توافق ژنو از امروز اجرایی می‌شود

با ورود هیئت 10 نفره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران و استقرار آنها در تیم‌های دو و سه نفره در مراکز هسته‌ای کشورمان توافق ژنو رسما از امروز اجرایی می‌شود.

کد خبر: ۳۲۶۰

تاریخ: ۲۹ دی ۱۳۹۲ - ۲۱:۱۳

ایران و گروه 5+1 پس از دو ماه که از توافق بر روی «برنامه اقدام مشترک» می‌گذرد از امروز (دوشنبه) اجرای این توافق را به طور همز‌مان آغاز می‌کنند.
برای رسیدن به چارچوبی برای اجرای توافق ژنو، دو طرف مذاکراتی پیچیده و طولانی را تحت عنوان مذاکرات فنی پشت‌سر گذاشتند تا این که در نهایت 22 دی‌ماه توانستند اختلاف‌نظرهای باقی‌مانده بر سر اجرای توافق را حل کرده و زمانی را برای آغاز کار اعلام کنند.
اجرای توافق ژنو همزمان از سوی ایران با تعلیق غنی‌سازی 20درصدی و آغاز روند رقیق‌سازی نیمی از ذخایر اورانیوم 20 درصد و از سوی 5+1 با تعلیق تحریم‌های نفتی، پتروشیمی، خودرو، تجارت طلا و فلزات و بخشی از تحریم‌های هوایی آغاز می‌شود.
ورود هیئت 10 نفره بازرسان به تهران
به درخواست ایران و 5+1 قرار است آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مسئول نظارت بر اقدامات هسته‌ای ایران در چارچوب توافق ژنو باشد و بازرسان آژانس با حضور در ایران و قرار گرفتن در مراکز هسته‌ای ایران (سایت‌های غنی سازی نطنز و فردو) در روز نخست اجرای توافق، مراحل کار را به آژانس اعلام کنند.
در همین راستا هیئت 10 نفره بازرسان آژانس روزهای 27 و 28 دی‌ماه (چهارشنبه و پنج‌شنبه گذشته) در دو نوبت وارد ایران شدند.
رئیس تیم بازرسان با ماسیو آپارو معاون مدیرکل آژانس و رئیس پادمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است که صبح پنج‌شنبه با استقبال مقامات سازمان انرژی اتمی کشورمان وارد تهران می‌شود.
بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی در همین زمینه گفت: آپارو معاون «یوکیا آمانو» روز شنبه با مسئولان پادمان سازمان انرژی اتمی ایران درباره آغاز اجرای گام اول برنامه اقدام مشترک ژنو گفت‌وگو کرد.
کمالوندی افزود: هیئت بازرسان آژانس به ریاست آقای آپارو امروز (دوشنبه) شروع اقدامات داوطلبانه ایران را به آژانس گزارش خواهد کرد و بدین ترتیب اجرای گام اول برنامه اقدام مشترک ژنو به طور رسمی آغاز می‌شود.
اقدامات ایران در روز نخست اجرای توافق
سخنگوی سازمان انرژی اتمی درباره اقدامات ایران در روز نخست اجرای توافق گفت: مهم‌ترین اقدام هسته‌ای ایران در روز نخست تعلیق غنی‌سازی 20 درصد است. همچنین در روز نخست فرآیند رقیق‌سازی نیمی از ذخایر اورانیوم 20 درصد ایران آغاز می‌شود.
او همچنین گفت: ماشین‌های سانتریفیوژ که تاکنون غنی‌سازی 20 درصد انجام می‌دادند، پس از تعلیق این روند بلافاصله برای تولید اورانیوم تا غنای پنج درصد آماده می‌شوند.
سخنگوی سازمان انرژی اتمی در رابطه با راکتور اراک تصریح کرد: بازرسان آژانس پیش از این هم هر سه ماه یک بار از راکتور اراک بازدید می‌کردند، اما بر اساس توافق قرار است هر یک ماه از این تاسیسات بازدید کنند که این بازدید می‌تواند در طول یک ماه آینده انجام شود و ضرورتی ندارد که از روز نخست اجرای توافق، شاهد بازدید از راکتور اراک باشیم.
