در شرایط همگرایی جهان علیه آمریکا مطرح می‌شود

موانع پیش‌روی ترامپ برای بازی با کارت نفت

کد خبر: ۳۲۶۶۸۱

تاریخ: ۰۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۰:۲۲

سرویس اقتصادی-
بسته شدن تنگه هرمز در شرایط همگرایی کشورها علیه آمریکا، مهم‌ترین مانع ترامپ برای به آتش کشیدن جهان از طریق انفجار بازار نفت است.
به گزارش خبرنگار ما، ماجراجویی‌های آمریکا درباره ایران، می‌تواند به انفجار بازار جهانی نفت منتهی شود که اگر چه منافعی برای یک اقلیت کوچک از جمله لابی اسرائیل در آمریکا دارد اما بیش از آن هزینه‌های سنگین برای کشورهای دیگر و مردم داخل آمریکا ایجاد می‌کند و با توجه به انباشت سختی‌های مختلف در جهان در یک دهه اخیر که اغلب از سوی دولت‌های مختلف آمریکا به دیگران تحمیل شده، از نظر کارشناسان و تحلیلگران و حتی برخی مقامات جهان، منجر به انفجاری از جنس جنگ جهانی خواهد شد.
از طرفی، گزارش‌ها و خبرها حاکی است که کشورهای جهان نشان داده‌اند که تمایلی به جنگ جهانی ندارند اما مایل به پذیرش تحمیل‌های ترامپ هم نیستند که نمونه آن در مسائلی همچون تعرفه‌ها،‌گرینلند، تایوان و ونزوئلا نمود یافت. بنابراین، همه کشورها، نوعی سیاست همگرایی هوشمند در برابر آمریکا را در پیش گرفته‌اند که نمونه بارز آن در روابط دوجانبه و چندجانبه بین چین، هند، اروپا، کانادا، آمریکای لاتین و داخل آمریکا عیان
شده است.
بزرگ‌ترین مانع آمریکا برای بازی با کارت نفت و به آتش کشیدن جهان برای منافع یک عده خاص، همین همگرایی ایجاد شده بین کشورهاست و ایران هم باید در این همگرایی‌ها، نقش فعال ایفا کند. البته ائتلاف کشورهای بریکس از جمله ایران، چین و روسیه مسیر تازه‌ای برای کاهش نفوذ دلار در معاملات جهانی یافته‌اند که مانع بزرگی بر سر راه آمریکاست. وزیر خرانه‌داری آمریکا هم گفت که پیشگامی چین در تولید نیمه رساناها و ورشکستگی شرکت‌های آمریکایی در رقابت با چین در این صنعت، واشنگتن را وابسته چینی‌ها کرده است. این هم یک مانع است اما مانع اصلی، از سوی ایران می‌تواند اعمال شود.
بستن تنگه هرمز؛ اقدامی مشروع
صاحب‌نظرانی که بر تحولات ژئوپلیتیک اشراف دارند معتقدند احتمال بسته شدن تنگه هرمز در صورتی که آمریکا بخواهد امنیت ایران و منطقه را به‌هم بزند، بسیار جدی و اجتناب‌ناپذیر است و ایران هم بارها بر این موضوع تأکید کرده است؛ هدفی که حالا مشروعیت و درستی آن، پس از مسائلی همچون‌گرینلند و... درک می‌شود. اروپا، کانادا و... هم مشروعیت اقدام ایران را می‌فهمند؛ بنابراین برای مهار آمریکا باید اقداماتی انجام بدهند. دوران تهدید یک کشور به بهای امنیت بقیه، پایان یافته و ایران، تصمیم دارد در برابر تحمیل‌های آمریکا پاسخ‌هایی بسیار قدرتمندتر از قبل بدهد؛ همان چیزی که بقیه جهان هم به آن رسیده‌اند.
بر اساس برآوردهای نهادهای بین‌المللی انرژی، روزانه حدود ۹۰ تا ۱۰۲ میلیون بشکه نفت در جهان مصرف می‌شود. از این میزان، نزدیک به ۲۱ میلیون بشکه در روز از تنگه هرمز عبور می‌کند؛ عددی معادل بیش از ۲۰ درصد کل مصرف روزانه جهان و حدود ۳۷ درصد از تجارت دریایی نفت دنیا. این سهم، تنگه هرمز را به مهم‌ترین گلوگاه انرژی دنیا تبدیل کرده است؛ گلوگاهی که هرگونه اختلال در آن، نه‌تنها بازار نفت، بلکه کل اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
