی - امنیتی با متناسب‌سازی امکانات و اختیارات آن در کنار به رخ کشیدن اقتدار دولت در واقع کمر بزرگترین فتنه تاریخ انقلاب را در کوتاه‌ترین زمان شکست.
در اینجا باید با تأکید و بی‌مجامله اعتراف کنیم که در مجال یک یا چند یادداشت هرگز توصیف نقش عظیم رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت امام خامنه‌ای- دامت برکاته- در خنثی‌سازی فتنه عظیم دشمن میسر نیست، لذا این یادداشت فقط نمی از دریایی است.

سعدالله زارعی