پیشنهاد اندیشکده غربی به اروپا برای خارج‌کردن رهبری ناتو از دست آمریکا

کد خبر: ۳۲۱۹۲۰

تاریخ: ۱۷ آبان ۱۴۰۴ - ۲۰:۵۷

اندیشکده اروپایی به سران اتحادیه اروپا توصیه کرده است که برای خارج کردن رهبری سازمان ناتو از دست آمریکا دست به کار شوند.
طی سال‌های اخیر، تلاش اروپا برای استقلال نظامی و امنیتی از آمریکا شتاب بیشتری گرفته است. علت اصلی این گرایش، افزایش حس بی‌اعتمادی به تعهدات امنیتی واشنگتن است. به‌ویژه پس از بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در سال ۲۰۲۵ که بارها مشروعیت ناتو را زیر سؤال برده و اروپایی‌ها را به «وابستگی و سوء‌استفاده مالی از آمریکا» متهم کرده است. در واکنش، اتحادیه اروپا طرح‌هایی را برای تقویت «خودمختاری راهبردی» خود در حوزه دفاعی فعال کرده است. ابتکاراتی چون «نیروی واکنش سریع اتحادیه اروپا» و نیز افزایش بودجه دفاعی مشترک در چارچوب صندوق دفاعی اروپا از جمله این اقدامات است.
آمار رسمی نشان می‌دهد که بودجه دفاعی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۸۹میلیارد یورو بوده و انتظار می‌رود تا ۲۰۲۶ به بیش از ۳۳۰میلیارد یورو برسد. جنگ اوکراین و وابستگی اروپا به تسلیحات و اطلاعات نظامی آمریکا نیز این شکاف راهبردی را عیان‌تر کرده است. در همین حال، کشورهای اروپایی از احتمال کاهش نقش آمریکا در دفاع جمعی ناتو و تمرکز آن بر آسیا- به‌ویژه مهار چین- نگران‌ هستند. فرانسه و آلمان محور اصلی پروژه‌های استقلال دفاعی اروپا هستند؛ پاریس بر توسعه صنایع بومی و سامانه‌های موشکی مشترک تأکید دارد و برلین نیز با افزایش بودجه دفاعی به بیش از ۲درصد تولید ناخالص داخلی به تقویت زیرساخت‌های نظامی می‌پردازد. در نهایت، اروپا به این نتیجه رسیده است که امنیتش نباید به تصمیم‌های سیاسی در واشنگتن وابسته بماند. با این حال، اختلافات داخلی میان اعضا، کمبود ظرفیت صنعتی دفاعی و تداوم حضور گسترده آمریکا در زیرساخت‌های امنیتی قاره، روند استقلال نظامی اروپا را کند و شکننده کرده است.
ناتو تحت رهبری اروپا
اندیشکده «شورای روابط خارجی اروپا» در تحلیلی با اشاره به طرح عقب‌نشینی تدریجی آمریکا از امنیت اروپا تحت دولت کنونی ترامپ، خواستار به دست گرفتن رهبری ناتو از سوی اتحادیه اروپا شده است. این اندیشکده در گزارش خود نوشته است: مرکز ثقل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) در حال دگرگونی است و برای آن‌که این ائتلاف معتبر و متحد باقی بماند، اروپایی‌ها نه‌تنها باید هزینه بیشتری کنند، بلکه باید رهبری را نیز بیاموزند.
