چرایی و چگونگی مصرف بهینه برق

برق خورشیدی امیـد تازه در مقابله با خاموشـی‌ها

کد خبر: ۳۱۱۲۶۳

تاریخ: ۳۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۲۰:۰۱

بخش پایانی

امیرحسین بسطامی

نقش هر فرد، سازمان و جامعه در کاهش مصرف برق را بیان می‌کنیم و تشویق به پیاده‌سازی راهکارهای بهینه‌سازی را در زندگی روزمره تأکید می‌کنیم. بهینه‌سازی مصرف برق به ‌عنوان یک اولویت مهم در جوامع مدرن و پایدار مورد توجه قرار گرفته است و تأثیرات مثبت آن در محیط‌زیست، اقتصاد و جامعه، بهبود کیفیت زندگی افراد و ارتقای توسعه پایدار بسیار ثابت شده است. با اجرای راهکارهای بهینه‌سازی، می‌توانیم جامعه‌ای پایدارتر و سالم‌تر را بسازیم. بهینه‌سازی مصرف برق نیازمند توجه و تلاش همه افراد و جوامع بوده و با توجه ‌به نیازهای محیط‌زیست و اقتصادی، کاهش مصرف برق امری ضروری است.

با استفاده از راهکارهایی مانند آگاهی‌بخشی، استفاده از تکنولوژی‌های جدید، مدیریت بار، بهینه‌سازی سیستم‌های تهویه و ارتقای آموزش و اطلاعات، می‌توان به جامعه‌ای با مصرف برق بهینه و پایدار دست ‌یافت. بهینه‌سازی مصرف‌ برق ایجاد تأثیرات قابل‌توجهی در محیط‌زیست، اقتصاد و جامعه دارد. فرصت‌های متعددی را برای صرفه‌جویی در هزینه‌های انرژی، بهره‌وری بالا و دستیابی به هدف‌های پایدار ارائه می‌دهد. همچنین، با توجه ‌به چالش‌های مرتبط با بهینه‌سازی، نیازمند استراتژی‌ها، سیاست‌ها و... هستیم. ما باید در جهت تحقق راهبردها و چشم‌اندازهای این هدف بزرگ پیشرفت کنیم تا به یک جامعه پایدارتر و منابع حفظ شده تلاش کنیم. امیدواریم کمبود برق در کشور برطرف شود و مردم روزهای گرم پیش‌رو را به‌راحتی بگذرانند.

رشد چشمگیر نیاز مصرف برق!

روند افزایش نیاز مصرف برق امسال از اواخر فروردین‌ماه شروع شد. این موضوع در حالی اتفاق افتاد که امسال به دلیل وقوع خشکسالی پنج‌ساله در کشور حجم آب سدها کاهش ‌یافته و امکان تأمین برق از نیروگاه‌های برق‌آبی برای روزهای گرم‌تر سال ذخیره‌سازی شده است. همچنین هنوز تعداد زیادی از نیروگاه‌های حرارتی کشور در مراحل پایانی تعمیرات قرار دارند.

بر اساس تازه‌ترین آمار شرکت مدیریت شبکه برق کشور، روز یکشنبه (28 اردیبهشت 1404) میزان نیاز مصرف برق در ساعت ۱۲ و ۴۲ دقیقه به عدد ۶۱ هزار و ۸۰۷ مگاوات رسیده است.

این میزان در مدت مشابه سال گذشته ۴۷ هزار و ۴۱۷ مگاوات بوده است که رشد ۱۴ هزار و ۳۹۰ مگاواتی را نشان می‌دهد. روز گذشته بخش صنعت کمترین میزان مصرف برق یعنی چهارهزار و ۸۴۸ مگاوات را داشته است.

شب گذشته در ساعت ۲۰ و ۹ دقیقه، نیاز مصرف برق به ۶۰ هزار و ۳۸۰ مگاوات رسید. این میزان نسبت به رقم ۴۸ هزار ۲۱۳ مگاوات زمان مشابه سال گذشته، رشد ۱۲ هزار و ۱۶۷ مگاواتی را نشان می‌دهد. بخش صنعت نیز شب گذشته پنج هزار و ۴۰۶ مگاوات مصرف داشت.

