​نگاهی به فیلم «ناجورها»

کمدی تلخ یا درام بی‌هویت؟

کد خبر: ۳۱۹۰۰۲

تاریخ: ۰۴ مهر ۱۴۰۴ - ۱۹:۲۹

رضاجعفریان

​فیلم سینمایی «ناجورها» به کارگردانی حسین فرح‌بخش و تهیه‌کنندگی عبدالله علیخانی، اثری است که تلاش می‌کند در ژانر کمدی-درام به مسائل اجتماعی و اختلافات طبقاتی بپردازد، اما در نهایت به دلیل عدم انسجام در لحن و پرداخت نامناسب، به اثری آشفته و بی‌هدف تبدیل می‌شود.
​ تقابل طبقاتی از نوع کمدی؟
​داستان فیلم حول محور دو خانواده با طبقات اجتماعی کاملاً متفاوت می‌چرخد. خانواده‌ای متمول و ثروتمند که در شمال شهر زندگی می‌کنند و درگیر تجمل‌گرایی و مشکلات خاص خود هستند، و در مقابل، خانواده‌ای فقیر و سنتی از جنوب شهر که با فقر و چالش‌های روزمره دست و پنجه نرم می‌کنند. یک اتفاق یا سوءتفاهم باعث می‌شود که این دو خانواده با یکدیگر درگیر شوند و این درگیری‌ها، بستر اصلی برای موقعیت‌های کمیک و دراماتیک فیلم را فراهم می‌کند. هدف فیلم به ظاهر نقد شکاف طبقاتی و تفاوت‌های فرهنگی این دو قشر است.
​ سردرگمی ژانری، شخصیت‌پردازی ضعیف، روایت سطحی
​ بزرگ‌ترین مشکل «ناجورها»، عدم توانایی در انتخاب یک ژانر مشخص است. فیلم نه یک کمدی تمام‌عیار است که بتواند تماشاگر را بخنداند، و نه یک درام اجتماعی جدی که بتواند او را به فکر فرو ببرد. موقعیت‌های کمیک فیلم اغلب کلیشه‌ای، سطحی و فارغ از عمق هستند و لحظات دراماتیک نیز به دلیل پرداخت ضعیف شخصیت‌ها، از تاثیرگذاری لازم برخوردار نیستند. این سردرگمی باعث می‌شود تماشاگر در طول فیلم دچار بلاتکلیفی شده و نتواند با لحن اثر ارتباط برقرار کند.
​ شخصیت‌های فیلم، تیپ‌هایی هستند که هیچ‌گاه به کاراکترهای باهویت و واقعی تبدیل نمی‌شوند. آن‌ها بیشتر ابزاری برای پیشبرد موقعیت‌ها هستند تا انسان‌هایی با دغدغه‌های درونی و عمق روانشناختی. خانواده ثروتمند به شکلی اغراق‌آمیز سطحی و بیهوده نشان داده می‌شوند و خانواده فقیر نیز، در فقر خود کلیشه‌ای و فاقد پویایی هستند. این ضعف در شخصیت‌پردازی، مانع از همذات‌پنداری تماشاگر با هر دو گروه می‌شود.
​ فیلم قصد دارد به معضلات اجتماعی و شکاف طبقاتی بپردازد، اما این نقد بسیار سطحی و شعاری باقی می‌ماند. به جای آنکه از طریق داستان و شخصیت‌ها، معضلات را به تماشاگر نشان دهد، صرفاً به یک سری مقایسه‌های دم‌دستی و دیالوگ‌های مستقیم‌گو اکتفا می‌کند. این رویکرد، به جای ایجاد بصیرت، حس بی‌تفاوتی را در مخاطب ایجاد می‌کند.
​ با حضور بازیگران شناخته شده انتظار می‌رفت بازی‌های قوی‌تری را شاهد باشیم. اما به دلیل ضعف در فیلمنامه و کارگردانی، حتی بازیگران باسابقه نیز نمی‌توانند از پتانسیل خود بهره ببرند و بازی‌های آن‌ها نیز اغلب در حد یک تیپ باقی می‌ماند.
​ضعف مفرط در کارگردانی و تهیه‌کنندگی
​حسین فرح‌بخش به عنوان کارگردان، نتوانسته است لحن فیلم را یکدست کند و از پتانسیل ایده اولیه خود به درستی استفاده کند. فیلم در بسیاری از لحظات فاقد کارگردانی مشخص و هویت بصری است. تهیه‌کنندگی عبدالله علیخانی نیز، که معمولاً به سراغ سوژه‌های تجاری و گیشه‌پسند می‌رود، در این فیلم نیز همان رویکرد را در پیش گرفته که نتیجه آن اثری فاقد عمق و ماندگاری است.