زلنسکی در فشار؛ از داخل، فساد و از خارج، ترامپ

کد خبر: ۳۲۳۲۹۰

تاریخ: ۰۸ آذر ۱۴۰۴ - ۲۱:۲۴

سرویس خارجی-
زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین از یک‌سو تحت فشار شدید ترامپ برای پذیرش طرح وی برای آتش‌بس قرار دارد، در داخل نیز با برملا شدن پرونده‌های فساد در اطرافیانش وی به گوشه رینگ رفته است.
این روزها «زلنسکی» زیر شدیدترین فشارها از داخل و خارج قرار دارد. ترامپ او را به‌شدت تحت فشار قرار داده است که طرح وی برای برقراری آتش‌بس با روسیه را بپذیرد، طرحی که بسیاری از منتقدین می‌گویند طرح فروش اوکراین به روسیه است و صددرصد براساس منافع روسیه نوشته شده است. براساس این طرح، اوکراین باید منطقه دونباس را به روسیه واگذار کند، ارتش خود را تا حدود ۶۰۰ هزار نفر محدود کند، برد برخی تسلیحات دوربرد خود را کاهش دهد و علاوه‌بر این، برای همیشه دور ناتو را خط بکشد. در داخل زلنسکی از دو جهت تحت فشار است روسیه حملات خود را در آستانه زمستان به شهرهای مختلف اوکراین و از جمله کی‌یف تشدید کرده است؛ گفته می‌شود ظرفیت تولید برق برخی شرکت‌های دولتی اوکراین عملاً به صفر رسیده است. دیروز نیز روسیه با ده‌ها فروند موشک و پهپاد کی‌یف را هدف قرار داد. زلنسکی در داخل اوکراین مشکل دیگری نیز دارد که وی را در گوشه رینگ به دام انداخته است و آن موضوع فساد در اطرافیان وی است. روز جمعه رسانه‌های اوکراینی از یورش نیروهای امنیتی به دفتر کار «اندری یرماک» رئیس دفتر و مرد قدرتمند دولت زلنسکی به دلیل فساد خبر دادند؛ ساعاتی بعد نیز اعلام شد که او استعفا داده است، البته برخی رسانه‌ها از برکناری وی توسط زلنسکی خبر دادند. یرماک از یاران قدیمی زلنسکی، عامل مهم رسیدن او به قدرت بود. یرماک پس از رئیس‌جمهور اوکراین، نفر دوم اوکراین به‌شمار می‌رفت. هفته گذشته رسانه‌ها نوشته بودند که موقعیت متزلزل داخلی زلنسکی شرایط را برای تشدید فشارهای ترامپ به وی فراهم کرده است و حالا با کنار رفتن یرماک به دلیل دست داشتن در فساد فشارها به زلنسکی بیش از پیش خواهد شد.
زلزله سیاسی در اوکراین
فسادی که یرماک ظاهراً در آن دست دارد زلزله سیاسی قدرتمندی را در اوکراین به راه انداخته است در ۱۰ نوامبر(19 آبان) اداره ملی مبارزه با فساد اوکراین و دادستانی ویژه مبارزه با فساد این کشور که از دفتر زلنسکی مستقل هستند، تحقیقاتی درباره یک شبکه بزرگ فساد در بخش انرژی موسوم به «عملیات میداس» را آغاز کردند. بازرسی‌ها در شرکت «انرگواتوم» و منازل تاجر «تیمور میندیچ» و وزیر وقت انرژی «گِرمان گالوشچنکو» انجام شد. طبق یافته‌های اولیه، حدود ۱۰۰ میلیون دلار پول در این شبکه پولشویی شده است. در ۱۷ نوامبر(26 آبان) گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه نام آندری یرماک ممکن است در پرونده با عنوان مستعار «علی‌بابا» آمده باشد. به گزارش فارس افشای این پرونده یک بحران عمیق سیاسی در اوکراین ایجاد کرد و پارلمان برای چندروز تعطیل شد و شماری از نمایندگان، حتی از حزب حاکم «خدمتگزار مردم»، خواستار برکناری یرماک شدند. در ۲۸ نوامبر(جمعه 7 آذر) نیز گزارش شد که نهادهای ضدفساد در حال بازرسی منزل و دفتر یرماک هستند.
نقش آمریکا در کنار رفتن یرماک
برخی گزارش‌ها حاکی است فساد بهانه بوده و یرماک در مدتی کوتاه پس از مخالفتش با بخشی از طرح صلح آمریکا و در ظاهر به دلیل پرونده فساد مجبور به کناره‌گیری شده است. این مسئله گمانه‌زنی‌ها در مورد احتمال دخالت‌های آمریکا در این پرونده را افزایش داده است. یرماک که مسئولیت اصلی تیم مذاکرات صلح را برعهده داشت، در آخرین اظهاراتش تأکید کرده بود که زلنسکی هرگز با هیچ توافقی که شامل واگذاری بخشی از خاک اوکراین باشد، موافقت نخواهد کرد. این در حالی است که واشنگتن به‌شدت خواهان رسیدن به صلحی سریع در اوکراین است، حتی به قیمت از دست رفتن بخشی از قلمرو این کشور. مکالمات لو رفته بین فرستاده آمریکا استیو ویتکاف و مسئولان روسی نشان می‌دهد که واشنگتن از این واگذاری سرزمینی، به‌ویژه در مورد دونتسک، حمایت می‌کند.
