نقش هنر ایرانی- اسلامی بر دیوارهای پایتخت

کد خبر: ۳۲۳۲۵۲

تاریخ: ۰۸ آذر ۱۴۰۴ - ۲۰:۵۶

شمال، جنوب، شرق یا غرب تفاوتی ندارد؛ از هر نقطه‌ای که وارد منطقه ۱۵ شوید با یک نشانه شاخص مواجه خواهید شد. شاید واژه «هویت» دقیق‌تر از «نماد» باشد؛ سازه‌ای آهنی با طاق میانی و حروف آراسته و درهم‌تنیده که مسیر ورود به بزرگراه امام رضا(ع) را قاب می‌گیرد و بر سر راه مسافران مشهد مقدس قد علم کرده است. این‌جا «باب‌الرضای تهران» است؛ سازه‌ای که در گوشه‌گوشه محلات وسیع منطقه ۱۵ دیده می‌شود و یادآور هویتی است که ساکنان منطقه آن را مایه مباهات خود می‌دانند. آنان خرسندند که محل سکونت‌شان در مسیر مواصلاتی پایتخت به بارگاه امام رضا(ع) قرار دارد.
هویت‌بخشی و هنر مردمی در این منطقه تنها به سازه باب‌الرضا محدود نمی‌شود. به‌ویژه در ناحیه ۳ شامل محلات کیانشهر و شهرک شهید بروجردی، هنر کاملاً در خدمت مردم است؛ همزبان مسائل اجتماعی و همزبان همدلی با جامعه. نمونه روشن آن نمایشگاهی است که به‌تازگی از آثار و دستاوردهای هنرمندان نقاشی‌خط کیانشهر در کوشک امیرسلیمانی بوستان آزادگان برگزار شد؛ جایی که تابلوهایی به نمایش درآمدند که عواید فروش‌شان بارها به بیماران نیازمند اختصاص یافته است و شیشه‌های هنری این نمایشگاه پیامی مستقیم درباره حفظ محیط‌زیست داشتند. حتی چترهای غوطه‌ور در نقش‌ها و رنگ‌ها نیز موضوع خشکسالی و کم‌آبی را یادآوری می‌کردند.
محمدعلی الفت‌پور، شهردار منطقه ۱۵، با ابراز خرسندی از برگزاری بزرگ‌ترین نمایشگاه هنری منطقه و همچنین نمایش نخستین قرآن نقاشی‌خط جهان اسلام در این رویداد گفت: «تماشای هنرآفرینی هنرمندان ساکن منطقه، حال دل ما را خوب کرد. در این نمایشگاه تعداد بسیار زیادی اثر فاخر دیدیم؛ آثاری که پیش‌تر در عرصه‌های ملی و بین‌المللی نیز نظرها را جلب کرده‌اند و امروز نمایش آن‌ها برای شهروندان منطقه ۱۵ مایه افتخار ماست.»
بهره‌گیری از هنر بومی برای زیباسازی
و حل مشکلات منطقه
شهردار منطقه ۱۵ حضور هنرمندان حاذق در این محدوده را فرصتی استثنایی برای ارتقای فرهنگ و هنر و نیز آراستگی محلات دانست و بیان کرد: «تماشای هنر کاربردی هنرمندان نقاشی‌خط کیانشهر ما را بر آن داشت تا از این ظرفیت برای زیباسازی مناظر شهری استفاده کنیم. تا پایان سال چند پروژه عظیم در این حوزه اجرا خواهد شد.»
الفت‌پور با اشاره به اینکه مفهوم واقعی هنر، تعالی و انسان‌سازی است، افزود: «هنر باید رسالت اجتماعی داشته باشد. ایجاد مسئولیت‌پذیری اجتماعی از نخستین اهداف هنر دغدغه‌مند است. خوشبختانه هنر نقاشی‌خط‌کاران کیانشهر که با معنویت و آموزه‌های دینی درآمیخته، هنری دغدغه‌مند است و قطعاً می‌تواند در تقویت ارزش‌ها و باورهای ایرانی و اسلامی مردم منطقه ۱۵ و حتی سراسر کشور نقش جدی ایفا کند.»
هنر از اعماق زمین
تا دیوارهای یک عمارت قجری
ناحیه 3 شهرداری منطقه 15، این روزها با نام «نگین نقاشی‌خط پایتخت» سر زبان رسانه‌هاست. محمدحسن ذوالقدری شهردار این ناحیه با همراهی هنرمندانی که نگارش نخستین قرآن نقاشی‌خط جهان اسلام، رتبه نخست جشنواره‌های ملی و بین‌المللی نقاشی‌خط از جمله جشنواره رضوی، جشنواره مقاومت، جشنواره ملی دانشجویان، جشنواره شمسه، شکوفا، کوثر و... را در کارنامه خود دارند، در ناحیه 3 منطقه 15، پاتوق هنری برای ساکنان ناحیه و منطقه ‌ایجاد کرده است.
