وضعیت تعرفه‌های بالای درمان دندانپزشکی و چالش‌های پیش رو(بخش نخست)

هزينه‌های ميليوني بی ضابطه و بی‌قانون! (گزارش روز)

تقریبا محال است که کسی مدعی باشد تا به حال این درد کشنده را تجربه نکرده است.

کد خبر: ۳۱۷۲۱

تاریخ: ۱۷ آذر ۱۳۹۳ - ۱۹:۱۵

گروه گزارش

دردی که نه کوچک و بزرگ سرش می‌شود و نه شب و روز .هر لحظه و هر ساعتی که فکرش را کنید سراغتان می‌آید و امانتان را می‌برد.
این واقعیت تلخ را این 32 مروارید سفید می‌گویند،دندان درد. دردی که از هر زاویه‌ای که بخواهید به آن بنگرید، طاقت فرسا است و البته کمر شکن .
دیگر این روزها حال و احوال دندان‌های هر کسی را که جویا شوید کمترین درمانشان، ایمپلنت و عصب کشی و روکش و پر کردن است.حالا کاشت و جراحی لثه و ریشه و کشیدن و درمان‌های عمقی‌تر  یک طرف دیگر.
اما نکته قابل توجه از آنجا آغازمی شود که این درمان فراگیر که تقریبا گریبان خیلی از عموم مردم را خواسته یا نا خواسته می‌گیرد،این روزها آنقدر با هزینه‌های سنگین و باور نکردنی تعریف شده است که متاسفانه بسیاری از مردم را از اقدام درمانی یا دست کم مناسب‌ترین اقدام درمانی منصرف می‌کند.این هزینه‌های نجومی و باورنکردنی از یک طرف و از طرف دیگر این فراگیر شدن درد‌های دهان و دندان در میان عموم جامعه ،اولا این سوال را ایجاد می‌کند که به راستی چرا اقدامات پیشگیرانه در حوزه سلامت دندان نادیده گرفته می‌شود و یا به اندازه سایر بیماری‌های رایج و معمول به آن پرداخته نمی‌شود و از طرف دیگر اینکه با وجود گسترده بودن این سیل بیماران و مراجعین دندانپزشکی چرا تعرفه‌ها و هزینه‌های درمانی همچنان با این سرعت باورنکردنی رو به افزایش است؟
در این سلسله گزارش‌های روزنامه کیهان نگاهی داریم به مشکلات ،چالش‌ها، وعده‌ها و راهکارهایی برای چگونگی کاهش مراجعه و پیشگیری از افزایش این درد عمومی و البته گران.
خیریه‌ها و انتظار بی‌پایان
تقریبا ساعت 10 صبح یک روز معمولی وسط هفته است.اینجا یک درمانگاه خیریه دندانپزشکی است در یکی از مناطق جنوب شهر.
از جمعیتی که روی پله‌ها و مقابل درب درمانگاه ایستاده‌اند به خوبی پیدا است که جایی برای نشستن نیست و همه صندلی‌های انتظار از ساعت‌ها قبل پر شده اند.مرد و زن و پیر و جوان و کوچک و بزرگ و حتی کارگران فصلی و غیربومی ها.خلاصه هر کسی فیش انتظار به دست منتظر آمدن پزشک مربوط به مشکل درمانی اش ایستاده است.دو خانم جوان پشت یک گیشه کوچک شیشه‌ای نشسته‌اند ودر حالی که مشغول وارد کردن اطلاعات در سیستم‌های رایانه‌ای هستند، با بی‌حوصلگی به کسانی که تازه مراجعه می‌کنند، توضیح می‌دهند که شماره‌ها برای امروز تمام شده و اگر خیلی کارشان اورژانسی است، بروند و غروب برای شماره‌های شیفت دوم مراجعه کنند.
