وزیر برکنار شده، گزینه ریاست بانک مرکزی شد!

کد خبر: ۳۲۵۳۱۰

تاریخ: ۰۸ دی ۱۴۰۴ - ۲۰:۳۴

جریان ذی‌نفع گران‌سازی ارز و رهاسازی قیمت‌ها به تکاپو افتاده‌اند تا دوباره عبدالناصر همتی، وزیر برکنار شده اقتصاد را به عنوان رئیس کل بانک مرکزی به کشور تحمیل کنند؛ اقدامی که دهن‌کجی آشکار به مجلس تلقی می‌شود.
به گزارش کیهان، جنگ قدرت در دولت وارد مراحل جدیدی شده است. جریان گران‌ساز در دولت با محوریت سازمان برنامه و بودجه و وزارت اقتصاد با پشتیبانی جریان غالب در اتاق بازرگانی و زخم‌خوردگان اصلاحات نظام بانکی که از سیاست‌های تثبیتی بانک مرکزی به عنوان بزرگ‌ترین مانع رهاسازی قیمت‌ها ناراضی بودند، با همکاری جریان رسانه‌ای دولت، سرانجام فرزین را ناچار به استعفا کردند و حالا فردی را به عنوان گزینه ریاست بانک مرکزی مطرح می‌کنند که مدافع افزایش نرخ ارز رسمی و یکی از طرفداران دیدگاه گران‌سازی نرخ ارز در دولت چهاردهم است.
سید مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات دفتر ‎رئیس‌جمهور دیروز در شبکه اجتماعی ایکس ابتدا از استعفای فرزین خبر داد و در ادامه نوشت: «‏با نظر و تصمیم ‎رئیس‌جمهور،
عبدالناصر ‎همتی رئیس کل بانک مرکزی خواهد شد».
گفتنی است عبدالناصر همتی پیش از این وزیر اقتصاد در کابینه مسعود پزشکیان بود که به علت نقشی که در افزایش نرخ ارز و برخی دیگر از اقدامات مخرب دولت داشت، استیضاح شده بود. همچنین نرخ ارز و نقدینگی در زمان ریاست همتی بر بانک مرکزی در دولت حسن روحانی آنچنان بود که او را به «سلطان چاپ پول» معروف کرد.
بازی رسانه‌ای
نکته قابل توجه، عملیات رسانه‌ای تیم رسانه‌ای دولت است که در خبرهایی هماهنگ، پیام معاون ارتباطات دفتر ‎رئیس‌جمهور را مبنی بر اینکه همتی رئیس کل بانک مرکزی «خواهد شد» به این صورت که همتی رئیس کل بانک مرکزی «شد» منعکس کردند. به تعبیر برخی کارشناسان رسانه، در حالی که هنوز چیزی قطعی نیست، ذی‌نفعان حضور همتی در بانک مرکزی با این نوع اطلاع‌رسانی در حال بازخورد گرفتن از جامعه هستند.
علاوه‌بر این، زمان انتشار خبر جایگزینی همتی کاملا نشان‌دهنده یک عملیات رسانه‌ای هدفمند و از پیش تدارک دیده شده بود. اعلام این خبر بلافاصله پس از رد شدن کلیات لایحه خسارت‌بار بودجه 1405 در کمیسیون تلفیق مجلس و انتشار جهت‌دار مطالب در رسانه‌های نزدیک به دولت در حمایت از همتی، بیانگر نوعی تدارک برای انتقام از مجلس و سفید کردن یک گزینه مردود برای ریاست بانک مرکزی تعبیر می‌شود.
تسویه‌حساب سیاسی
اما انتخاب ‎همتی به‌عنوان رئیس‌کل بانک مرکزی یک تصمیم اقتصادی بود یا سیاسی؟ محمدرضا عنایتی، کارشناس اقتصادی و فعال رسانه‌ای در شبکه ایکس نوشت: «آیا انتخاب همتی به عنوان رئیس‌کل بانک مرکزی جواب دندان‌شکن به مجلس برای رد کلیات بودجه بود؟».
برخی افراد مطلع در دولت گفتند که «خبرسازی پیرامون حضور دوباره همتی در بانک مرکزی بی‌ربط با اقدام مجلس برای رد کردن کلیات لایحه بودجه سال آینده نیست»؛ لایحه‌ای که با انواع مواد و تبصره‌های تورم‌زا از یکسو و میزان اندک افزایش حقوق از سوی دیگر، عملا قدرت خرید مردم را تضعیف می‌کرد.
