در انفعال مسئولان صورت می‌گیرد

سرقت بارش‌های جنوب ایران با بارورسازی ابرها در امارات

کد خبر: ۳۱۲۴۱۳

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۴۰۴ - ۲۰:۴۲

امارات با اجرای پروژه‌های گسترده بارورسازی ابرها در مناطق همجوار جنوب ایران، تلاش دارد بر منابع آب و اقلیم منطقه نفوذ کند.

به گزارش خبرگزاری فارس؛ امارات که با متوسط بارندگی سالانه کمتر از ۱۲۰ میلی‌متر، در دو دهه اخیر اقدامات گسترده‌ای در جهت توسعه برنامه‌های بارورسازی ابرها برداشته و با تبدیل کشور به یک «آزمایشگاه طبیعی»، به قطب مطالعات بین‌المللی در زمینه تعامل آئروسل (گرد و غبارهای موجود در جو)، ابر و بارش تبدیل شده است.

کارشناسان و ناظران بر این باورند که اجرای این پروژه‌ها در نزدیکی مناطق جنوبی ایران، می‌تواند منجر به کاهش بارندگی طبیعی در خاک ایران و کنترل مصنوعی بارش‌ها شود. هدف اصلی این برنامه، افزایش احتمال و شدت بارندگی از طریق تزریق ذرات مصنوعی (اغلب با خاصیت رطوبت‌پذیری بالا) به درون ابرهای گرم است.

اساس این روش بر استفاده از ذرات بذرپاشی با اندازه بزرگ‌تر از ذرات طبیعی پس‌زمینه است. این ذرات با رقابت موثرتر در جذب بخار آب موجود در ابر، قطرات بزرگ‌تری تولید می‌کنند که موجب فعال شدن فرآیندهای برخورد و ادغام درون ابر شده و در نهایت، باعث تولید یا تقویت بارش طبیعی می‌شود. افزایش قطرات، به‌واسطه آزادسازی گرمای نهان، به صعود بیشتر هوا و عمق بیشتر ابر منجر شده و بدین ترتیب احتمال گسترده‌تر شدن، پایداری و شدت گرفتن بارندگی را افزایش می‌دهد.

چگونگی ارزیابی بارورسازی ابرها

ارزیابی اثربخشی پروژه‌های بارورسازی همواره یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های این برنامه‌ها بوده است. امارات برای پاسخ به این نیاز، از رویکردی ترکیبی بهره گرفته که شامل دو نوع تحلیل است. در این روش، سوابق بارندگی ایستگاه‌های هدف‌(در مناطق کوهستانی شرق امارات) با ایستگاه‌های کنترل (در مناطق ساحلی) در دو بازه زمانی بدون بارورسازی (۱۹۸۱–۲۰۰۲) و با بارورسازی (۲۰۰۳–۲۰۱۹) مورد مقایسه قرار گرفت.

با استفاده از روش رگرسیون هدف-کنترل، میزان بارش پیش‌بینی‌شده طبیعی(در نبود بارورسازی) محاسبه و با داده‌های واقعی دوره بارورسازی سنجیده شد. نتیجه این تحلیل‌ها نشان‌دهنده افزایش میانگین ۲۳ درصدی در بارندگی در مناطق هدف در دوره پس از شروع برنامه بارورسازی بود؛ رقمی قابل توجه که بیانگر اثربخشی این سیاست در درازمدت است.

برای تایید یافته‌های آماری، ارزیابی میدانی بر پایه رادارهای هواشناسی به‌ویژه رادار داپلر و رادار قطبشی صورت گرفت. این ابزارها قادرند در زمان واقعی، اطلاعاتی دقیق درباره خواص میکروفیزیکی، دینامیکی و ترمودینامیکی ابرها از جمله حجم، جرم، پوشش منطقه، طول عمر، ارتفاع و میزان بارش قابل استخراج ارائه دهند. در این بخش، ویژگی‌های ۶۵ مورد طوفان بارورسازی‌شده با ۸۷ مورد طوفان غیربارورسازی مقایسه شد. یافته‌ها نشان داد که تنها ۱۵ تا ۲۵ دقیقه پس از بارورسازی، بهبودهای قابل توجهی در ساختار و شدت ابرهای بارورشده ایجاد شده است.

امارات از سال ۲۰۱۵، با راه‌اندازی رسمی مرکز ملی هواشناسی، برنامه‌ای تحقیقاتی جامع با هدف توسعه فناوری‌های جدید، ارتقای دانش بومی و گسترش همکاری‌های بین‌المللی را آغاز کرد.

امارات اکنون نه‌تنها از تکنیک‌های متداول مانند هواپیماهای بذرپاش بهره می‌برد بلکه در حال توسعه روش‌های نوین با تمرکز بر مدل‌سازی میکروفیزیکی، به‌کارگیری داده‌های ماهواره‌ای مانند MODIS و اندازه‌گیری‌های مستقیم از طریق تجهیزات پیشرفته‌ای مانند دیسدرومترها است.

گفتنی است، در حالی‌که گزارش‌های زیادی در سال‌های اخیر از سرقت بارش‌های ایران در ترکیه و دیگر کشورها منتشر شده و می‌شود اما مسئولان امر همواره یا این گزارش‌ها را تکذیب کرده‌اند یا تأثیر بارورسازی دیگران بر بارش‌های کشور را کم‌اهمیت جلوه داده‌اند؛ در حالی‌که با هماهنگی مسئولان هواشناسی، محیط زیست، مسئولان نظامی، وزارت خارجه، پدافند غیرعامل و... برای این امر باید چاره‌اندیشی شود.