نگرانی اندیشکده آمریکایی از گسترش حضور ایران در آفریقا

کد خبر: ۳۲۴۷۱۲

تاریخ: ۲۹ آذر ۱۴۰۴ - ۲۱:۱۴

اندیشکده آمریکایی شورای آتلانتیک در گزارشی نوشت: جریان مقاومت همسو با ایران، آرام و بی‌سر و صدا، دارد، پایش را به شمال آفریقا، در جنوب اروپا، باز می‌کند.
این گزارش خاطر نشان می‌کند: سفر وزیر خارجه ایران، به تونس در اوایل پاییز امسال، که در آن با رئیس‌جمهور و وزیر خارجه تونس دیدار کرد، گمانه‌زنی‌ها را درباره تغییر موضع این کشور شمال آفریقا نسبت به تهران و گسترش گسترده‌تر نفوذ ایران در منطقه تجدید کرده است.
قابل توجه است که دو کشور آماده‌اند تا توافقات دوجانبه را از طریق جلسات کمیته مشترک و بهبود روابط اقتصادی، از جمله پروازهای مستقیم بین تونس و تهران، تجدید کنند. این دیدار در پس زمینه چندین سفر عالی رتبه ایران به منطقه برگزار می‌شود که منافع بی‌چون و چرای ایران در شمال آفریقا را برجسته می‌سازد و یک سال پس از آن برگزار می‌شود که رئیس‌جمهور تونس برای مراسم درگذشت ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، به تهران سفر کرد.
هر دو کشور از همکاری‌های اقتصادی و گردشگری احیای شده به طور قابل توجهی بهره‌مند خواهند شد. گسترش روابط در شمال آفریقا تنها می‌تواند ایران و محور مقاومت موسوم به آن را تقویت کند که اکنون به دنبال راه‌هایی برای بازسازی جایگاه و قدرت منطقه‌ای خود است. برای تونس، اتکا به محور الجزایر و ایران می‌تواند در صورت ادامه قطع حمایت ایالات متحده سودمند باشد. واشنگتن زمانی حامی اصلی تونس بود، اما دیگر تونس را شریک قابل قبولی در منطقه نمی‌داند و در سال‌های اخیر حمایت خود را به طور قابل توجهی کاهش داده است. تعمیق روابط با ایران همچنین به نفع برنامه ضدغربی سعید خواهد بود و به او اجازه می‌دهد مشروعیت خود را حفظ کند.
در سال‌های اخیر گمانه‌زنی‌هایی درباره علاقه مجدد تونس به ایران مطرح شده است، به ویژه با توجه به حکومت بحث برانگیز و رویکرد سیاست خارجی سعید. او از زمان تصاحب قدرت در ژوئیه ۲۰۲۱، روایت شدیداً ضد غربی را اتخاذ کرده که اروپا و ایالات متحده را مقصر مشکلات اقتصادی و سیاسی تونس می‌داند. سفر عراقچی به تونس، نشان‌دهنده همگرایی قابل توجهی در تفکر استراتژیک و دستورکارهای اقتصادی بود. مقامات دو کشور سخنان ستایش خود را از محکومیت یکدیگر نسبت به جنگ اسرائیل در غزه و حملات به قطر و ایران ابراز کردند و درباره همکاری در بخش‌های مختلف، از جمله تجارت و گردشگری، گفت‌وگو کردند. گام‌های عملی برای آغاز پروازهای مستقیم بین تهران و تونس برداشته شده است.
سعید مزیت سیاسی آشکاری در نزدیک شدن به تهران می‌بیند. چنین همسویی روایت ضد غربی او را تقویت می‌کند و به مخاطبانش نشان می‌دهد که او طرف کشورهایی است که با نفوذ غرب مخالفت می‌کنند. سعید در سال ۲۰۱۹ با کمپین ضد فساد و ضدامپریالیستی انتخاب شد و در طول سال‌ها تأکید کرده است که نهادهای تحت رهبری غرب «دستورات» را بر تونس تحمیل می‌کنند، یعنی خواسته‌های یکجانبه و اجباری که از خارج تحمیل می‌شود و حاکمیت تونس را تضعیف می‌کند. او همچنین سرسخت‌ترین حامی قضیه فلسطین در تاریخ تونس است و قانون اساسی کشور را در سال ۲۰۲۲ تغییر داد تا ادعا کند تمام اورشلیم(قدس) باید تحت حکومت فلسطین باشد.
همسویی بیشتر سعید با تهران، رابطه او را با الجزایر، که در حال حاضر بزرگ‌ترین متحد این کشور است، مستحکم خواهد کرد. اتکای تونس به الجزایر ناشی از نقش الجزایر به عنوان تأمین‌کننده اصلی کمک مالی، تأمین انرژی و حمایت امنیتی آن است، در زمانی که تونس به طور فزاینده‌ای از شرکای غربی منزوی می‌شود. علاوه‌بر این، حس انزوا در الجزایر از زمانی که مراکش-رقیب دیرینه‌اش در منطقه- در سال ۲۰۲۰ توافقنامه ابراهیم را امضا کرد، به طور تصاعدی افزایش یافته است. از آن زمان، الجزایر حمایت خود را از تونس برای تثبیت اتحادهای درون منطقه‌ای افزایش داده است. الجزائر هم روابط خود با ایران را از همکاری انرژی تا سفرهای سطح‌بالا، به‌طور محسوسی گسترش داده است.