حواسمان به پرمصرف‌ها باشد

به لامپ‌ها توجه کنید. در مورد لامپ‌ها، حتماً از نوع کم‌مصرف در خانه‌ها استفاده کنید. لامپ‌های اضافی را خاموش کنید. حباب لامپ‌ها یا لوسترها را مرتباً تمیز کنید تا گردوخاک باعث خفه شدن و کاهش نور نشوند. از کلید‌های هوشمند یا زمان‌دار برای راهروها یا نقاط کم رفت‌وآمد استفاده کنید.

یوسف اطمینان‌نسب، ۴۴ساله و ساکن شهر لار از توابع استان فارس در این زمینه به گزارشگر کیهان می‌گوید: «بشخصه درباره مصرف برق بسیار صرفه‌جویی ‌کنم. لامپ‌های اضافی همواره خاموش‌اند. از کم‌مصرف‌ها استفاده می‌کنیم. دستگاه‌های پرمصرف را کمتر به کار می‎اندازیم و در صورت نیاز در پیک مصرف از آنها استفاده نمی‌کنیم. در شهر ما روزانه 2 مرتبه و هر وعده 90 دقیقه برق قطع می‌شود. از مسئولین درخواست داریم، چون جنوب ایران به‌مراتب هوای گرم‌تری دارد، بهتر است کمتر بی‌برقی بکشیم و مدیریت بهتری در این باره انجام شود تا ما کمتر عذاب بکشیم.»

میترا کرمانی، شهروند درباره استفاده صحیح از جاروبرقی توضیح می‌دهد: «همیشه خود جاروبرقی و کیسه داخل آن را تمیز کنید تا دچار گرفتگی و ایجاد فشار روی موتور نشود. برای مصرف بهینه برق در لوازم خانگی مثل جاروبرقی، در زمان‌های اوج یا پیک مصرف، آن را روشن نکنید. اگر آشغال کم است، از جارو دستی برای تمیزکردن محیط استفاده کنید. برای هر قسمت از خانه، قدرت متناسب با آن قسمت را تنظیم کنید. بیش از ۳۰ دقیقه به طور متناوب و مداوم، جارو برقی را روشن نگذارید و از آن کار نکشید. در صورت استفاده بیشتر، آن را چند دقیقه خاموش کنید و استراحت بدهید.»

برق خورشیدی کلید رفع ناترازی

انرژی‌های تجدیدپذیر نظیر خورشیدی، بادی و زمین گرمایی به ‌عنوان منابع پاک، پایدار و نامحدود، نقش حیاتی در تأمین انرژی آینده بشر دارند. برخلاف سوخت‌های فسیلی که با مصرف تمام می‌شوند و موجب آلودگی زیست‌محیطی و گرمایش زمین می‌شوند، انرژی‌های تجدیدپذیر به کاهش گازهای گلخانه‌ای، حفظ منابع طبیعی و ارتقای امنیت انرژی کمک می‌کنند. همچنین این منابع به دلیل اتکای کمتر به زیرساخت‌های متمرکز، قابلیت تأمین برق در مناطق محروم و دورافتاده را نیز دارند و موتور محرک توسعه پایدار در قرن 21 محسوب می‌شوند.

گیلان باسابقه راه‌اندازی نخستین نیروگاه بادی کشور در منجیل، پیشگام در استفاده از انرژی‌های نو بوده است. این نیروگاه که از دهه 70 شمسی به بهره‌برداری رسیده، هنوز در حال فعالیت است و به ‌عنوان الگوی موفق بهره‌گیری از انرژی تجدیدپذیر در کشور شناخته می‌شود.

