بقایی:

۳ کشور اروپایی باعث بن‌بست در روند دیپلماتیک شدند

کد خبر: ۳۲۰۱۵۹

تاریخ: ۲۱ مهر ۱۴۰۴ - ۲۰:۳۴

سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست هفتگی با خبرنگاران در پاسخ به سؤالی گفت که سه کشور اروپایی با سوءاستفاده از سازوکار حل اختلاف برجام باعث شکل‌گیری یک بن‌بست در یک روند دیپلماتیک شدند.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه ۲۱ مهرماه در نشست هفتگی با خبرنگاران به تشریح آخرین تحولات در حوزه سیاست خارجی پرداخت.
تحولات غزه و فلسطین اشغالی
مهم‌ترین موضوع منطقه و جهان
وی در ابتدای این نشست خبری گفت: تحولات در منطقه غرب آسیا نیازمند واکنش‌ها و تصمیم‌گیری‌های به موقع است و کماکان مهم‌ترین موضوع منطقه ما و موضوع بین‌المللی و جهان اسلام، تحولات غزه و فلسطین اشغالی است.
بقایی بیان کرد: بعد از گذشت بیش از ۷۰۰ روز نسل‌کشی مستمر در غزه و تحمیل گرسنگی به فلسطینی‌ها طی روزهای اخیر این تفاهم حاصل شد که رژیم صهیونیستی حملات خود را متوقف کند. ما مواضع خود را خیلی روشن و صریح بیان کردیم.
مقدمات کار از سوی ما
برای تبادل زندانیان با فرانسه فراهم است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤالی درباره توافق با فرانسه برای تبادل زندانی‌ها بیان کرد: درخصوص خانم مهدیه اسفندیاری با جدیت پیگیر موضوع هستیم. مقدمات کار از جانب ما فراهم است و امیدواریم آزادی ایشان هر چه سریع‌تر انجام شود.
ابعاد مثبت و منفی شرکت یا عدم شرکت
در شرم‌الشیخ را سنجیدیم
بقایی درباره حضور ایران در نشست شرم‌الشیخ درخصوص صلح غزه و اینکه دعوت از سوی کدام طرف صورت گرفته است؟ گفت: دعوتنامه‌ای از سوی رئیس‌جمهور مصر خطاب به رئیس‌جمهور دریافت کردیم و درباره تصمیمی که گرفته شد توضیح دادم.
وی افزود: همه جوانب امر با دقت در جلسات کارشناسی هم در وزارت خارجه و هم بیرون از وزارت خارجه بررسی شد و ابعاد مثبت و منفی شرکت یا عدم شرکت سنجیده و نهایتا به تصمیمی که مصالح و منافع کشور را تأمین کند، رسیدیم و اعلام شد. این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤالی درباره نشست شرم‌الشیخ گفت: مادامی که حق تعیین سرنوشت فلسطینی‌ها محقق نشود نمی‌توانیم امیدوار باشیم به حل این مسئله.
سفرای ایران در سه کشور
به محل مأموریت برگشتند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اینکه چندی پیش سفرای ایران در سه کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس برای مشورت به تهران فراخوانده شدند و آیا هنوز در تهران حضور دارند و یا به محل مأموریت برگشتند؟ گفت: سفرای ما برای مشورت فراخوانده شده بودند و جلسات متعددی داشتیم برای بررسی ابعاد مختلف روابط و بعد از انجام کار به محل مأموریت برگشتند.
منتظر توضیح دوستان عمانی هستیم
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مباحث پیش آمده درخصوص آب معدنی صادراتی ایران به عمان و ادعاهای طرح شده از سوی ر‌سانه‌های عمانی درباره مرگ دو نفر در این کشور بر اثر استفاده از آب صادراتی ایران گفت: کیفیت آب صادراتی ایران برای همه روشن است. بحث آبروی شرکت ایرانی است که در این روند مخدوش شد. دیروز کاردار موقت سفارت عمان را به وزارت خارجه دعوت کردیم. قبلا هم در تماس سفارتمان با مسقط با مراجع ذی‌صلاح عمانی این را مطرح کرده بودیم. دیروز خواستیم که در این خصوص هر چه سریع‌تر روشنگری کنند.
