بی‌اعتنایی به اوکراین و زلنسکی در نشست سران ناتو

کد خبر: ۳۱۳۳۰۶

تاریخ: ۰۴ تير ۱۴۰۴ - ۱۹:۳۶

ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین، بار دیگر در نشست سران ناتو در لاهه هلند مورد بی‌اعتنایی سران حاضر در این نشست قرار گرفت.
نشست سران ناتو طی دو روز گذشته در لاهه هلند بار دیگر و در بحبوحه جنگ اوکراین، افزیش تنش‌ها در خاورمیانه و عدم اطمینان از نقش آمریکا در آینده این ائتلاف نظامی، گرد هم آمدند. این اجلاس اولین نشستی بود که از زمان روی کار آمدن ترامپ در ماه ژانویه(دی) برای دومین دوره ریاست‌جمهوری در آن شرکت می‌کند. پیش از شروع این نشست رسانه‌ها اعلام کرده بودند که اوکراین در دستورکار نشست‌های ناتو در لاهه حضور ندارد و این علی‌رغم ادعای اعضای ناتو است که مدت‌هاست که تأکید کرده‌اند بزرگ‌ترین تهدید آنها روسیه است. در اجلاس ناتو ۲۰۲۴ در واشنگتن، متحدان ناتو اعلام کردند که «آینده اوکراین در ناتو است» و وعده دادند کمک‌های امنیتی بلندمدت با دست‌کم ۵۰ میلیارد یورو بودجه سالانه را اعطا کنند. با این وجود طی یک سال گذشته اختلاف‌ها درباره تداوم کمک‌ها به اوکراین به‌شدت بالا رفته است. آمریکای دوره ترامپ، رسماً خود را از ادامه کمک‌ها به کی‌یف کنار کشیده است و بار اصلی حمایت‌ها بر دوش اعضای اروپایی ناتو افتاده است.
الجزیره در گزارشی درباره شکاف‌های ناتو نوشته است: از زمان حمله روسیه، شکاف‌ها در ناتو آشکار شده است. در حالی که اعضایی مانند استونی مشتاق پیوستن اوکراین به ناتو و ارائه پشتیبانی نظامی بیشتر هستند، برخی مانند مجارستان، خواستار روابط دوستانه با روسیه هستند. در انتخابات ریاست‌جمهوری اخیر لهستان، موضوع پناهجویان اوکراینی در این کشور و همچنین روابط با اروپا، از نکات کلیدی گفت‌و‌گو‌ها بود. در سال ۲۰۲۳، همزمان با ورود بحث جنگ روسیه- اوکراین به دومین سال خود، رهبران ناتو توافق کردند که هزینه‌های بودجه دفاعی ملی خود را تا سال ۲۰۲۴ به دست‌کم ۲درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش دهند، که این رقم از آستانه قبلی ۱.۵درصد بیشتر است. با این حال، همه اعضا این کار را انجام نداده‌اند و تنها ۲۲ کشور عضو به این هدف دست یافته‌اند. بلژیک، کانادا، کرواسی، ایتالیا، لوکزامبورگ، مونته‌نگرو، پرتغال، اسلوونی و اسپانیا در سال ۲۰۲۴ در تحقق این هدف ناکام ماندند. متحدان ناتو نیز مورد انتقاد دولت ترامپ قرار گرفته‌اند که این اتحاد را به اتکای بیش از حد به بودجه ایالات‌متحده متهم می‌کند.
حضور زلنسکی با کت و شلوار
ولودیمیر زلنسکی دیروز (چهارشنبه) در نشست سران ناتو که در شهر لاهه هلند برگزار شد، برای نخستین‌بار از زمان آغاز جنگ با روسیه، با کت‌وشلوار مشکی‌رنگ در برابر دوربین‌ها ظاهر شد؛ تغییری معنادار در سبک پوشش او که توجه رسانه‌ها و تحلیلگران را به خود جلب کرد. به گزارش ایسنا، «ولودیمیر زلنسکی» رئیس‌جمهور اوکراین در سه سال گذشته، همواره با یونیفرم‌ها و لباس‌های سبزرنگ نظامی در محافل بین‌المللی حاضر می‌شد که تلاش می‌شد نمادی از همبستگی با نیروهای مدافع کشورش در جنگ با روسیه را به نمایش بگذارد. با این حال، پوشش دیروز او پیامی تازه داشت؛ زمان آن رسیده که اوکراین در کنار میدان جنگ، در سطوح دیپلماتیک نیز خودی نشان دهد. بر