در چنین شرایطی، برخی کشورها نه تنها علیه ایران بلکه علیه منطقه و جهان، عمل می‌کنند. براساس داده‌های مؤسسه ردیابی کشتی‌های کپلر (Kpler) و ورتکسا (Vortexa)، واردات نفت خام اسرائیل از جمهوری آذربایجان در سال ۲۰۲۵ با وجود ممنوعیت رسمی تجاری ترکیه علیه اسرائیل، به بالاترین سطح در سه سال گذشته رسیده است. این واردات با رشد ۳۱ درصدی نسبت به سال قبل، به
۹۴ هزار بشکه در روز رسیده است.
رژیم حاکم بر جمهوری آذربایجان باید این مسئله را درک کند که تامین حدود 46 درصد از نفت اسرائیل، این کشور را در برابر کل منطقه و در کنار اسرائیل قرار می‌دهد. چنین چیزی در شرایط امروز منطقه، پذیرفتنی نیست.
نتیجه تهدیدات آمریکا
حالا این حجم تجارت نفت در خطر توقف است که از تهدیدات آمریکا نشأت می‌گیرد. هرچند سهم مستقیم واردات نفت آمریکا از مسیر تنگه هرمز اندک است اما هر اختلالی در آن، موج شوکی به بازار جهانی نفت وارد می‌کند و قیمت‌ها را منفجر می‌سازد.
برخی برآوردها نشان می‌دهد اگر مشکلی برای نفت خلیج‌فارس پیش بیاید؛ نفت، حداقل به ۱۵۰ دلار در بشکه می‌رسد و قیمت بنزین در ایالات متحده می‌تواند از مرز چهار دلار و 50 سنت در هر گالن عبور کند. در بازار سهام آمریکا، این اتفاق به تنهائی به معنای دو تریلیون دلار ضرر خالص است.
ریسک‌هایی فراتر از قیمت
البته برخی تحلیلگران بازار انرژی تأکید می‌کنند که بزرگ‌ترین تهدید برای بازار، افزایش قیمت نیست؛ بلکه ورود بازار به وضعیت «ریسک غیرقابل بیمه» است. تجربه نشان داده زمانی که ریسک‌های ژئوپلیتیک از یک آستانه مشخص عبور می‌کند، شرکت‌های بیمه حاضر به پوشش نفتکش‌ها نمی‌شوند یا هزینه بیمه به‌طور ناگهانی چند برابر می‌شود.
افزایش ریسک در تنگه هرمز، به‌طور مستقیم هزینه انرژی در شرق آسیا، اروپا و حتی آمریکای شمالی را افزایش می‌دهد. این افزایش هزینه، خود را در قیمت حمل‌ونقل، مواد اولیه، کالاهای مصرفی و در نهایت نرخ تورم نشان می‌دهد. به بیان ساده‌تر، شوکی که از خاورمیانه آغاز می‌شود، می‌تواند به‌سرعت به سبد خرید مصرف‌کننده در هزاران کیلومتر آن‌سوتر منتقل شود.
برخی تحلیل‌ها تلاش می‌کنند با برجسته‌سازی افزایش تولید در کشورهایی مانند ونزوئلا یا حتی آمریکا، اثر ریسک خاورمیانه را کم‌اهمیت جلوه دهند اما داده‌های بازار نشان می‌دهد این مقایسه، گمراه‌کننده است. حتی اگر تمام پروژه‌های افزایش عرضه در آمریکای لاتین به نتیجه برسد، مجموع آن‌ها در بهترین حالت، چند میلیون بشکه در روز خواهد بود؛ رقمی که در برابر شوک احتمالی به مسیر عبور ۲۱ میلیون بشکه نفت روزانه، ناچیز است.
آمریکا به دنبال آزادی ایران یا نفت؟!
ایران مالک سومین ذخایر نفت جهان است و برای آمریکا، این مسئله مهم است نه آزادی و حقوق بشر و... حالا «ایرنه مونترو»؛ قانون‌گذار اسپانیایی پارلمان اروپا با افشای این واقعیت، تصریح کرد: «بمباران و تحریم ایران برای زنان آزادی به ارمغان نخواهد آورد؛ بلکه برای ترامپ نفت خواهد آورد.»
با اینکه اروپا، تیغ آمریکا بر گلوی خود را در مسئله‌ گرینلند بخوبی حس می‌کند اما این نماینده پارلمان اروپا، ده روز پیش هم گفت: «اروپا تمام اعتبار خود را از دست داده‌ است و راه را برای حمایت از یک جنگ دیگر «به خاطر نفت به دستور ترامپ» هموار می‌کند.»
سال‌ها پیش هم هوگو چاوز؛ رئیس‌جمهور سابق ونزوئلا، در مصاحبه‌ای تصریح کرده بود: «آمریکا نفت ونزوئلا را می‌خواهد، من توهم توطئه ندارم، تاریخ این را ثابت می‌کند.»
حالا ترامپ می‌گوید که نفت ونزوئلا را می‌فروشیم پولش را در آمریکا نگه می‌داریم؛ وزارت خزانه‌داری این کشور هم از نفت ونزوئلا برای پر کردن ذخایر راهبردی خالی شده‌اش استفاده می‌کند.