هر چند درمانگاه خیلی بزرگ است و از کابین‌ها و بخش‌های مختلفی تشکیل شده و تقریبا شامل همه قسمت‌ها مثل رادیولوژی، نمونه‌برداری، جراحی ریشه، زیبایی، ترمیمی و .... می‌شود اما باز هم به خوبی پیداست که پاسخگوی این حجم جمعیت نیستند و متقاضی‌های دریافت شماره و ویزیت خیلی بیشتر از این حرف‌ها هستند.
خانم نسبتا میانسالی که روی یکی از صندلی‌های انتظار ردیف‌های جلو نشسته است در حالی که از شلوغی و چندین ساعتی که منتظر آمدن پزشک مربوط نشسته است گلایه زیادی می‌کند در گفت و گو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید : «ما ساکن همین محله هستیم و از سالهای پیش همیشه برای درمان دندان‌ها و پر کردن و کشیدن و خلاصه هر کاری که داشتیم به همین درمانگاه می‌آمدیم.اینجا دکتر‌های زیادی دارد و تقریبا همه کارها به جز موارد خیلی خاص و تخصصی را انجام می‌دهند و از همه مهم تر چون به صورت خیریه و هیئت امنایی اداره می‌شود ،هزینه نسبتا کمتری هم از بیماران می‌گیرند.»
او در ادامه می‌افزاید :« البته نه اینکه تصور کنید این هزینه خیلی کم است و به چشم نمی‌آید. نه، این قدرها هم کم نیست منظورم این است که در مقایسه با مطب یا کلینیک‌های خصوصی مبلغ کمتری دریافت می‌کنند.مثلا اینجا هم برای پر کردن یک پوسیدگی ساده با عکس و ویزیت تقریبا نزدیک به 70 هزار تومان باید پول بدهیم اما همین مبلغ در یک مطب خصوصی می‌شود 500 هزار تومان. برای همین هم هست که خیلی‌ها حاضرند این مسافت طولانی را بیایند و آن‌قدر هم معطل شوند اما هزینه کمتری که از عهده شان بر بیاید، بپردازند.»
یکی دیگر از مراجعین که خانم جوانی به همراه دو کودک خردسال است درباره این درمانگاه و به‌طور کلی علت حضورش در درمانگاه‌های عمومی به کیهان می‌گوید :« خب، الآن بچه‌ها در یک سنی هستند که برای افتادن دندان‌های شیری و رشد دندان‌های ثابتشان مدام باید تحت نظر دندانپزشک باشند و ما هم چاره‌ای جز آوردن آنها به این درمانگاه نداریم چون به نسبت جاهای دیگرهزینه پایین تری دریافت می‌کنند اما به معنای واقعی این انتظار طولانی و خسته کنند غیرقابل تحمل است.یعنی اولا برای اینکه شماره به شما برسد و بتوانید صبح کار درمانی تان را انجام دهید باید از 7 صبح اینجا درنوبت دریافت شماره باشید. تازه بعد هم که دریافت می‌کنید ساعت‌ها منتظر آمدن دکتر بنشینید و بعد از آنکه دکتر هم آمد، باید باز هم منتظر بمانید تا شماره شما اعلام شود.خلاصه که معطلی اینجا خیلی طولانی است.ضمن اینکه دندانپزشکی این طورنیست که خب مثلا فقط یک بار بروید داخل و کارتان را انجام دهند و بعد هم بیایید بیرون.بلکه چندین بار باید با پانسمان و در حین کار بروید و عکس بیندازید که هر کدام از این رفت و آمدها خودش ساعت‌ها زمان می‌برد و برای هر کدام هم باید کلی منتظر بمانید.خلاصه من از شلوغی اینجا و این زمان‌های طولانی انتظار خیلی شکایت دارم اما فقط به خاطر قیمت و هزینه‌های نسبتا پایین ترش مجبور هستیم این انتظارها را تحمل کنیم.»
