بانک مرکزی علت نوسانات ارزی را اعلام کرد

بانک مرکزی در گزارشی، تقویت جهانی ارزش دلار، تاثیر روانی تحولات سیاسی و تورم داخلی را دلایل نوسانات ارزی از ابتدای روی کار آمدن دولت یازدهم اعلام کرد.

کد خبر: ۳۲۵۷۲

تاریخ: ۲۸ آذر ۱۳۹۳ - ۱۹:۳۵

دلایل نوسانات ارزی به وجود آمده از ابتدای روی کار آمدن دولت یازدهم تاکنون از سوی این نهاد مالی اعلام شد.
در بخشی از گزارش بانک مرکزی آمده است: یکی از بزرگترین دغدغه‌های بانک مرکزی در حوزه ارز، کاستن از دامنه نوسانات نرخ ارز و محدود کردن کرانه‌‌های تغییر آن است. بانک مرکزی هدف تثبیت دامنه نوسانات ریال را با اتخاذ رویه‌های بدون تورم و متقارن دنبال می‌کند، به این مفهوم که به همان میزان که نوسانات افزایش نرخ ارز نکوهیده است نوسانات کاهشی آن نیز، مخل سرمایه‌گذاری و تولید ارزیابی می‌کند.
این نهاد مالی در ادامه آورده است: بازار ارز در واکنش به تغییرات سیاسی پس از  انتخابات ریاست جمهوری، در حال تغییر عمده و یکباره انتظارات بود که در پی ایجاد موج هیجانی عرضه ارز توسط افراد، به معنی یک کاهش مقطعی و زودگذر در بازار تلقی می‌شد.
ارزیابی‌های میدانی نشان داد تعدادی از سفته‌بازان با سوءاستفاده از این تحولات و از طریق ایجاد نوسان‌های غیر واقعی، درصدد بهره‌برداری از فرصت پیش آمده برای کسب انتفاع شخصی از محل ایجاد تلاطم و نوسان بیش از حد (و کاهشی) نرخ ارز هستند. بدیهی است که به دلیل عدم حمایت متغیرهای بنیادین از سطوح جدید نرخ ارز، بازار در روزهای آتی خود را تصحیح می‌کرد.
در نتیجه اقتصاد در آستانه جهش یکباره نرخ ارز قرار می‌گرفت. اتفاق‌های مشابهی (البته با جهت معکوس) در مقطع اجرای فاز دوم اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها (آخر فروردین 1393) و اعلام نتایج مذاکرات هسته‌ای (آذر 1393) روی داد.
این گزارش افزوده است: باید یادآور شد مذاکرات هسته‌ای اوایل آذر ماه 1393 و نتایج آن بر تحولات هفته‌های قبل و بعد بازار ارز، تاثیرات قابل توجهی برجای گذاشت. انتظارات خوش‌بینانه موجب شد برخی فعالان اقتصادی برنامه‌های خرید و فروش ارز را به امید حل و فصل کامل پرونده هسته‌ای کشور در سوم آذر ماه، به بعد از پایان مذاکرات موکول کنند. عدم تحقق این پیش‌بینی از یک سو و کم عمق بودن بازار ارز و کشش پایین عرضه از سوی دیگر، سبب شد نرخ ارز در واکنش به بروز یک هیجان و انتظار رو به بالا، در کنار ورود یکباره حجم قابل توجهی از  تقاضا در دوره‌ای کوتاه در پی استقبال خیل عظیم زائران اربعین حسینی واکنش نشان دهد؛ در نتیجه نرخ ارز از مقطع مذکور روند افزایشی به خود گرفت.
بانک مرکزی یکی دیگر از دلائل نوسانات ارزی را تورم اعلام کرده و ادامه داده است: در فضایی که قیمت همه کالاها و خدمات سیر مداوم افزایشی دارد، ارز نمی‌تواند از این قاعده کلی مصون بماند و این امر در ماده 81 قانون برنامه پنجم توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است. ثابت نگهداشتن نرخ ارز با مکانیزمهای مصنوعی و از طریق تزریق بی‌حد و حصر دلار به بازار، یکی از مخرب‌ترین روش‌های مدیریتی است که البته در نیمه دوم دهه 1380 و در اثر برخی فشارهای بیرونی، به مدتی طولانی و با حجم بالا به اتکاء درآمدهای فراوان نفتی تجربه شد.
این گزارش به تاثیر اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها در ابتدای سال جاری پرداخته و آورده است: با توجه به همزمانی تشدید نوسانات بازار ارز با اجرای مرحله نخست قانون هدفمندی یارانه ها و ایجاد ذهنیت عمومی مبنی بر تاثیرپذیری دوباره بازار ارز از اجرای مرحله دوم، بانک مرکزی تلاش کرد ضمن آرامش‌بخشی به افکار عمومی در آستانه اصلاح قیمت حامل‌های انرژی در اوایل اردیبهشت 1393، مانع از افتادن اقتصاد در چرخه بی‌حاصل افزایش نرخ ارز - افزایش قیمت حامل‌های انرژی شود.
بانک مرکزی در تشریح یکی دیگر از دلائل نوسانات ارزی آورده است: بخشی از افزایش نرخ دلار در بازار آزاد از ابتدای سال 1393 را می‌توان به تحولات جهانی رابطه برابری ارزها و تقویت دلار مربوط دانست. در فاصله روزهای پنجم فروردین تا 20 آذر ماه سال جاری، نرخ برابری دلار مقابل ریال در بازار آزاد به میزان 13درصد افزایش داشته است.
این در حالی است که در همین مدت نرخ یورو مقابل ریال به میزان 1/3درصد افزایش داشته است. مقایسه ارقام فوق با درصد تغییرات رابطه برابری دلار مقابل یورو در بازار جهانی در دوره مشابه (11/3درصد)، حاکی از این است که افزایش نرخ دلار در بازار آزاد تا حد زیادی ناشی از تحولات بین‌‌المللی نرخ دلار و یورو و تقویت دلار در بازارهای جهانی بوده است.