به گزارش ایرنا، در ادامه این گزارش آمده است: در تابستان ۲۰۲۵، رهبران اروپایی از یک اجلاس به اجلاس دیگر می‌شتافتند و در میان آنها نیز جلسات غیررسمی متعددی برگزار می‌کردند. شاید همان‌جا بود که به ذهن‌شان خطور کرد که اقدامات‌شان تا سال ۲۰۲۹، سالگرد ۸۰سالگی ناتو ممکن است تعیین کند که آیا این ائتلاف دهه‌ ۲۰۳۰ را سپری خواهد کرد یا نه. در ادامه این گزارش آمده است: انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا برای نوامبر ۲۰۲۸ (آبان 1407) برنامه‌ریزی شده است و در سال ۲۰۲۹، متحدان ناتو پیشرفت خود را بررسی خواهند کرد. با این حال، سرویس‌های اطلاعاتی اروپا هشدار می‌دهند که تا آن زمان روسیه ممکن است توان انجام حمله‌ای نظامی به اروپا را به ‌دست آورده باشد. اگر اروپایی‌ها چهار سال آینده را در انتظار ناپدید شدن چرخش آمریکا از اروپا و جاه‌طلبی‌های روسیه برای قاره بی‌برنامه سپری کنند، امنیت جمعی اروپا تقریباً محکوم به شکست خواهد بود.
اندیشکده «شورای روابط خارجی اروپا» ادامه می‌دهد: در عوض، اروپایی‌ها باید از این زمان استفاده کنند تا ناتو، ساختارها و نیروهایش را عمدتاً اروپایی کند. اگر کرملین جرأت کند در آینده حمله‌ای ترتیب دهد، مشارکت‌های آمریکا باید به‌عنوان شتاب‌دهنده‌ای برای شکست روسیه مورد استقبال قرار گیرد، اما اروپایی‌ها دیگر نمی‌توانند اجازه دهند دفاع‌شان به آمریکا وابسته بماند. اروپایی‌ها باید بر ایجاد یک آرایش نیروهای اروپایی قابل استقرار و معتبر، تمرکز کنند که هیچ شکافی در برنامه‌ها و ابزارهای بازدارندگی و دفاع ناتو باقی نگذارد.
در ادامه این گزارش آمده است: برای تحقق این هدف، اروپایی‌ها باید کمبودهای مزمن در قدرت آتش و ظرفیت خود را برطرف کنند و از دست دادن توانمندی‌های پشتیبانی‌کننده، مانند اطلاعات، لجستیک و فرماندهی را که ممکن است همراه با بازتخصیص تعهدات جهانی آمریکا پیش بیاید، پیش‌بینی کنند. آخرین اهداف توانمندی ناتو، که در اوایل ژوئن(خرداد) توسط همه‌ وزرای دفاع تصویب شد، گسترش چشمگیری را در نیروهای زمینی متحدان پیش‌بینی می‌کند. از حدود ۸۰ تیپ به ۱۳۰ تیپ، هرکدام با 3هزار و ۶۰۰ تا پنج‌هزار سرباز. به این باید رشد موردنیاز در مؤلفه‌های هوایی، دریایی، سایبری و فضائی را نیز افزود؛ بیشتر آنها باید اروپایی باشند و مأموریت‌های خط‌مقدم، تقویتی و پشتیبانی را پوشش دهند.
این گزارش می‌افزاید: اروپایی‌های عضو ناتو باید برای انتقال تدریجی اختیارات فرماندهی از ژنرال‌ها و دریاسالاران آمریکایی به اروپایی‌ها و کانادایی‌ها در ستادهای کلیدی نظامی آماده شوند. یادداشتی از سوی هگست خواستار کاهش ۲۰درصدی پست‌های چهارستاره در کل نیروهای مسلح آمریکا و کاهش‌های بیشتر در پست‌های فرماندهی و ستادی به‌دلیل بازآرایی ساختار فرماندهی ایالات‌متحده شده است. از حدود ۴۰ پست چهارستاره‌ آمریکا، چهار مورد به‌طور سنتی و به شکل مستقیم از ناتو پشتیبانی می‌کنند. این مناصب تجسم پیوند بازدارندگی هسته‌ای و دفاعی فراآتلانتیکی هستند و نمایندگی قوی‌ترین عضو ائتلاف را برعهده دارند. تعداد بیشتری از ژنرال‌ها و دریاسالاران آمریکایی در رده‌های پایین‌تر نیز در نقش‌های حیاتی دیگر در ناتو خدمت می‌کنند. در پایان این گزارش آمده است: به‌جای کاشتن بذر تردید، سردرگمی و بی‌نظمی در درون ائتلاف، ناتویی آرام‌تر با حضور کمتر آمریکا و تحت رهبری اروپا باید توانمند و آماده‌ شکست و فروپاشی توان جنگ‌افروزی کرملین باشد.