وی افزود: براساس اطلاعات موثق ما این اتفاق ناشی از انتقام جویی بوده و بطری آب آنجا مسموم شده و مسئله جنائی خانوادگی بوده که بدون بررسی حداقلی بلافاصله بعد از اینکه این اتفاق افتاد که متأسف از فوت این افراد هستیم، رسانه‌های عمانی در این خصوص نتیجه‌گیری کردند که فوت آنها ناشی از مصرف آب بوده است.
بقایی بیان کرد: وزارت خارجه و بخش دیپلماسی اقتصادی در راستای اهدافش در حمایت از حقوق تجاری شرکت‌های ایرانی در خارج از کشور اقدامات لازم را اتخاذ کرده و امیدواریم هر چه سریع‌تر در این خصوص توضیح لازم از سوی دوستان عمانی داده شود و به نوعی از شرکت ایرانی و هم نکاتی که مطرح شد و به هیچ عنوان مناسب مناسبات دو کشور نیست، اعاده حیثیت شود.
نگاه یک‌سویه
و تمامیت خواهانه دولتمردان آمریکایی
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش دیگری درباره اینکه چرا ایران نمی‌تواند با کشورهای اروپایی توافق جامع داشته باشد؟ بیان کرد: در هر تعامل دیپلماتیک و مذاکره‌ای مادامی که طرف‌های مذاکره حقوق اولیه همدیگر را به رسمیت نشناسند، قائل به این نباشند که مذاکره و معامله به معنی داد و ستد منصفانه است، تفاهم و توافق شکل نمی‌گیرد. اگر به صورت خاص مدنظر شما آمریکاست، سابقه هیئت‌های حاکمه‌های مختلف آمریکا نشان داده که نگاهی یک‌سویه و تمامیت خواهانه نسبت به مباحث ایران و آمریکا دارند.
وی افزود: تجربه بهترین دلیل است که مسیر آینده را چگونه تعیین کنیم. ما در مورد یک موضوع و آن موضوع هسته‌ای با طرف مقابل به تفاهم رسیدیم، ولی عملکردشان چگونه بود؟ آیا کسی می‌تواند ادعا کند که تجربه تفاهم هسته‌ای آن‌قدر مشعشع و روشن بود که می‌تواند الگو برای موضوعات دیگر باشد.
قطعنامه ۲۲۳۱ باید در موعد مقرر خاتمه یابد
این دیپلمات ارشد ایرانی درباره ۱۸ اکتبر و زمان پایان قطعنامه ۲۲۳۱ اظهار داشت: ۱۸ اکتبر ۲۶ مهرماه تاریخ پایان قطعنامه ۲۲۳۱ و محدودیت‌های مندرج در این قطعنامه است. فکر می‌کنیم این قطعنامه در موعد مقرر باید خاتمه یابد.
وی افزود: شورای امنیت تصمیمی را اتخاذ نکرده است. آن چیزی که تحت عنوان بازگرداندن قطعنامه‌های شورای امنیت مطرح کردند محصول یک اقدام از سوی سه کشور اروپایی است. ۵ قطعنامه‌ای که از ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ درباره موضوع هسته‌ای ایران به اتفاق آرا تصویب شد و توسط پنج عضو دائم شورای امنیت به این قطعنامه رای مثبت دادند، قطعنامه‌هایی که در این خصوص امضا شده بود، بازگشت آنها به زعم سه کشور اروپایی، با مخالفت صریح چین و روسیه مواجه شده است و از لحاظ حقوقی شاهد آشفتگی هستیم و مسئولیت آن برعهده سه کشور است که این روند را شروع کردند.
بقایی بیان کرد: با توجه به اینکه اصل اقدام غیرقانونی و خلاف رویه‌های شناخته شده در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ بوده است، از کشورها انتظار داریم که اجرا نکنند.
سخنگوی وزارت خارجه افزود: موضع روسیه و چین صریح به دبیرخانه سازمان ملل منعکس شده و قطعنامه ۲۲۳۱ باید در موعد مقرر خاتمه یابد و اقدامی که سه کشور اروپایی انجام دادند که می‌خواستند مطامع سیاسی خود را بر شورای امنیت تحمیل کنند، نباید واجد ارزش و آثار حقوقی در عمل باشد.
