جای پای روباه پیر در تحولات سوریه

ایندیپندنت: این انگلیس بود که بر تن جولانی کت و شلوار کرد

کد خبر: ۳۱۱۶۶۸

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۴۰۴ - ۲۲:۴۵

سرویس خارجی-

در پی افشاگری‌های اخیر سفیر پیشین آمریکا در سوریه، «ایندیپندنت عربی» نیز پرده از روابط گسترده و پیچیده رهبر گروه تروریستی هیئت تحریر‌الشام با سازمان‌های دولتی و غیردولتی انگلیسی برداشت.

در روزهای اخیر، روزنامه «ایندیپندنت عربی» جزئیات تازه‌ای از هویت سازمان انگلیسی را منتشر کرد که مأموریت آموزش سیاسی «احمد الشرع» ملقب به «ابو‌محمد جولانی»، سرکرده گروه تروریستی هیئت تحریر‌الشام و رهبر خودخوانده سوریه، را بر‌عهده داشته است. این سازمان همان نهادی است که «رابرت استیفن فورد»، سفیر سابق آمریکا در سوریه، در ویدئویی که از سوی «شورای روابط خارجی بالتیمور» در یوتیوب منتشر شد، به ‌طور غیرمستقیم از آن یاد کرده بود، اما نامی از آن نبرده بود. این ویدئو که حاوی جزئیات عملیات پنهانی برای انتقال جولانی از میدان‌های جنگ و تروریسم به دنیای سیاست بود، واکنش‌های گسترده‌ای را در محافل سیاسی و رسانه‌ای جهان برانگیخت. مجموعه اطلاعات، تصویر کاملی از تلاش‌های پیچیده و برنامه‌ریزی‌شده قدرت‌های غربی برای بازسازی چهره جولانی تحت نام احمد الشرع و نقش‌آفرینی وی در آینده سیاسی سوریه ارائه می‌دهد؛ پروژه‌ای که با حمایت شبکه‌ای از نهادهای امنیتی، دیپلماتیک و رسانه‌ای در حال اجرا است و می‌تواند بازتاب‌های حقوقی و سیاسی مهمی در پی داشته باشد.

فورد در آن ویدئو توضیح داده بود که یک مؤسسه انگلیسی غیر‌دولتی که در زمینه حل‌وفصل درگیری‌ها فعالیت دارد، از وی در سال ۲۰۲۳‌– یعنی تقریباً یک سال و هشت ماه پیش از سقوط دمشق‌– دعوت کرده بود تا در فرآیند «بازپروری» جولانی شرکت کند. هدف از این برنامه، آماده‌سازی وی برای ورود به عرصه سیاسی پس از سال‌ها فعالیت در گروه‌ها و سازمان‌های تروریستی بود. نام این مؤسسه اکنون مشخص شده است؛ «اینترمدییت» یک نهاد مدنی مستقر در انگلیس که توسط «جاناتان پاول»، مشاور امنیت ملی انگلیس و از نزدیکان «تونی بلر»، نخست‌وزیر اسبق انگلیس، اداره می‌شود. پاول زمانی که مدیرعامل این سازمان بود، از رابرت فورد خواسته بود تا در پروژه بازپروری جولانی مشارکت کند. وی که از نخستین مسؤولان غربی بود که در نخستین روزهای روی کار آمدن جولانی با او دیدار داشت، توانست از رهبر تحریر‌الشام تعهداتی مهم‌– به‌ویژه در زمینه عدم تهدید امنیت رژیم صهیونیستی‌– دریافت کند.

تحلیلگران و کارشناسان مسائل غرب آسیا معتقد هستند که پاول احتمالاً همان فرد کلیدی است که هدایت‌کننده تلاش‌های غرب و جهان عرب برای عادی‌سازی روابط با جولانی بوده است، به‌ویژه پس از آنکه سیاست خارجی آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ به ‌سوی انزواطلبی بیشتر متمایل شد. هرچند مقامات سوری جدید، ادعاهای مطرح‌شده از سوی فورد را رد کرده‌اند، اما پایگاه خبری عبری‌زبانِ «آی 24» در گزارشی عنوان کرده است که سازمان‌های اطلاعاتی انگلیس و آمریکا، از مدت‌ها پیش با جولانی در تماس بوده و او را به ‌عنوان بازیگر اصلی برای آینده سوریه انتخاب کرده بودند. بر‌اساس این گزارش، حتی حمایت مالی گسترده‌ای از جولانی صورت گرفته، به‌ طوری‌ که در یک گزارش نظامی آمریکا، از تخصیص

۱۰۰ میلیون دلار در ادلب برای تثبیت اقتصادی مناطق تحت کنترل وی، پیش از سقوط دمشق، یاد شده است.

