ابهام درباره اثرگذاری مکانیسم ماشه بر صادرات نفت ایران با پرشدن ظرفیت تحریم‌ها

کد خبر: ۳۱۶۵۲۱

تاریخ: ۲۵ مرداد ۱۴۰۴ - ۲۰:۱۳

برخی کشورهای اروپایی مانورهای تبلیغی زیادی روی استفاده از مکانیسم ماشه علیه ایران می‌دهند، در حالی که هرآنچه قابل تحریم بوده، پیش از این اعمال شده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، برخی کشورهای اروپایی در یک ماه اخیر به مراتب تهدید کرده‌اند که قصد دارند در واکنش به آنچه «نقض تعهدات هسته‌ای از سوی ایران» خوانده شده، ساز و کار موسوم به اسنپ‌بک یا مکانیسم ماشه که بخشی از توافق هسته‌ای برجام است را کلید بزنند.
مکانیسم ماشه یا همان اسنپ‌بک، بخشی از سازوکار حل و فصل اختلافات در برجام یا به‌عبارت دیگر ساز و کار بازگشت تحریم‌های شورای امنیت ذیل قطعنامه‌های پیش از 2231 است که این‌روزها ابزار بهانه‌جویی و سوءاستفاده برخی کشورهای اروپایی قرار گرفته است.
جدای از این مسئله که اروپا حقی برای فعال‌سازی مکانسیم ماشه علیه ایران ندارد، این سؤال مطرح می‌شود که در صورت اجرائی شدن این تهدیدات و با فرض برقراری مکانیسم ماشه، چه تأثیری روی صادرات نفت ایران خواهد گذاشت؟
درحال حاضر طبق تأکید وزیر نفت، صادرات نفت ایران به‌اندازه‌ای که ایران در برنامه داشته در حال انجام است. همچنین بر اساس داده‌های ورتکسا، میانگین صادرات نفت خام ایران در ژوئن 2025 یا همان خردادماه به یک میلیون و 800 هزار بشکه در روز رسید که بالاترین سطح ثبت‌شده تاکنون است.
در واقع ایران با حداکثر ظرفیت خود در حال فروش نفت است. این درحالی است که شدیدترین تحریم‌ها از سوی آمریکا بر فروش نفت ایران اعمال شده و بسته‌های تحریمی که تمامی ابعاد تجارت نفت ایران را در برمی‌گیرد. با این وجود، صادرات نفت ایران با قوت درحال انجام است.
در صورت فعال‌سازی مکانیسم ماشه، تحریم جدیدی نسبت به شرایط فعلی، بر تجارت نفت ایران قابل تعریف و اعمال نیست، چرا که هرآنچه قابل تحریم بوده، پیش از این از سوی آمریکا و همپیمانانش، اعمال شده است.
در این صورت، فعال‌سازی مکانیسم ماشه، درخصوص صادرات نفت ایران نمی‌تواند مانع و محدودیت جدیدی ایجاد کند.
از سوی دیگر، صادرات نفت ایران و افراد حقیقی و حقوقی فعال در این زمینه، حتی وزیر نفت ایران و مدیرعامل شرکت ملی نفت، هم‌اکنون نیز تحت تحریم هستند و سالهاست آمریکا در تلاش برای کاهش و حتی به‌صفر رساندن فروش نفت ایران است.
جمهوری اسلامی ایران اما در زمینه صادرات نفت، هر بار با اتخاذ تصمیمات جدید، راه‌هایی را برای فروش نفت کشور در شرایط اعمال شدیدترین تحریم‌های ظالمانه پیدا کرده و در زمینه بی‌اثرسازی و دورزدن تحریم‌ها، سالها تجربه اندوخته‌اند.
اگرچه تحریم‌ها در منطق تجارت آزاد جهانی، برای ایران هزینه‌زا و در مواقعی دردسر‌‌آمیز بوده و هست، اما مانعی بر سر راه درآمدزایی از طریق نفت و متوقف‌کننده تجارت نفت ایران نبوده و نخواهد بود.
آنچه نظام استبدادی و ظالمانه غرب با پرچم‌داری آمریکا برای متوقف‌سازی و محدودسازی تجارت نفت ایران بلد بوده و امکانش را داشته، تمام و کمال به‌اجرا گذاشته و نقطه‌ای باقی نمانده که با اجرای احتمالی مکانیسم ماشه، قابل اعمال در زمینه تحریم‌ها و محدودسازی جدید باشد.
تقویت ذخایر طلا اثر تحریم‌ها را کاهش می‌دهد
«حسن فروزان‌فرد» عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران هم گفت: توان دیپلماسی کشور باید در خدمت این باشد که اجازه هیچ‌گونه تحریم جدید و یا فعال شدن مکانیسم ماشه به غرب داده نشود.
به گزارش ایبنا، وی با اشاره به اینکه کوچک شمردن تحریم‌ها راه‌حلی برای مقابله با آنها نیست، تاکید کرد: مسئولان باید با دید واقع‌بینانه، تلاش بیشتری کرده و آثار هر کدام از تحریم‌ها را بررسی کنند تا به دنبال راه‌حلی جامع و کارا برای از بین بردن آثار تحریم‌ها باشند.
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران اظهار کرد: کوچک انگاشتن تحریم‌ها در دهه ۹۰ موجب شد در این دهه رشد اقتصادی منفی شود، اما در سه سال گذشته برنامه‌های عملیاتی برای کم‌اثر کردن تحریم‌ها اتخاذ شد که توانست رشد اقتصادی را به مثبت سه درصد برساند.
وی افزود: بنابراین مسئولان نباید اجازه دهند که مکانیسم ماشه اجرائی شود. اگر مکانیسم ماشه اجرا نشود، روابط ایران با جامعه بین‌الملل بهبود خواهد یافت و بهتر می‌توانیم از تحریم‌ها عبور کنیم.
فروزان‌فرد تصریح کرد: در سال‌های گذشته، آمریکا تحریم‌های جدید و جامعی را بر ایران تحمیل کرده بود. همچنین به دلیل اینکه ما عضویت در FATF را نپذیرفتیم و روابط بانکداری با جامعه بین‌الملل نداریم، این دو عامل موجب شده اقتصاد ایران در مقابل تحریم‌ها مقاوم‌تر شود. بنابراین، بر فرض فعال شدن مکانیسم ماشه، این دو عامل کمک خواهند کرد تا تأثیر این مکانیسم بر اقتصاد ایران اندک شود.
عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران تصریح کرد: ارتقای تحریم‌ها به صورت بین‌المللی و قرار گرفتن در بند هفتم منشور بین‌الملل در کوتاه‌مدت تغییری در اقتصاد ایران ایجاد نخواهد کرد، اما در بلندمدت مسئولان باید برنامه‌های عملیاتی برای کاهش اثر تحریم و تقویت روابط بین‌الملل ارائه دهند تا از این سد هم عبور کنیم.
وی خاطر نشان کرد: بانک مرکزی چند سالی است که برای کاهش تأثیر تحریم‌ها، اقدام به تقویت ذخایر طلا کرده است. با توجه به اینکه نظام بانکی ما تحریم است و با بانکداری بین‌الملل ارتباطی نداریم، تقویت ذخایر طلا آثار تحریم را کم‌رنگ کرده است.
فروزان‌فرد در پایان تاکید کرد: تقویت ذخایر طلا به میزان بالا به بانک مرکزی در مدیریت بازار ارز و سایر بازار‌ها کمک می‌کند و همین موضوع به بهبود شرایط اقتصادی منجر خواهد شد.