موفقیت محققان ایرانی در تولید انسولین خوراکی

محققان پژوهشکده علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، در راستای دستیابی به انسولین خوراکی، اقدام به ساخت و بررسی آزمایشگاهی نانو سامانه‌ای دارویی با استفاده از نانو ذرات زیست سازگار و غیر سمی کردند که سبب افزایش نفوذپذیری انسولین از دیواره روده و کاهش تخریب در برابر آنزیم‌ها می‌شود.

کد خبر: ۳۱۷۱۶

تاریخ: ۱۷ آذر ۱۳۹۳ - ۱۹:۱۶

به گزارش ایسنا، دکتر کبری امیدفر، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران و محقق طرح گفت: بیماری دیابت یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در جوامع امروزی است که شامل نوع یک (ارثی) و دو (اکتسابی) است. به طور کلی، نشانه بارز هر دو نوع، بالا بودن قند خون است. روش رایج کنترل این بیماری به ویژه نوع یک آن، تزریق روزانه انسولین به فرد دیابتی است که مشکلاتی همچون روش‌های نگهداری انسولین و تزریق پوستی مکرر همراه با درد را به دنبال دارد. هدف اصلی این پژوهش گشایش مسیر خوراکی برای داروهای پیتیدی مانند انسولین، سهولت استفاده از انسولین برای بیماران دیابتی و همچنین گامی در مسیر درمان دیابت بوده است.
امیدفر در خصوص اهمیت این پژوهش عنوان کرد: مهم‌ترین مشکلات استفاده انسولین از مسیر خوراکی، تخریب انسولین توسط آنزیم‌های متعدد سیستم گوارشی، نفوذناپذیری درشت مولکول انسولین از دیواره روده، موانع زیاد تا رسیدن انسولین به خون و رهایش ناگهانی در مکان نامناسب است. برای رفع این مشکلات، نانو ذره‌ نیوزوم پوشیده شده با تری‌متیل کیتوزان سنتز شده و توانایی آن برای انتقال انسولین بصورت خوراکی در محیط آزمایشگاهی بررسی شد.
وی افزود: براساس نتایج بدست آمده، نانو سامانه دارویی ساخته شده، از تخریب انسولین توسط تریپسین جلوگیری کرده و نفوذ درشت مولکول انسولین را از دیواره تک لایه سلول‌های روده به طور قابل توجهی بهبود می‌دهد. علاوه بر این، با انجام آزمایش در محلول شبیه‌سازی شده روده، مشاهده شد که این نانو حامل سبب رهایش تاخیری انسولین می‌شود.
به گفته این محقق، این نتایج سبب افزایش نفوذپذیری انسولین از دیواره روده، کاهش تخریب آنزیمی انسولین و افزایش مدت زمان رهایش انسولین است. دستیابی به این امر سبب کاهش استفاده از انسولین به طور متناوب و از میان برداشتن درد تحمیل شده به بیماران دیابتی به خاطر تزریق انسولین می‌شود.امیدفر در مورد روند انجام آزمایشات گفت: در ابتدا میزان بارگذاری انسولین در سامانه با متغیرهای گوناگون بهینه‌سازی شد. در این مسیر از نرم‌افزارهای تخصصی و آماری استفاده شد. پس از ساخت نیوزوم‌ها با اندازه ذرات150-160 نانومتر، پوشش تری‌متیل کیتوزان بر روی آن قرار گرفت. در ادامه مراحل فوق، آزمایش‌های رهایش در بافر شبیه‌سازی شده روده (SIF)، نفوذپذیری سامانه از سلول‌های تک لایه روده، بررسی مقاومت الکتریکی دیواره اپی‌تلیال (TEER)، تصویربرداری TEM و بررسی پایداری آن صورت گرفت.
امیدفر با اشاره به صنعتی شدن نانو داروی لیپوزومی جهت رهاسازی داروی ضدسرطان با نام لیپوزومال دوکسوروبیسین و فروش آن در بازار داخلی خاطر نشان کرد: نیوزوم‌ها نسبت به لیپوزوم‌ها مقرون به صرفه‌تر و زیست سازگارترند و به راحتی توانایی تولید انبوه را دارند.
لذا در صورت کسب موفقیت در آزمایش های درون تنی و تکمیلی، قابلیت تجاری شدن این محصول دور از ذهن نیست.