یرماک رفت تا زلنسکی بماند
روزنامه آمریکایی نیویورک‌تایمز هم در گزارشی با اشاره به تشدید فشارها علیه زلنسکی در پی این رسوایی مالی نوشته است: استعفای «آندری یرماک» رئیس دفتر ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهوری اوکراین ممکن است با هدف جلوگیری از رأی عدم اعتماد به دولت در پارلمان اوکراین انجام شده باشد. نیویورک‌تایمز به‌نقل از منابع آگاه نوشت که یرماک احتمالاً «پذیرفته خود را قربانی کند» تا از تصویب رأی عدم اعتماد جلوگیری شود. با این حال هنوز مشخص نیست این اقدام برای مهار بحران سیاسی جاری کافی باشد؛ زیرا در صورت تصویب رأی عدم اعتماد، کل کابینه زلنسکی مجبور به استعفا خواهد شد. براساس این گزارش، هیچ کدام از رهبران مؤثر احزاب اوکراینی، تاکنون خواستار کناره‌گیری زلنسکی نشده‌اند زیرا در شرایط حکومت نظامی، انتخابات برگزار نمی‌شود.
توقف وام 140 میلیارد یورویی
همزمان فشارها از جانب اتحادیه اروپا نیز علیه زلنسکی تشدید شده است. دیروز اعلام شد که اتحادیه اروپا عضویت کی‌یف در این اتحادیه را منوط به مبارزه با فساد در دولت زلنسکی کرده است. از سوی دیگر رسانه‌ها اعلام کردند که دولت بلژیک طرح اتحادیه اروپا برای پرداختِ وام ۱۴۰ میلیارد یورویی به اوکراین در قالب «وام غرامت» از محل دارایی‌های مسدود شده روسیه در این کشور را متوقف کرده است. به گزارش ایرنا به نقل از روزنامه انگلیسی تلگراف، «بارت دِ وور» نخست‌وزیر بلژیک، در نامه‌ای به «اورسولا فون‌درلاین» رئیس کمیسیون اروپا تأکید کرد که بدون تضمین‌های محکم از سوی دیگر اعضای اتحادیه اروپا و کشورهای حامی اوکراین، حاضر به حمایت از این طرح نخواهد بود. نخست‌وزیر بلژیک با بیان اینکه طرح وام غرامت اساساً اشتباه است، یادآور شد: در گذشته و در موارد مشابه، از دارایی‌های مسدود شده کشور متخاصم تنها پس از پایان جنگ برای پرداخت غرامت استفاده شده است. وی همچنین هشدار داد که اجرای این طرح می‌تواند روند دستیابی به توافق صلح در اوکراین را مختل کند. به نوشته تلگراف، این وام قرار است از محل دارایی‌های مسدود شده روسیه پرداخت شود که بخش عمده آن در مؤسسه مالی «یوروکلیر» مستقر در بروکسل نگهداری می‌شود. بنا بر این گزارش، این موضوع نگرانی بلژیک را برانگیخته است که در صورت اقدام حقوقی روسیه علیه این موسسه، مسئولیت حقوقی متوجه بروکسل شود و بحران مالی در پی داشته باشد. علاوه‌بر دارایی‌های توقیف شده در یوروکلیر، برآورد می‌شود که حدود ۲۵ میلیارد یورو از دارایی‌های روسیه نیز در بانک‌های اتحادیه اروپا، عمدتاً فرانسه و لوکزامبورگ، مسدود شده باشد.
حمله به نفتکش‌های روسیه
خبر دیگر این که وزیر حمل‌‌و‌نقل و زیرساخت ترکیه در اظهاراتی اعلام کرد که انفجار شامگاه جمعه دو نفتکش روسیه در دریای سیاه ناشی از حمله خارجی بوده است. به گزارش ایرنا «عبدالقادر اورال اوغلو» در گفت‌وگو با رسانه‌های ترکیه‌ با بیان اینکه خدمه نفتکش‌های روسی «کایروس» و «ویرات» به دلیل واکنش سریع تیم‌های امداد و نجات در وضعیت مناسبی قرار دارند، تأیید کرد: انفجار این نفتکش‌ها ناشی از عامل خارجی بوده است. به نوشته رسانه‌های ترکیه‌، گمانه‌زنی‌ها درباره علت وقوع انفجار در این دو نفتکش روسی ادامه دارد و از برخورد با مین یا هدف قرار گرفتن از سوی پهپادهای انتحاری به عنوان عوامل احتمالی یاد شده است. خبرگزاری رویترز پیش‌تر از وقوع انفجارهایی در دو نفتکش روسیه در آب‌های دریای سیاه نزدیک تنگه بسفر در سواحل ترکیه خبر داده بود. کانال تلگرامی شبکه روسی «راشاتودی» پیش‌تر در گزارشی اعلام کرد: کشتی «کایروس» با پرچم گامبیا در دریای سیاه دچار آتش‌سوزی شد.
دیروز یک مقام رسمی از سرویس امنیتی اوکراین اعلام کرد که این کشور با استفاده از شهپادهایی در دریای سیاه دو نفتکش را هدف قرار داده است که روسیه از آن‌ها برای صادرات نفت و دور زدن تحریم‌های غربی استفاده می‌کرد.