اساس این گزارش این تغییر پوشش در حالی رخ داده که پیش‌تر، هنگام سفر زلنسکی به آمریکا و دیدار جنجالی‌اش با «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا و معاونش «جی‌دی ونس» در کاخ‌سفید، برخی منتقدان آمریکایی از او از بابت «نپوشیدن لباس رسمی در محافل دیپلماتیک» انتقاد کرده بودند. اختلافات لفظی میان طرفین در آن دیدار، بازتاب گسترده‌ای یافت و برخی آن را نتیجه فاصله رفتاری و نمادین میان رهبران دو کشور دانستند. به نظر می‌رسد زلنسکی این‌بار خواسته تا با انتخاب لباس رسمی، پیش از آنکه منتقدی لب به اعتراض بگشاید، پاسخی صریح و نمادین به آنها داده باشد.
بی‌اعتنایی به زلنسکی
علی‌رغم حضور زلنسکی با کت و شلوار در نشست ناتو، آمار گزارش‌ها و اظهارات برخی سران حاضر در این نشست‌ها نشان می‌دهد که شماری از کشورهای عضور ناتو به زلنسکی بی‌اعتنایی کرده‌اند. نخست‌وزیر مجارستان در این زمینه گفت: زلنسکی در برنامه رسمی اجلاس ناتو در لاهه شرکت نمی‌کند زیرا آمریکا، ترکیه، اسلواکی و مجارستان نمی‌خواستند با او سر یک میز بنشینند. به گزارش ایسنا، «ویکتور اوربان»، نخست‌وزیر مجارستان در یک پیام ویدئویی در رسانه‌های اجتماعی گفت: «واقعیت این است که عدم حضور ولودیمیر زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین، به صورت رسمی در اجلاس ناتو نشان‌دهنده تغییراتی در سیاست‌ها، روابط یا وضعیت اوکراین در زمینه‌های بین‌المللی است لذا آمریکا، ترکیه، اسلواکی و ما روشن کرده‌ایم که نمی‌خواهیم درباره ناتو با زلنسکی دور یک میز بنشینیم.» به گزارش ایسنا به نقل از خبرگزاری ریانووستی، نخست‌وزیر مجارستان در ادامه تصریح کرد که او نیز از دیدن زلنسکی در اجلاس اتحادیه اروپا در روزهای پنجشنبه و جمعه «خوشحال نیست.» وی افزود: «منافع ملی مجارستان ایجاب می‌کند که این کشور در هیچ‌گونه ائتلافی با اوکراین، چه در ناتو و چه در اتحادیه اروپا، شرکت نکند.»
عدم حمایت ترامپ از تعهدات جمعی
خبر دیگر اینکه رئیس‌جمهور آمریکا در نشست‌های ناتو از حمایت صریح از تعهدات دفاع جمعی ائتلاف ناتو خودداری کرد. به گزارش ایسنا، دونالد ترامپ،‌ از تأیید علنی این موضوع که بدون قید و شرط از متحدان آمریکا در ناتو دفاع خواهد کرد، خودداری کرده است. طبق ماده ۵ پیمان آتلانتیک شمالی، اعضای ناتو باید حمله به یکی از آنها را به عنوان حمله به همه آنها تلقی کنند. وقتی خبرنگاری از ترامپ در مسیر اجلاس این سازمان در لاهه پرسید که آیا به ماده ۵ متعهد است، او پاسخ داد: «بستگی به تعریف شما دارد.» او گفت: «ماده ۵. شما می‌دانید چیست، درست است؟ اما من متعهد به دوست بودن با آنها هستم. می‌دانید، من با بسیاری از این رهبران دوست شده‌ام.» وقتی از رئیس‌جمهور خواسته شد تا موضع خود را در هواپیمای ایرفورس‌وان روشن کند، گفت: «من متعهد به نجات جان انسان‌ها هستم. من متعهد به زندگی و ایمنی هستم. و وقتی به آنجا برسم، تعریف دقیقی از آن به شما ارائه خواهم داد.»
مارک روته، دبیرکل ناتو، به نوبه خود، به خبرنگاران گفت: «شکی ندارد که ایالات‌متحده کاملاً به ناتو و به ماده ۵ متعهد است.» روته اخیراً نامه‌ای تحسین‌آمیز به ترامپ ارسال کرده و در آن از «اقدام قاطع او در ایران» تمجید کرده و «موفقیت بزرگ دیگری» را در اجلاس لاهه وعده داده است!