# تغذیه

غذاهای فوق‌فرآوری‌شده طول عمر را کاهش می‌دهند

کد خبر: ۳۱۸۷۵۷

تاریخ: ۳۱ شهريور ۱۴۰۴ - ۲۰:۰۴

مصرف مداوم غذاهای فوق‌فرآوری‌شده مانند نوشابه‌های شیرین و گوشت‌های فرآوری‌شده با افزایش حدود ۱۰درصدی خطر مرگ زودرس ناشی از بیماری‌های قلبی-عروقی و دیابت ارتباط مستقیم دارد.
به گزارش دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، براساس نتایج یک مطالعه ۲۳ساله بر روی بیش از نیم‌میلیون نفر در ایالات‌متحده، مشخص شد که مصرف مداوم غذاهای فوق‌فرآوری‌شده مانند نوشابه‌های شیرین و گوشت‌های فرآوری‌شده، با افزایش حدود ۱۰درصدی خطر مرگ زودرس ناشی از بیماری‌های قلبی- عروقی و دیابت ارتباط مستقیم دارد. این ارتباط حتی با حذف کردن عواملی چون وزن، مصرف دخانیات و کیفیت کلی رژیم غذایی همچنان پابرجا است که نشان‌دهنده احتمال وجود اثرات زیانبار منحصر به این نوع موادغذایی است.
نتایج یک مطالعه گسترده نشان می‌دهد، مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده در سالمندان با افزایش خطر مرگ زودرس همراه است. براساس این گزارش‌ها، افرادی که بیشترین میزان مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده را داشته‌اند در مقایسه با کسانی که کمترین میزان مصرف این نوع موادغذایی را داشته‌اند، ۱۰درصد بیشتر در معرض خطر مرگ طی دو دهه آینده قرار داشته‌اند. این پژوهش بیش از نیم‌‌میلیون بزرگسال آمریکایی را به مدت ۳۰ سال بررسی کرده است که آن را به یکی از بزرگ‌ترین مطالعات در نوع خود تبدیل می‌کند. پژوهشگران دریافته‌اند که مصرف بیشتر غذاهای فوق‌فرآوری‌شده با افزایش اندک اما قابل‌توجهی از مرگ‌ومیرهای ناشی از همه علل مرتبط است؛ به ویژه مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی و دیابت. با این حال، هیچ ارتباط مشخصی با مرگ‌های مرتبط با سرطان مشاهده نشد.
یافته‌های این مطالعه با مجموعه گسترده‌ای از پژوهش‌های پیشین همراستا هستند؛ از جمله مطالعات مشاهده‌ای و تجربی، که نشان می‌دهند مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده تاثیرات منفی قابل‌توجهی بر سلامت و طول عمر انسان دارد.
این پژوهش در میانه دهه ۱۹۹۰، داده‌های بیش از ۵۴۰هزار نفر که اطلاعاتی درخصوص نوع رژیم غذایی خود ارائه داده‌اند و در بازه سنی ۵۰ تا ۷۱ سال قرار داشته‌اند را مورد بررسی قرار داده است. از زمان گردآوری داده‌ها تاکنون، بیش از نیمی از افراد شرکت‌کننده در این مطالعه فوت کرده‌اند؛ پژوهشگران نرخ مرگ و میر را در میان افرادی که بیشترین میزان مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده را داشتند با کسانی که کمترین میزان مصرف را گزارش کرده بودند، مورد مقایسه قرار دادند. همچنین، آنها به بررسی انواع مختلف این دسته از مواد غذائی پرداختند تا مشخص کنند کدام‌یک از آنها، بیشترین تاثیر منفی را بر سلامت دارند.
مشاهده شد گوشت‌های فوق‌فرآوری‌شده و نوشیدنی‌های شیرین‌شده مانند زیرگروه‌هایی از غذاهای فوق‌فرآوری‌شده هستند که بیشترین ارتباط را با خطر مرگ‌ومیر نشان می‌دهند. پیروی از رژیم‌غذایی با مصرف محدود این موادغذایی، به عنوان راهبردی مؤثر در پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای سلامت عمومی توصیه شده است. راهنمای تغذیه‌ای ایالات‌متحده، توصیه می‌کند که مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر و گوشت‌های فرآوری‌شده مانند هات‌داگ، سوسیس و گوشت‌های بسته‌بندی‌شده محدود شود.
در این مطالعه، پژوهشگران از چندین روش مختلف برای طبقه‌بندی میزان فرآوری موادغذایی گوناگون استفاده کردند. داده‌های حاصل از پرسش‌نامه بسامد مصرف موادغذایی به انواع خاص غذاها و ترکیبات تشکیل‌دهنده آنها تفکیک شدند. همچنین با بهره‌گیری از اجماع‌نظر متخصصان، اجزای رژیم غذایی براساس چارچوب طبقه‌بندی NOVA که میزان فرآوری موادغذایی را معیار قرار می‌دهد، دسته‌بندی شدند.
پژوهشگران همچنین متغیرهای دیگری را که می‌توانند خطر مرگ را در افراد افزایش دهند مانند مصرف دخانیات و چاقی در مدل تحلیلی خود لحاظ کردند. نتایج نشان داده‌اند افرادی که مصرف بالاتری از غذاهای فوق‌فرآوری‌شده داشتند، معمولاً دارای شاخص توده  بدنی بالاتر و امتیاز پایین‌تری در شاخص تغذیه سالم بودند. با این حال، نتایج تحلیل‌ها نشان دادند که متغیرهای مذکور قادر به تبیین ارتباط میان مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده و افزایش خطر مرگ‌ومیر نبودند، چراکه این ارتباط حتی در میان افرادی با کیفیت رژیم غذایی مطلوب و یا نامطلوب و همچنین در میان افراد دارای وزن طبیعی و یا مبتلاً به چاقی نیز همچنان برقرار بود.