نظرات جعفری جوزانی و بیژن نوباوه درباره سیاه نمایی

فیلم‌هایی برای تهیه سند علیه ایران

کد خبر: ۳۲۰۹۴

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۳ - ۱۹:۳۲

طی ماه‌های اخیر، بحث پیرامون سینمای اجتماعی و سیاه نمایی به یکی از چالش‌های اساسی در عرصه فرهنگی و رسانه‌ای ایران تبدیل شده است. صفحه تصویرروز کیهان نیز به سهم خود با انتشار مقالات و گزارش هایی به بررسی این مسئله می‌پردازد. آنچه می‌خوانید، بخشی از مناظره بیژن نوباوه و مسعود جعفری جوزانی در برنامه «هفت» است که چندی پیش از شبکه سه سیما پخش شد.
تصویرروز

بیژن نوباوه در بخشی از این برنامه گفت: تصور من در مورد سیاه نمایی‌ها این است که رگه‌هایی از نفوذ فرهنگی خارجی وجود دارد. شما مثلا در جشنواره‌ای می‌بینید که 14 فیلم فقط درباره خیانت به همسر است، من چند تا از این فیلم‌ها را دیدم و در نوع خودش جالب توجه بود. هنرمند ما که باید جامعه شناسی و روانشناسی اجتماعی بداند مسئله خودش را به موضوعی اختصاص می‌دهد که مبتلابه جامعه نیست. ما کم با یک چنین مسائلی مواجه نیستیم،  موضوعاتی که ما به عنوان امور سیاه به آنها نگاه می‌کنیم آیا امروز در جامعه ما غالب شده یا خیر؟ برخی از مسئولین حتی ممکن است ناخواسته در چنبره هدایت‌های خارجی قرار گیرند، اینجاست که مشکل ایجاد می‌شود و الا دید هنرمندانه و نقادانه بسیار زیباست. امروز شاهد این هستیم که سیاه نمایی در داخل و خارج از کشور دارای یک سازمان است.
مسعود جعفری جوزانی هم در این برنامه اظهار داشت: شما می‌گویید جنگ نرم، جنگ نرم موجود است و همیشه بوده و وخواهد بود و تا ظهور هم خواهد بود. هر کشوری در کشورهای دیگر منافعی دارد که به خاطر منافعش می‌آید برای آن کشور تخریب ایجاد می‌کند، هم به صورت سخت افزاری و هم بطور نرم افزاری. (اما)من واقعا نسبت به وضعیتی که در کشور به‌وجود آمده نگرانم و امید من به افرادی همچون شما در مجلس است، هر کسی به خاطر اینکه یک آرایی را از مردم کسب کرده به خودش حق می‌دهد در مورد جوانان، سینما و تئاتر صحبت کند و هیچ‌کس این سؤال را نمی‌پرسد که آقا تخصص شما چیست؟ شما چرا این‌قدر نگران هستی؟ اگر فکر می‌کنید که ما بیگانه ایم و همه اهالی سینما دشمن هستند و شما تنها ناجی و سوپرمنی هستی که آمدی این ملت را از دست ما آدم‌های بد نجات دهی. گاه خبرنگاران خارجی از من درباره جامعه ایران سؤالاتی می‌پرسند و من می‌گویم اتفاقا ایران جامعه بازی دارد، ما خیلی چیزهایی که جاهای دیگر نمی‌گویند را حتی در رسانه مطرح می‌کنیم. در حالی که این حرف‌ها برای اتاق فکر است، جایی که حرفها دسته بندی می‌شود و طبقه بندی می‌شود و بعد نمایندگان مجلس در موردش نظر می‌دهند و بحث می‌کنند در مورد اینکه اگر قراراست یک معضلی در 10 سال آینده با این روندی که پیش می‌رویم اتفاق بیفتد، از الان چه کنیم که چنین معضلی پیش نیاید.
در ادامه نوباوه گفت: ادله آن صحبتی که من مطرح کردم در صحبت‌های خود شما (آقای جوزانی) موجود بود، اینکه بدون تحقیق نمی‌توان کاری انجام داد. وقتی تحقیقات اساسی جامعه شناسانه و میدانی وجود نداشته باشد تصور ما از موضوعات مبتلابه جامعه طور دیگری می‌شود، آقای جوزانی ممکن است چیزی بر ما اثر گذاشته که حقیقت ندارد. خیانت به همسر در جامعه چند درصد است؟ من شخصا به‌ویژه در مورد مسائل اخلاقی جامعه جرأت نمی‌کنم بدون آمار صحبت کنم. گاه فیلمساز بدون تحقیقات مبادرت به ساخت فیلمی می‌کند که موضوعش مبتلابه جامعه نیست. در ارتباط با تخصص نمایندگان مجلس آیا نباید دارو، خوراک، ماشین و ... که وارد کشور می‌شود یا صادر می‌شود دارای یک سری استانداردها باشد؟ پس چطور می‌شود که برای خوراک فرهنگی کشور استاندارد قائل نباشیم؟ مطمئن باشید در یک سیستم ایمنی فرهنگی بایستی نظارت بر همه امورد وجود داشته باشد که سینما هم یکی از موارد است. شما مطمئن باشید نماینده‌ای که انجا نشسته تخصص این کار را دارد، خانم لاله افتخاری دکترای علوم قرآنی دارند و اتفاقا هنر را خیلی خوب می‌فهمند. مگر من و شما همه فیلم‌ها را می‌بینیم؟ مگر تمامی مفاهیم را می‌توان در دیدن فهمید؟ ممکن است شما یک نقدی را بنویسید، من که فیلم را ندیدم با خواندن نقد شما خیلی بهتر فیلم را می‌فهمم. ما می‌گوییم اساسا ایجاد سیستم حفاظتی و ایمنی یکی از مهم‌ترین امور برای فرهنگ است، ما کنترل و نظارت را جزو وظایف قانونی خودمان می‌دانیم. می‌گویند این وظیفه وزارت ارشاد است، بله و ما هم باید بر انجام وظایف وزارت ارشاد نظارت کنیم وگرنه مجلس نه وقت دارد، نه تمنای این قضیه را دارد و نه حکم قانونی که در کارهای اجرایی دخالت کند. اما آنجا که یک بحث فرهنگی است و ما یک نوع انحرافات را در جایی مشاهده می‌کنیم، به نظر شما آیا باید نسبت به این مسئله بی‌تفاوت باشیم؟ مثل قضیه روغن پالم که وزارت بهداشت دخالت کرد، عده‌ای گفتند صادرات به کشورهای دیگر دچار نقصان می‌شود، ولی وزیر بهداشت گفتند جان آدمها خیلی مهم‌تر است. ویروس ایدز وقتی که وارد بدن می‌شود سیستم امنیتی را هدف می‌گیرد و وقتی که طرف ایدز گرفت دیگر باید منتظر مرگش باشد. اینجا دشمن می‌آید و حمله می‌کند به ایمنی فرهنگی ما و می‌خواهد آن را مختل کند، آیا من به عنوان نماینده مردم در مجلس باید نظارت داشته باشم یا خیر؟ اساس دخالت مجلس در برخی فیلم‌ها مغایرت این فیلم‌ها با قوانین بود، یعنی سناریوی مصوب با آنچه ساخته شده متفاوت است.
جوزانی هم در ادامه بیان کرد: ما همیشه منتظریم یکی عملی انجام دهد و بعد ما عکس العمل داشته باشیم، هر وقت به طرف این موضوع رفتیم بازنده بودیم. مثلا به محض اینکه یک فیلم بدی مثل 300 ساخته می‌شود همه نشریه و رسانه‌ها در مورد این فیلم صحبت می‌کنند. ما باید با تولید فیلم خوب جواب فیلم 300 را بدهیم، بعد از انقلاب می‌خواستیم سینمایی بسازیم که نفس مردم در آن دمیده شود و مردم انعکاس جامعه را در سینما ببینند. ما یک افقی ترسیم کردیم که فیلم‌های ما طی چند سال در جشنواره‌های خارجی برنده جوایز شدند.
نوباوه هم ادامه داد: شما فیلم 300، آرگو، بدون دخترم هرگز، سنگسار ثریا را دیدید، شما نگاه کنید در چند سال گذشته اسکار را چه فیلم‌هایی برده‌اند، آیا غربی‌ها فیلم‌هایی با مشخصات خاص را از ما نمی‌خواهند؟ بله از نظر هنری مطرح کردن فیلم بی‌ارزشی مثل 300 یا آرگو که سرتاسر دروغ است فقط جنبه عامه پسند دارد ولی همه اینها خط فکری ایجاد می‌کند، کسی که فیلم بدون دخترم هرگز را دیده بود تصورش بر این بود که ایران مثل دژ و قلعه‌ای است که در آن با الاغ رفت و آمد می‌کنند. یا اینکه مثلا آقای احمد شهید کمیسر سازمان ملل از مالدیو است و هنگامی که درباره حقوق بشر در ایران صحبت می‌کند به این فیلم‌ها اشاره می‌کند و در مذاکرات حقوق بشر با همین استنادها سیلی به صورت ملت ایران می‌زنند. اساسا این سیاه نمایی‌ها نشان از یک خط فکری دارند. ما در اسکار میز ایران داریم، افرادی که جریان‌سازی می‌کنند که چه فیلم‌هایی در ایران ساخته شود و وارد اسکار شود و جایزه بگیرد.