صدر اعظم آلمان رسماً پایان صلح و هژمونی آمریکا را اعلام کرد

کد خبر: ۳۲۴۳۰۱

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۴۰۴ - ۲۰:۵۲

صدر‌اعظم آلمان در تداوم هشدارها درباره فروپاشی نظم لیبرال به رهبری آمریکا، رسماً از پایان هژمونی و دوران «صلح آمریکایی‌» در جهان خبر داد.
افول هژمونی آمریکا و فروپاشی نظم لیبرال به رهبری آمریکا دیگر ادبیاتی مربوط به اندیشکده‌ها یا مقامات مشرق‌زمین نیست. طی دو دهه گذشته بسیاری در خود غرب به این مسئله پرداخته و نسبت به آن هشدار داده بودند. به گفته کارشناسان این نظم که پس از جنگ جهانی دوم و با محوریت آمریکا بنا شد، بر اصولی چون تجارت آزاد، نهادهای چندجانبه، دموکراسی لیبرال و رهبری غربی استوار بود. اما طی سه دهه گذشته این نظم دچار فرسایش شده است؛ افول آمریکا در نتیجه مشکلات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در این کشور، تغییر موازنه قدرت جهانی، رشد چین، ظهور قدرت‌های مستقل از غرب، ظهور نهادها و رژیم‌های غیر‌لیبرال مثل بریکس و شانگهای، تشدید جنگ‌ها و بحران‌های ژئوپلیتیک، بحران در خود دموکراسی‌های غربی، کاهش مشروعیت نهادهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی غرب، مجموعه عواملی هستند که نشان می‌دهد نظم لیبرال تحت رهبری آمریکا دچار فروپاشی شده است.
با اقدامات یک‌سال گذشته ترامپ که موضعی به‌شدت تقابلی با اروپا، ناتو و سایر متحدین غربی آمریکا بوده به گفته کارشناسان روند فروپاشی نظم لیبرال غربی تسریع شده است. این رویکرد یکجانبه و مبتنی بر اولویت مطلق منافع آمریکا، تردیدهای جدی در میان کشورهای اروپایی و کم و بیش متحدان آسیایی نسبت به قابلیت اتکا به واشنگتن ایجاد کرد و بحث ضرورت استقلال راهبردی اروپا و کشورهای شرق آسیا در حوزه‌های امنیتی، دفاعی و اقتصادی را به شکل بی‌سابقه‌ای تقویت کرده است. هفته گذشته «الکساندر اشتوب» متخصص روابط بین‌الملل و رئیس‌جمهور کنونی فنلاند در مقاله‌ای که وب‌سایت «فارن‌افرز» آن را منتشر کرده بوده با اذعان به فروپاشی نظم لیبرال تحت رهبری آمریکا نوشته بود اکنون رقابتی سه‌گانه میان آنچه من «غرب جهانی»، «شرق جهانی» و «جنوب جهانی» درحال شکل‌گیری است و اگر اروپا دیر بجنبد در این رقابت بازنده خواهد بود.
پایان دوران سلطه آمریکا به روایت صدراعظم آلمان
در ادامه هشدارها درباره افول هژمونی آمریکا صدر‌اعظم آلمان نیز با تأکید بر تغییر موازنه‌های قدرت جهانی اعلام کرد دوره‌ای که نظم بین‌المللی تحت سلطه آمریکا شکل می‌گرفت، به پایان رسیده و اروپا ناگزیر است با واقع‌بینی بیشتری منافع و امنیت خود را دنبال کند. «فریدریش مرتس»، با اشاره به تحولات ژئوپلیتیکی اخیر اعلام کرد دهه‌هایی که اروپا تحت چتر امنیتی آمریکا از ثبات و آرامش برخوردار بود، تا حد زیادی به پایان رسیده است.او گفت دوران موسوم به «صلح آمریکایی» دیگر به شکلی که اروپایی‌ها در گذشته تجربه کرده‌اند، وجود ندارد.
