# سلامت روان

بین مصرف مواد و اختلالات روانی رابطه مستقیم وجود دارد

کد خبر: ۳۲۴۸۲۷

تاریخ: ۰۱ دی ۱۴۰۴ - ۲۰:۳۵

یک روان‌شناس گفت: یک رابطه مستقیم بین مصرف مواد مخدر و اختلالات روانی وجود دارد. یعنی افرادی که مصرف‌کننده موادمخدر هستند به احتمال زیاد درگیر اختلالات روانی‌ هستند.
به گزارش ستاد مبارزه با موادمخدر، سیدعلیرضا گنجه، در نشست مبانی درمان‌شناختی سوءمصرف موادمخدر با عنوان «رهایی از چرخه اعتیاد با رویکرد شناختی رفتاری» با بیان اینکه بحث اعتیاد در تمام مراحل آن اعم از شروع تا درمان، به فکر و ذهن افراد برمی‌گردد و باید ذهن و فکر گرفتاران به این بلیه اصلاح شود، اظهار داشت: در بحث اعتیاد فرد با یک فعالیت ویرانگر در طول عمرش درگیر می‌شود و ناتوانی در ترک با وجود تلاش‌های مکرر به وقوع می‌پیوندد.
گنجه افزود: فرد وابسته به مواد با علم به عواقب مرگبار این بلیه، آن را مدام تکرار می‌کند و با مجموعه‌ای از احساسات از جمله شرم، گناه، دوگانگی، ترس، شک، درماندگی، سرخوردگی و تنهائی مواجه است.
وی تصریح کرد: ما یک سیستم پاداش در مغز داریم که این سیستم پاداش در مغز افراد مصرف‌کننده موادمخدر بسیار فعال‌تر است یعنی ساختار ژنتیکی فرد را جذب می‌کند تا بیشتر به سمت اعتیاد سوق پیدا کند.
این روانشناس با بیان اینکه احساسات مذکور باعث می‌شود ترک افراد درگیر اعتیاد سخت‌تر شود، به درمان‌های شناختی رفتاری (CBT) اشاره کرد و گفت: افزایش کنترل بر افکار، احساسات و رفتارها، تأکید بر آموزش، ایجاد یا ترمیم روابط نزدیک، یافتن شغل پایدار و معنادار و بازپس‌گیری اختیار زندگی، از جمله دستاوردهای درمان‌های شناختی رفتاری (CBT) است.
گنجه با بیان اینکه افکار افراد منجر به احساسات و احساسات نیز منتج به رفتارها می‌شوند، ادامه داد: این رابطه به صورت مثلث‌وار است و هر کدام می‌تواند بر دیگری اثرگذار باشد و در بحث درمان شناختی رفتاری با این سه‌گانه روبه‌رو هستیم یعنی می‌تواند بر افکار، احساسات و رفتارها کنترل داشته باشد.
این مدرس دانشگاه اظهار داشت: یکی از عوامل مصرف مواد این است که افراد مصرف‌کننده تکانشی و به صورت ناگهانی عمل می‌کنند یعنی سریعاً اقدام به تصمیم‌گیری نادرست می‌کنند و ما درصددیم این نکات را در درمان شناختی رفتاری به این افراد آموزش دهیم. در این درمان به فرد معتاد می‌گوییم کنترل افکار در دست خود او است و اگر بتواند افکارش را کنترل کند، می‌تواند رفتارهایش را نیز کنترل کند البته متأسفانه از درمان شناختی رفتاری در درمان اعتیاد زیاد استفاده نمی‌شود اگرچه در گروه‌های NA این اتفاق روی می‌دهد و به دنبال اصلاح افکار افراد مبتلا به این بلیه هستند.
وی با اشاره به یافته‌های جدید و تحولات درمان اعتیاد، گفت: افراد معتاد یک گروه یکسان نیستند و هر کدام نیازهای منحصربه‌فردی دارد، در بهبودی این افراد نیز باید شخصی‌سازی انجام شود و بهبودی برای هر فرد تعریف متفاوتی دارد.
این روان‌شناس افزود: درمان، فقط ترک ماده نیست بلکه شامل تقویت مهارت‌های درون‌فردی و بین‌فردی است البته اساس روان‌شناختی و فیزیولوژیکی اعتیاد در انواع مختلف آن مشترک است.
گنجه با تأکید بر اینکه تعریف اعتیاد فقط وابستگی شیمیایی به مواد و داروها نیست و اعتیاد رفتاری هم وجود دارد، اضافه کرد: در بحث اعتیاد نقاط مشترکی وجود دارد، به طور مثال همان‌گونه که مدار پاداش برای یک فرد معتاد در مغز فعال می‌شود، برای فردی که از ورزش یا به نوشیدن چای لذت می‌برد، فعال می‌شود؛ به نوعی می‌توان گفت همه دچار اعتیاد هستیم، اعتیاد یا رفتاری است یا وابستگی به ماده خاص شیمیایی یا ماده‌مخدر و....
وی تأکید کرد: مفهوم اعتیاد در هر نقطه اجتماعی با نقطه اجتماعی دیگر و یک خانواده و با خانواده دیگر متفاوت است، در درمان اعتیاد باید به این موارد توجه کنیم و باید پیش‌زمینه‌های دور شامل ژنتیک و تجربیات، پیش‌زمینه‌های نزدیک (موقعیت و هیجانات)، پیامدهای یکسان شامل تحمل، محرومیت، عود و انگ را در نظر بگیریم.
این مدرس دانشگاه ادامه داد: مصرف مواد یا رفتارهای مختلف صرفاً وسیله‌ای برای تغییر تجربه ذهنی هستند. یک رابطه مستقیم بین مصرف موادمخدر و اختلالات روانی وجود دارد. یعنی افرادی که مصرف‌کننده موادمخدر هستند به احتمال زیاد درگیر اختلالات روانی‌اند و بالعکس افرادی که اختلالات روانی دارند احتمال زیادی وجود دارد که سراغ موادمخدر نیز بروند.