محمدرضا تاجگردون رئیس کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۵ و از افراد نزدیک به پزشکیان پس از رد کلیات لایحه در کمیسیون اظهار کرد: «مباحثی مانند حقوق کارکنان دولت، نرخ مالیات بر ارزش افزوده و شفاف نبودن آن درخصوص پرداخت کالابرگ و شفافیت نداشتن در ورود منابع ارزی کشور از جمله مسائلی است که مورد توجه کمیسیون تلفیق قرار گرفته است».
در حالی که تنها 10 ماه از استیضاح همتی از سوی مجلس گذشته، اعلام چنین خبری به معنی دهن‌کجی آشکار دولت علیه مجلس است و بعید است با استقبال نمایندگان مواجه شود.
کارنامه سلطان چاپ پول
دولت چهاردهم عملکرد قابل قبولی در حوزه اقتصاد ندارد که بخش عمده آن به اتخاذ سیاست‌های آزادسازی ارزی باز می‌گردد که از قضا همتی در آن سهیم بوده است. اما سابقه ریاست او بر بانک مرکزی از این هم تاریک‌تر است.
دوره ریاست همتی بر بانک مرکزی از سوم مرداد ماه
1397 تا نهم خردادماه سال 1400 بوده است. برخی اقتصاددانان این دوره را دوران سیاه متغیرهای پولی نام‌گذاری کرده‌اند.
در مرداد ماه 1397 و زمانی که همتی بر جایگاه ریاست بانک مرکزی تکیه زد، تورم نقطه به نقطه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی 24 و دو دهم درصد و تورم 12ماهه مصرف‌کننده نیز 11 و نیم درصد بود اما به‌واسطه ولنگاری نظارت بر شبکه بانکی و متغیرهای پولی کشور در زمان همتی در اردیبهشت 1400 تورم نقطه به نقطه به 54 و شش دهم درصد و تورم 12ماهه نیز به 51 و هشت دهم درصد رسید.
در زمان همتی و در اردیبهشت 1400، تورم نقطه به نقطه تولیدکننده در کشور به رقم بی‌سابقه 103 و یک دهم درصدی رسید و تورم 12ماهه تولیدکننده نیز با جهش شدید از 14 و دو دهم درصد در مرداد 1397 به 68 و سه دهم درصد افزایش یافت.
کسانی که در حال جا انداختن همتی به عنوان رئیس جدید ساختمان میرداماد هستند فکر می‌کنند حافظه تاریخی مردم از بین رفته است. نرخ رشد نقدینگی در زمان شروع به کار همتی در بانک مرکزی (مرداد ۱۳۹۷) ۲۰ و نیم درصد بود، اما در خرداد ۱۴۰۰ که همتی برای انتخابات ریاست جمهوری از بانک مرکزی کنار گذاشته شد، رشد نقدینگی با افزایش تقریباً دو برابری از
۳۹ درصد هم عبور کرده بود. بر این اساس، لقب «سلطان چاپ پول» پس از این اقدامات به همتی داده شد و او هنوز هم این لقب را یدک می‌کشد.علاوه‌بر این، نرخ دلار در ابتدای ریاست وی
8500 تومان بود اما در آخر با جهش 223 درصدی بعد از دو سال و نیم، دلار 27500 تومانی به دولت سیزدهم تحویل شد!
اینکه چه شخصی بر صندلی ریاست بانک مرکزی بنشیند فرع ماجراست، نکته اصلی این است که چه تفکری قرار است در بانک مرکزی حاکم شود؟ آیا پزشکیان حاضر می‌شود حلقه طرفداران رهاسازی قیمت‌ها را تکمیل کند یا برای حفاظت از معیشت مردم، در برابر فشارهای درون دولت مقاومت خواهد کرد؟