به گزارش فارس مرتس با تأکید بر این‌که حسرت‌خوردن برای گذشته راهگشا نیست، تصریح کرد: هرچند بازگشت به آن دوران برای بسیاری جذاب است، اما واقعیت‌های جدید جهانی اجازه چنین نگاهی را نمی‌دهد.» به گفته او، آمریکا اکنون با شدت بیشتری منافع ملی خود را در اولویت قرار داده است. صدراعظم آلمان افزود این تغییر رویکرد آمریکا باید هشداری جدی برای اروپا باشد تا منافع و امنیت خود را با مسئولیت‌پذیری بیشتری پیگیری کند. به گفته مرتس اروپا و آلمان آن‌گونه که برخی تصور می‌کنند ضعیف یا ناتوان نیستند و توان لازم برای دفاع از منافع خود را دارند.مرتس در پایان خاطرنشان کرد که شرایط جدید بین‌المللی، اروپا را ناگزیر می‌کند نقش فعال‌تر و مستقل‌تری در سیاست‌خارجی و امنیتی ایفا کند.
تشدید انزواگرایی آمریکا
یکی از نشانه‌های اصلی افول هژمونی آمریکا و در نتیجه فروپاشی نظم لیبرال غربی بازگشت آمریکا به انزواگرایی و پیگیری منافع خود بدون توجه به منافع متحدان است. روزنامه واشنگتن‌پست در گزارشی در همین زمینه از قول کارشناسان نوشته است دونالد ترامپ با وضع تعرفه‌های گسترده، ممنوعیت سفر و مهاجرستیزی، انزواطلبی را به سیاست رسمی کشور تبدیل کرده و آمریکا را در معرض انزوا قرار داده است. به نوشته این روزنامه پرشمارگان آمریکایی، دولت ترامپ در میانه انبوهی از چالش‌های خارجی و داخلی، تلاش‌ برای مقصر جلوه‌دادن خارجی‌های ساکن آمریکا و تصویب سیاست‌ها برای ممانعت از ورود اتباع برخی کشورها را تشدید کرده است. ترامپ پس از شلیک یک تبعه افغان به سمت نیروهای گارد ملی در واشنگتن، درخواست‌های مهاجرت از ۱۹ کشور را متوقف و اندکی بعد ممنوعیت گسترده سفر برای بیش از ۳۰ کشور را اعلام کرد. ستون‌نویس این روزنامه، وضع تعرفه‌ها و لفاظی‌های نژادپرستانه ترامپ را از دیگر اقدامات وی با هدف ایزوله‌سازی آمریکا از شهروندان سایر کشورها و فرهنگ‌ها می‌داند. «چاک هگل» سناتور سابق جمهوری‌خواه که در زمان ریاست جمهوری باراک اوباما به عنوان وزیر دفاع خدمت می‌کرد، در این خصوص به واشنگتن‌پست گفت: «ما خود را به شیوه‌ بسیار خطرناکی منزوی می‌کنیم که فکر نمی‌کنم این دولت آن را درک کند. ما خود را منزوی خواهیم یافت، به‌شدت منزوی، آن هم در دنیایی که هیچ‌کس نمی‌خواهد منزوی باشد. وقتی در این مسیر قدم بگذارید، دیگر آن را باز نخواهید یافت.»
به گزارش ایرنا نویسنده گزارش سپس به کارزار ترامپ در آب‌های کارائیب اشاره کرده و تلاش‌های وی برای تحت فشار قرار‌دادن نیکلاس مادورو رئیس‌جمهوری ونزوئلا برای مقابله با قاچاق مواد‌مخدر در داخل آمریکا را از دیگر تلاش‌های وی برای کنترل در داخل می‌داند.به عقیده نویسنده، این اقدام ترامپ ناشی از باور وی برای مقابله با نفوذ شوم خارجی است، هرچند بسیاری از کارشناسان می‌گویند ونزوئلا نقش کوچکی در قاچاق مواد‌مخدر به آمریکا دارد. ستون‌نویس واشنگتن در پایان استدلال می‌کند: باوجود سابقه انزواطلبی در تاریخ آمریکا(در دهه ۲۰ و ۳۰ میلادی) کارشناسان معتقدند ایالات‌متحده امروز به دلیل پیوندهای دیجیتال، اقتصادی و جهانی نمی‌تواند به طور کامل خود را ایزوله سازد و رویکرد ترامپ برای انزواطلبی هم در نهایت موفق نخواهد شد چراکه اساسا چنین چیزی امکان‌پذیر نیست.