پسر جوانی هم مقابل یکی از درها در حالی که برگه‌های بزرگ و نمونه‌های عکس که به نظر می‌رسد به تازگی انجام داده است ،در دست دارد، مشغول قدم زدن است.
او هم درباره علت حضورش و گلایه‌هایی که از اینجا دارد در گفت و گو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید :« من اینجا دانشجو هستم و چون از یکی از شهرهای جنوبی آمده ام محله‌های دیگر و درمانگاه‌هایی را که دارند را به خوبی نمی‌شناسم .همین چند وقت پیش بعد از تحمل درد شدیدی ،متوجه شده ام که یکی از دندان‌هایی که چندین‌سال قبل عصب کشی کرده بودم ،عفونت کرده و باید فورا جراحی کنم .اما چون دانشجو هستم و اینجاها هم هزینه تحصیل و اجاره خانه بالا است،از همسایه‌ها آدرس این درمانگاه را گرفتم .راستش نمی‌خواهم کارشان را زیر سوال ببرم اما بعد از کلی رفت و آمد و هزینه‌هایی که بابت ویزیت و معاینه و عکسبرداری پرداخته ام، هیچ جواب مشخصی به من نمی‌دهند.تا الآن چندین بار است که این راه را می‌آیم و می‌روم اما نه درمانی انجام می‌شود و نه می‌گویند که باید چکار کنم.خودم فکر می‌کنم پزشک متخصص این جراحی را ندارند و مدام بهانه می‌آورند.خیلی خسته شده ام.از یک طرف درد طاقتم را برده و از طرف دیگر از این بلاتکلیفی خیلی خسته شده ام .کاش مسئولان این درمانگاه و کلا هر کسی که متولی دندانپزشکی هاست، به این وضعیت رسیدگی می‌کرد.»
پیش بینی این جمعیت را نمی‌کردیم
هر چند این مصداق و نمونه کوچکی از درمانگاه‌های دولتی و خیریه دندانپزشکی است که حتی شاید وضعیتش از بسیاری از درمانگاه‌های دیگر در شهر و استان‌های مختلف بهتر هم باشد. اما واقعیت امر این است که خیلی از این مراکز درمانی به علت هزینه کمی که از بیماران دریافت می‌کنند، آن طور که باید و مطلوب بیماران و مراجعین است، خدمات عرضه نمی‌کنند.
سرپرست فعلی این درمانگاه که نخواست نامش و همچنین نام درمانگاه عنوان شود، در پاسخ به سوالات ما و البته گلایه‌هایی که خیلی از مراجعین درباره مشکلات این درمانگاه‌ها دارند ، به گزارشگر کیهان می‌گوید :« ببینید،واقعیت امر این است زمانی که یک درمانگاه دندانپزشکی یا حتی درمانگاه‌های معمولی در محله‌هایی نسبتا با قشر درآمدی پایین‌تر راه اندازی می‌شود و خدمات ارائه می‌کند، در بدو فعالیت یک چشم انداز و حجم مراجعین را پیش بینی می‌کند و براساس آن پیش بینی با دندانپزشکان و متخصصان مختلف قرارداد می‌بندد.من نمی‌خواهم بگویم به خاطر کار خیلی عالی یا تبلیغات یا معرفی و ... اما زمانی که به هر دلیلی کار یک درمانگاه خیریه که هزینه پایینی هم دریافت می‌کند دربین مردم محل زبانزد می‌شود، طبیعی است که جمعیت بیشتری از محله‌های مختلف برای انجام کارهای درمانی به آن درمانگاه یا کلینیک خاص مراجعه می‌کنند.خب این تداخل پیش بینی کمی نوبت‌های انتظار را طولانی‌تر می‌کند اما این به معنای این باور عمومی که هر جایی بعد از مدتی کیفیت خدمات ارائه شده اش را پایین می‌آورد نیست .»