ذوالقدری شهردار ناحیه 3 منطقه 15 می‌گوید: خدمت در محدوده‌ای که آثار و توانایی‌های هنرمندانش، زبانزد جامعه حرفه‌ای هنر است، یک افتخار بزرگ محسوب می‌شود. گاهی هنر محدود به همان صفحه بوم و چند رنگی است که هنرمند در اطرافش دارد و ابزار کار او می‌باشد، اما گاهی هم هنر ابزار است برای گفت‌وگو. نمایشگاه نقطه نقاشی‌خط که با مشارکت معاونت فرهنگی و اجتماعی شرکت مترو، در ایستگاه مترو کیانشهر برگزار شد مقدمه همین گفت‌وگو بود؛ تعامل مستقیم با مردم که در نهایت آنها را به تماشای آثار هنری در عمارت قجری منطقه ۱۵ دعوت کرد.
وی با اشاره به نهمین جشنواره بین‌المللی فیلم شهر و تلاش برای پیوند شهر و سینما در این رویداد گفت: شهرداری تهران با برگزاری جشنواره‌های مختلف هنری بر این مسئله تاکید داشته که بهترین زبان تاثیرگذاری در جامعه هنر می‌باشد. وقتی مردم زندگی روزمره خود را در آثار عکاسان می‌بینند و یا در جشنواره‌ای مانند فیلم شهر به تماشای مستندها و فیلم‌هایی می‌نشینند که بازنمایی واقعی از رویدادهای هر روزه در شهر است، یادشان می‌آید که بیش از سکونت در منزل، در شهر تردد دارند پس شهر خانه آنهاست؛ خانه‌ای که باید برای محافظت از آن دست به دست هم بدهند. بنابراین می‌توان گفت هیچ اقدامی به اندازه رویدادهای فرهنگی و هنری در افزایش مشارکت‌های شهروندی مؤثر نخواهد بود.
ذوالقدری در پاسخ به اینکه آیا هنر صرفا برای بیان مسئله است، اظهار داشت: هنر اجتماعی خلق می‌شود تا مسئولین مشکلات را ببیند و برای رفع آن اقدام کنند. در محله کیانشهر این پیوند همواره بین هنرمندان و مسئولین برقرار بوده است. دیوارنویسی مدارس، مساجد و حتی نگارش اشعار روی دیوارهای شهری و خلق اثر هنری از درختان محله، همه اقدام‌هایی است که از یک‌سو، شهروندان را با قابلیت‌های هنر برای داشتن شهری زیباتر آشنا می‌کند و از سوی دیگر یک بازوی کمکی توانمند برای مدیران در شناسایی نقاطی است که منظر شهری را تحت‌الشعاع قرار می‌دهند.
شهردار ناحیه ۳ منطقه ۱۵ ادامه داد: تحقیقات نشان داده که منظر شهری ارتباط مستقیم با خلق‌و‌خوی شهروند دارد؛ اگر چهره شهر زیبا نباشد، آرامش هم در اخلاقیات شهروندان رنگ می‌بازد و نزاع‌ها بیشتر می‌شود؛ ما برای داشتن حال خوب به شهر خوب نیازمندیم. در روابط خارجی، دیپلماسی فرهنگی را افزایش می‌دهند تا کشورها از ظرفیت‌های فرهنگی هنری یکدیگر آگاه شوند؛ این اقدام بزرگ می‌تواند در نمونه کوچک‌تر خود میان محلات و مناطق تهران برگزار شود. بنابراین می‌توان گفت برگزاری هفته‌های فرهنگی محلات در وهله اول سرمایه‌های فرهنگی و نخبگانی محله را شناسایی می‌کند و در وهله دوم آشنایی مسئولین و شهروندان تهران با یکدیگر را تنگاتنگ می‌کند؛ این اقدام به نوعی اقتباس از فرهنگ دید و بازدیدهای ایرانی است که روابط بین انسان‌ها را مستحکم و افراد را نسبت به حال یکدیگر حساس می‌کند.
وی تاکید کرد: کیانشهر و ناحیه ۳ منطقه ۱۵، آماده میزبانی از هفته‌های فرهنگی محلات است و از طرفی هم این ناحیه در تلاش است تا نگین نقاشی‌خط پایتخت همواره در دنیای هنر و میان مردم درخشان بماند.