چین و روسیه
وی همچنین درباره اینکه آیا شاهد اقدام عملی از سوی روسیه و چین در پی اعمال مکانیسم ماشه هستیم و یا اینکه فقط به گفتار و موضع‌گیری‌های سیاسی بسنده می‌کنند؟ گفت: مصداق اقدام عملی و نگاه کشورها همین موضع‌گیری‌هایی است که صریح در سطح شورای امنیت، در قالب ارسال نامه سه‌جانبه روسیه، ایران و چین به شورای امنیت انجام شده است. اگر اعتقاد به این امر نداشتند، حتما موضع‌گیری صریح انجام نمی‌دادند. بقایی اظهار داشت: قاعدتاً این موضع‌گیری‌ها مستدل به ادله حقوقی و آثار عملی خود را از حیث حفظ و تداوم روابط دوجانبه ایران و روسیه و ایران و چین نشان خواهد داد.
وی گفت: در رایزنی مستمر با دو کشور هستیم و اطمینان داریم که روابط ما در زمینه‌های مختلف تحت تاثیر این اتفاق واقع نخواهد شد.
موضوع CFT و FATF
وی در پاسخ به سؤال دیگری درباره مطالب منتشر شده مبنی بر اینکه چین از ایران خواسته که موضوع CFT و FATF را حل کند، گفت: با توجه به منافع و مصالح خودمان تصمیم گیری می‌کنیم. حتما تصویب کنوانسیون مقابله با جرایم سازمان یافته فراملی و معاهده منع تامین مالی تروریسم به عنوان دو سند مهم بین‌المللی از مدت‌ها قبل در دستورکار مار بوده و نهایتاً با توجه به نفعی که برای کشور دارد در این خصوص تصمیم‌گیری شد.
بقایی افزود: اینکه بعد آثار جنبی داشته باشد از حیث روان سازی روابط و تعاملات مالی و بانکی با سایر کشورها این مهم است و طبیعی است کشورها برای تسهیل کار اقتصادی با ایران چنین توصیه‌هایی را داشته باشند. ولی نهایتا تصمیم‌گیری در این خصوص براساس محاسبه سود و زیان تصمیمات توسط خود ما انجام می‌شود.
دیپلماسی تعطیل‌بردار نیست
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به پرسش دیگری درباره همکاری ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بیان کرد: ما کماکان عضو NPT ‌و متعهد به توافقنامه پادمان هستیم و تلاش کردیم در چارچوب تفاهمی که با آژانس ایجاد شد، شرایط و چارچوب لازم برای تعامل با آژانس در شرایط جدید را ایجاد کنیم ولی متأسفانه طرف‌های مقابل این فرصت و رویکرد همراه با حسن نیت ایران را قدر ندانستند.
وی افزود: از ابتدا خیلی روشن بیان کرده بودیم که اگر اقدام خصمانه‌ای علیه ایران اتفاق بیفتد به شمول تلاش آنها برای بازگرداندن قطعنامه‌های لغو شده، تفاهم قاهره امکان و شرایط اجرا شدن را نخواهد داشت. سخنگوی وزارت خارجه گفت: طرف‌های مقابل و مشخصا سه کشور اروپایی باعث و بانی این وضعیت هستند. در حال حاضر به صورت معمول، قبلا هم گفته‌ام دیپلماسی تعطیل‌بردار نیست، ولی اینکه مشخصا بگویم که ظرف روزهای آتی قرار است تماس، رایزنی یا جلسه‌ای داشته باشیم،‌ خیر، این طور نیست.
ممکن است سال آینده نتانیاهو هم
مدعی جایزه صلح نوبل شود
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره اعطای جایزه صلح نوبل به خانم ماچادو رهبر مخالفان ونزوئلا بیان کرد: اگر فهرست دریافت کنندگان صلح نوبل را نگاه کنید در آن آدم‌های مختلفی هستند از سران رژیم صهیونیستی گرفته تا برخی از سیاستمداران آمریکایی که سابقه آنها در جنگ افروزی و ارتکاب جنایات مختلف مشخص است.
وی افزود: اگر عملکردها را کنار هم قرار دهیم، خیلی دور از ذهن ندانید که ممکن است سال آینده نتانیاهو هم مدعی جایزه صلح نوبل شود، اگر به او ندهند.