او در ادامه یادآور می‌شود:« من برای اثبات و صحت این واقعیت می‌توانم تمام پرونده‌ها را نشان بدهم که تقریبا در هیچ موردی به جز کسانی که خودشان توصیه‌ها را رعایت نکرده‌اند ما شاهد شکایت یا آسیب دندان بیمار بعد از درمان در اینجا نبوده ایم.در حالی که ما بیماران زیادی داریم که حتی ،کار درمانی شان را در مطب‌های خصوصی شمال شهر انجام داده‌اند و بعد از مدتی متوجه آسیب همان دندان شده‌اند و برای درمان به اینجا مراجعه کرده اند.پس بنابراین محله درمانگاه یا شلوغی و خلوتی نمی‌تواند دلیلی برای بد یا خوب بودن خدمات درمانی ارائه شده باشد. »
هزینه میلیونی خصوصی‌ها
اما اين تمام ماجرا نيست. نه تمام ماجرا و نه اثبات اين موضوع كه درمانگاه‌ها و مراكز دولتي دندانپزشكي ،خدمات خوبي ارائه نمي كنند و بر عكس مراكز خصوصي و غير دولتي به دليل دريافت هزينه هاي بالا خدمات بهتري ارائه مي كنند.
براي روشن شدن ابعاد مختلف اين موضوع سري زديم به يك مطب خصوصی دندانپزشكي، جايي حوالي ميدان ونك. مطب آن‌قدرها شلوغ نيست.نهايت چهار پنج نفر بيمار كه در انتظار نوبتشان نشسته اند.منشي كه خانم جواني است، در پاسخ به قيمت خدمات درماني اين پزشك جواب مشخصي نمي دهد و تنها به گفتن اين جمله اكتفا مي كند كه :«آقاي دكتر بايد معاينه كنند  و هزينه نهايي را بگويند.» اما پاي صحبت بيماران مطب كه مي نشينم، قيمت‌ها از آنچه كه تصور مي كردم چندين برابر بيشتر است آن‌قدر كه واقعا باور كردني نيست.
يكي از بيماران مطب كه خانم نسبتا ميانسالي است، درباره هزينه كار درماني اش مي گويد : «‌من به دليل شرايط كاري ام مجبور هستم چند ماهي از سال را به خارج از كشور بروم و چون آنجا هزينه‌هاي درماني دندانپزشكي خيلي بالا است، هميشه قبل از رفتن براي چكاب به اين مطب مي‌آيم .هزينه يك چكاب ساده به اضافه عكس و بعضي كارهاي ساده مثل ترميم پوسيدگي و روكش و جرم گيري و ... گاهي تا 700 هزار تومان هم مي شود كه خب شايد كمي گران باشد اما چون من زمان كافي براي نوبت گرفتن هاي طولاني در مراكز ارزان قيمت‌تر را ندارم چاره اي به جز پرداخت اين هزينه ندارم.»
يكي ديگر از بيماران باز هم مرد مسني است كه به گفته خودش، براي ايمپلنت آمده تا به امروز نيمي از كارش را انجام داده .او مي گويد :« راستش فعلا هزينه نهايي را دكتر نگفته است اما تا الآن 3 ميليون تومان به حساب ريخته ام و فكر مي كنم حدود 7 ميليون تومان تمام شود!اما قيمت اين كار در بيشتر مطب‌ها تقريبا همين اندازه است .ضمن اينكه مواد به كار برده شده هم خيلي مهم است.مثلا خيلي جاها از مواد بي كيفيت استفاده مي‌شود. خب معلوم است جايي كه مواد اوليه وارداتي مثلا آلمان استفاده مي كند بايد قيمت بالاتري هم داشته باشد.ضمن اينكه كاشت دندان هم جوري است كه واقعا آدم جرات نمي كندجاهاي خيلي ارزان برود چون ترجيح مي دهد حالا كه قرار است آنقدر درد و سختي تحمل كند حداقل يك جاي درست و حسابي و با كيفيت بالا باشد كه نخواهد به زودي دوباره مشكل ساز شود .»