در رابطه با جاناتان پاول، باید به کتاب او تحت عنوان «گفت‌وگو با تروریست‌ها: چگونه به درگیری‌های مسلحانه پایان دهیم» اشاره کرد؛ اثری که پس از مذاکرات صلح میان انگلیس و ایرلند‌شمالی به رشته تحریر درآمد و در آن، دیدگاه دولت انگلیس در قبال وضعیت سوریه و دیگر بحران‌های مشابه، به‌خوبی منعکس شده است. پاول در این کتاب، گروه‌های تروریستی را «گروه‌های مسلح غیردولتی با حمایت سیاسی قابل توجه» تعریف کرده و تروریسم را «تاکتیکی» می‌داند که هم دولت‌ها و هم گروه‌ها و حتی افراد ممکن است از آن استفاده کنند. این تعریف زمینه‌ای برای لندن فراهم می‌آورد تا با چهره‌هایی چون جولانی وارد مذاکره شود، به‌ویژه از طریق سازمان‌هایی چون «اینترمیدیت» که با ادعای فعالیت مدنی، در عمل به عنوان ابزار دیپلماسی پنهان و اطلاعاتی عمل می‌کنند.

پاول سازمان اینترمیدیت را در سال ۲۰۱۱، پس از پایان دوره نخست‌وزیری بلر، تأسیس کرد. یکی هم از ‌‌بنیان‌گذاران این نهاد، «مارتین‌گریفیث» دیپلمات انگلیسی و نماینده پیشین سازمان ملل در امور یمن و هماهنگ‌کننده کمک‌های اضطراری این سازمان تا میانه سال ۲۰۲۴ بوده است. نکته مهمی که تردیدها درباره ماهیت اطلاعاتی این سازمان را تشدید می‌کند، تعریفی است که خود این سازمان از فعالیتش ارائه می‌دهد. اینترمیدیت اعلام کرده است که تمرکز آن بر «حل‌وفصل پیچیده‌ترین و خطرناک‌ترین درگیری‌های جهان است که سایر سازمان‌ها قادر به ورود به آن نیستند». در وب‌سایت رسمی این سازمان آمده است که «گروهی از برترین کارشناسان مذاکره و گفت‌وگو در جهان را در اختیار دارد و با تیمی کوچک و منعطف فعالیت می‌کند تا خلأ موجود در میدان میانجی‌گری را پر کند». همچنین ادعا شده است که «با اتکا به تجربه‌های دیپلمات‌های ارشد، راه‌حل‌هایی مبتنی بر مذاکره محرمانه ارائه می‌دهد» و «به ‌عنوان پلتفرم ارتباطی میان طرف‌های درگیر در سراسر جهان فعالیت می‌کند».

پیشروی  رژیم اشغالگر به حومه قنیطره

خبر دیگر نیز آن‌که منابع خبری اعلام کردند که نظامیان رژیم صهیونیستی در راستای ادامه تجاوزات خود به خاک سوریه، وارد مناطق جدیدی از اراضی این کشور شدند. منابع محلی سوری اعلام کردند که نیروهای رژیم اشغالگر بامداد امروز سه‌شنبه به منطقه‌ای در حد‌فاصل روستاهای الصمدانیه‌شرقی و العجرف در حومه قنیطره نفوذ کرده و در این منطقه مستقر شدند. بر‌اساس گزارش شبکه خبری «المیادین»، منابع محلی سوریه همچنین اعلام کردند، یک کاروان متعلق به نظامیان رژیم صهیونیستی شامل ۲ دستگاه نفربر و ۲ دستگاه ‌تانک وارد استان قنیطره سوریه شدند. گفتنی است، پیش‌تر رسانه‌های خبری گزارش دادند رژیم صهیونیستی با سیطره بر حدود ۴۰ درصد از منابع آبی جنوب سوریه و ۴۰ درصد از منابع آبی مشترک با اردن، عملاً کنترل ۸۰ درصد از منابع آبی سوریه را در دست گرفته است.