وی افزود: بازرسان آژانس هر ماه گزارش‌هایی به کمیسیون ویژه‌ای ارائه می‌کنند که این کمیسیون مسئولیت پیگیری تعهدات دو طرف را بر عهده دارد تا تعللی در ادای تعهدات ایجاد نشود.
به گفته عراقچی، عضو ارشد مذاکره‌کننده ایران به جز یک مورد از هر دو طرف که به پرداخت 4/2 میلیارد دلار از دارایی‌های ایران و تبدیل مواد غنی‌شده 20 درصد به اکسید یا رقیق‌سازی آن مربوط است و باید در یک دوره زمانی شش‌ماهه صورت گیرد، سایر موارد از روز نخست به اجرا درمی‌آید.
معاون وزیر خارجه معتقد است که مهم‌ترین اقدامی که با اجرای توافق ژنو صورت می‌گیرد این است که کانالی بانکی برای خرید کالاهای غیرتحریمی مثل غذا، دارو و وسایل پزشکی باز می‌شود که از آن طریق می‌توان در حدود 10 میلیارد دلار تجارت در 6 ماه داشته باشیم.
همچنین به احتمال زیاد 12 بهمن (اول فوریه) مبلغ 550 میلیون دلار اولین بخش از دارایی‌های مسدود شده ایران در بانک‌های خارجی تحت تاثیر تحریم‌های یک جانبه آمریکا و اروپا آزاد شود. قرار است مبلغ 4/2 میلیارد دلار از دارایی‌های ایران به تدریج و در هشت مرحله در قسط‌های 550 و 450 میلیون دلاری به ایران پرداخت شود در مقابل نیز روند رقیق‌سازی و اکسید ذخایر اورانیوم 20 درصدی ایران طی شش‌ماه صورت خواهد گرفت.
موارد دیگری چون 400 میلیون دلار برای دانشجویان ایرانی خارج از کشور، هزینه‌های درمان و سهم ایران از سازمان‌های بین‌المللی نیز پرداخت خواهد شد.
گزارش آمانو درباره مسئولیت آژانس
در اجرای توافق ژنو
همزمان با ورود بازرسان آژانس به کشورمان یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز در گزارشی درباره نظارت بر اجرای «برنامه اقدام مشترک» اعلام کرد که نشست شورای حکام با هدف تایید مسئولیت آژانس برای نظارت و راستی‌آزمایی بر اجرای برنامه اقدام و نیز درخواست برای تامین مالی آن (6 میلیون یورو)، روز 4 بهمن (24 ژانویه) تشکیل می‌شود.
بر همین اساس در رابطه با تامین مالی هزینه‌های آژانس برای نظارت بر اجرای توافق ژنو قرار است در نشست روز 4 بهمن درخواست مالی آژانس از کشورهای عضو به طور داوطلبانه بیان شود و بیش از همه کشورهای عضو گروه 5+1 و هم‌پیمانان‌شان درباره تامین مالی این پروژه همکاری خواهند کرد.
در همین رابطه مدیرکل آژانس روز جمعه (27 دی) گزارشی چهار صفحه‌ای درباره توافق ایران و 5+1 که مسئولیت راستی‌آزمایی اقدامات هسته‌ای را به عهده آژانس نهاده است همراه با جزئیات این اقدامات منتشر و در اختیار اعضای شورای حکام برای بررسی قرار داد.
براساس گزارش منتشر شده از سوی آژانس اقدامات هسته‌ای ایران که قرار است در شش ماه صورت گیرد «اقدامات داوطلبانه» خواهد بود.
همچنین براساس این گزارش تولید اورانیوم 5 درصدی ایران از تاریخ 30 دی ادامه می‌یابد اما اورانیوم تولید شده در مدت شش‌ماه به اکسید تبدیل می‌شود.
آژانس نیز اعلام کرده است که «ایران فعالیت‌های تحقیق و توسعه پادمانی خود را ادامه خواهد داد از جمله فعالیت‌های تحقیق و توسعه فعلی‌اش در زمینه غنی‌سازی.»
به گزارش ایسنا، همزمان با اجرای اقدامات هسته‌ای از سوی ایران نیز قرار است کشورهای 5+1 و دیگر کشورهایی که تحریم‌های یک جانبه آمریکا و اروپا را تاکنون اجرا می‌کردند نسبت به کاهش تحریم‌ها و تعلیق آنها اقدام کنند.