رسوایی تازه برای بی‌بی‌سی

شبکه سلطنتی انگلیس خبرها را دستکاری می‌کرد

کد خبر: ۳۲۲۰۶۶

تاریخ: ۱۹ آبان ۱۴۰۴ - ۲۱:۱۹

سرویس خارجی-
مدیرکل بی‌بی‌سی و رئیس بخش خبر این شبکه در پی طرح اتهاماتی درباره «جانبداری جدی و نظام‌مند» در پوشش موضوعاتی چون «دونالد ترامپ» (و دستکاری و تحریف سخنرانی او) مجبور به استعفا شدند.
تاریخچه رسوایی‌های «بی‌بی‌سی» عملاً تاریخِ سقوط تدریجی اعتماد عمومی به این شبکه است که در دهه‌های اخیر بارها درگیر بحران‌های اخلاقی، سیاسی و حرفه‌ای شده است. از پرونده سیاه «جیمی ساویل»، مجری مشهور بی‌بی‌سی، که پس از مرگش ده‌ها مورد سوءاستفاده جنسی از کودکان و بیماران افشا شد و اعتبار کل سازمان را لرزاند تا دستکاری مصاحبه با پرنسس «دایانا» در سال ۱۹۹۵ توسط «مارتین بشیر» که با جعل اسناد و تهدیدهای روانی انجام شد و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تخلفات رسانه‌ای تاریخ انگلیس شناخته می‌شود.
در سال‌های بعد، موارد متعدد دستکاری گزارش‌های سیاسی نیز بی‌بی‌سی را هدف انتقاد قرار داد؛ از تحریف سخنان «ولادیمیر پوتین» و «دونالد ترامپ» گرفته تا پوشش جانبدارانه جنگ‌های عراق، سوریه و غزه که بارها توسط کمیسیون‌های مستقل رسانه‌ای انگلیس تخلف تشخیص داده شد. افزون بر این، افشاگری‌های داخلی درباره تبعیض نژادی و جنسیتی در پرداخت حقوق کارکنان و سانسور گزارش‌های مربوط به فساد در حزب محافظه‌کار، وجهه اخلاقی بی‌بی‌سی را به‌شدت آسیب‌زده است. حتی پروژه‌های بین‌المللی این رسانه، از سرویس فارسی تا عربی، به‌دلیل دخالت مستقیم سرویس اطلاعاتی(MI6) در خط خبری، بارها از سوی نهادهای مختلف متخصص در حوزه رسانه‌ها محکوم شده‌اند. این شبکه حالا رسانه‌ای است که امروز بیش از آن‌که منبع خبر باشد، خود خبرِ رسوایی است.
بی‌بی‌سی یا همان «بنگاه خبرپراکنی بریتانیا» طی چند روز اخیر درگیر موجی از اتهامات مبنی بر عدم رعایت بیطرفی سیاسی در گزارش‌های خود از جمله پوشش جنگ غزه و جنایات‌های رژیم صهیونیستی و همچنین ویرایش مغرضانه بخشی از سخنان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بوده است. «تیم دیوی»، مدیرکل بی‌بی‌سی، و «دبورا ترنس»، رئیس بخش خبر این شبکه، در پی طرح اتهاماتی درباره «جانبداری جدی و نظام‌مند» در پوشش موضوعاتی چون دونالد ترامپ و جنگ غزه از سمت‌های خود استعفا کردند. این رویداد لحظه‌ای مهم برای این سازمان بزرگ رسانه‌ای محسوب می‌شود، زیرا بی‌بی‌سی به‌ زودی وارد مذاکرات حساس با دولت درباره آینده و تأمین مالی خود می‌شود. اکنون جست‌وجو برای یافتن جانشینان دو چهره اصلی رسانه بریتانیا آغاز شده است. کمیته فرهنگ، رسانه و ورزش مجلس عوام تا دوشنبه به بی‌بی‌سی فرصت داده بود تا به اتهامات «مایکل پرسکات»، مشاور پیشین و مستقل در کمیته راهنماها و استانداردهای سردبیری بی‌بی‌سی، پاسخ دهد. او تابستان گذشته این سمت را ترک کرده بود. استعفای دیوی پس از سالی سخت برای بی‌بی‌سی رخ داد، سالی که این سازمان به‌خاطر اظهارات گری لینه‌کر، پخش زنده اجرای گروه راک‌ِ باب وایلن در جشنواره گلاستنبری و نیز مستندی درباره غزه، مورد انتقاد قرار گرفته بود.
ماجرا چه بود؟
«پرسکات» از نحوه تدوین سخنرانی ترامپ در برنامه‌ «پانوراما» انتقاد کرده بود، برنامه‌ای که در آن تدوینگران بخش‌هایی از سخنرانی ترامپ در ۶ ژانویه ۲۰۲۱ (۱۷ دی ۱۳۹۹) را به‌گونه‌ای کنار هم قرار دادند که به نظر می‌رسید او به جمعیت گفته است: «می‌رویم به سوی کنگره، من هم همراه شما می‌آیم و می‌جنگیم، تا پای جان می‌جنگیم.» در حالی که این جملات در بخش‌هایی از یک سخنرانی‌ که نزدیک به یک ساعت از هم فاصله داشتند، بیان شده بودند. این ماجرا باعث انتقاد شدید «کارولین لیویت»، دبیر رسانه‌ای ترامپ، شد که آخر هفته گذشته بی‌بی‌سی را کاملاً اخبار جعلی و ماشین تبلیغاتی خواند. شب گذشته، لیویت در شبکه اجتماعی ایکس از استعفای این دو نفر ابراز رضایت کرد و در اشاره به شکایات خود درباره نحوه پوشش سخنرانی ترامپ نوشت: «عدالت برقرار شد.» ترامپ نیز در شبکه اجتماعی خود نوشت که افرادی بسیار بی‌صداقت کوشیده‌اند ترازو را در انتخابات ریاست‌جمهوری کج کنند و افزود: «بدتر از همه اینکه از کشوری خارجی هستند که بسیاری آن را متحد شماره یک ما می‌دانند؛ چه ضربه‌ای به دموکراسی!»
مسئله تنها بی‌بی‌سی نیست!
در پایان گفتنی است، مفهوم «بیطرفی رسانه‌» در غرب عملاً به افسانه‌ای بدل شده است، واژه‌ای که هنوز در منشورهای اخلاقی رسانه‌ها تکرار می‌شود، اما در عمل هیچ معنای واقعی ندارد. خط خبری شبکه‌هایی چون بی‌بی‌سی، «سی‌ان‌ان»، «فاکس‌نیوز»، «رویترز» و... نه براساس حقیقت، بلکه براساس منافع سیاسی، اقتصادی و امنیتی دولت‌های متبوع‌شان و حتی لابی‌های مختلف تنظیم می‌شود. از پوشش دستچین‌شده جنگ‌ها و انتخابات گرفته تا سکوت عامدانه در برابر نقض حقوق بشر توسط متحدان غربی، همه‌چیز تابع اصل واحدی است: محافظت از منافع و تصویر قدرت. در چنین فضائی، خبرنگار صرفاً مجری روایت رسمی است و نه راوی واقعیت؛ زیرا در ساختار رسانه‌ای غرب، «استقلال خبری» فقط تا جایی معنا دارد که با منافع کلان سیاسی یا اقتصادی تضاد پیدا نکند. به تعبیر دقیق‌تر، امروز نه حقیقت بلکه منافع، ویراستار نهائی اخبار در جهان غرب است.