محمود دشت بزرگ، مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای گیلان در این باره می‌گوید: «گیلان از سال‌ها پیش با نیروگاه بادی منجیل به‌ عنوان یکی از نخستین نیروگاه‌های بادی کشور، در مسیر استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر گام برداشته است و این نیروگاه با وجود قدمت، همچنان فعال است و ظرفیت‌های جدیدی در حوزه انرژی بادی در استان در حال شناسایی است تا برای جذب سرمایه‌گذار آماده‌سازی شود.»

وی با اشاره به خلأ موجود در حوزه انرژی خورشیدی در استان ادامه می‌دهد: «متأسفانه تاکنون از ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی در مقیاس مگاواتی بهره‌مند نبوده‌ایم، اما این روند با همکاری سازمان‌های مربوطه از سال گذشته تغییر یافته است.»

مدیرعامل شرکت برق منطقه‌ای گیلان با اشاره به اقدامات صورت‌گرفته در این زمینه بیان می‌کند: «در 2 ساختگاه واقع در علی‌آباد و قرتی‌کان، پروژه احداث 2 نیروگاه خورشیدی با ظرفیت‌های 13 و 7 مگاوات آغاز شده که مجموعاً 20 مگاوات برق خورشیدی را وارد شبکه خواهد کرد که عملیات اجرائی ساختگاه نخست آغاز شده و ساختگاه دوم نیز در مراحل نهائی تأمین و تخصیص قرار دارد.»

یزد، قطب انرژی خورشیدی کشور

محمدرضا علمدار یزدی، معاون اقتصادی استانداری یزد با اشاره به ظرفیت بی‌نظیر تابش خورشید در این استان، از واگذاری زمین برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی خبر داده و می‌گوید: «یزد در مسیر تبدیل ‌شدن به قطب انرژی‌های پاک کشور قرار گرفته است. استان یزد به‌واسطه برخورداری از تابش دائمی و قوی نور خورشید در بیشتر ایام سال، یکی از مناطق منحصربه‌فرد کشور برای توسعه انرژی خورشیدی به شمار می‌رود و این مزیت باید به نقطه‌ای برای جذب سرمایه‌گذاری، ایجاد اشتغال و تحقق توسعه پایدار تبدیل شود.»

وی می‌افزاید: «در راستای تحقق این هدف، زمین‌های لازم برای ساخت چند نیروگاه خورشیدی پس از بررسی طرح‌ها و اخذ نظر کارشناسی دستگاه‌های اجرائی، به سرمایه‌گذاران تخصیص داده شد، این تصمیمات گامی مؤثر در جهت استفاده بهینه از ظرفیت‌های طبیعی استان است.»

معاون استاندار با تأکید بر کاهش بوروکراسی اداری و تسهیل فرآیندهای سرمایه‌گذاری، بیان می‌کند: «یکی از برنامه‌های اولویت‌دار در استان، همراهی و هم‌افزایی دستگاه‌های اجرائی برای اجرای سریع پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر است؛ چرا که زمان در این حوزه نقش کلیدی دارد و سرمایه‌گذار نیاز به پشتیبانی و پاسخ‌گویی بموقع دارد.»

علمدار در پایان خاطرنشان می‌کند: «توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در یزد، نه‌تنها تأمین بخشی از برق مورد نیاز استان را برعهده می‌گیرد، بلکه با کاهش اتکا به شبکه برق سراسری در ایام پیک مصرف، به پایداری شبکه و صرفه‌جویی در منابع ملی نیز کمک خواهد کرد.»

استفاده صحیح از لوازم الکتریکی پرمصرف

دمای مناسب برای فریزر ۱۵ تا ۱۸ درجه زیر صفر و برای یخچال ۳ تا ۵ درجه است.  محسن مهدوی، فروشنده یخچال و فریزر توضیح می‌دهد: «یخچال و فریزر هم مثل ماشین لباسشویی از جمله لوازم برقی پرمصرف در خانه‌ها محسوب می‌شود. از طرفی به‌خاطر اینکه این وسیله برقی به‌صورت مداوم باید به منبع برق وصل باشد، برق مورد استفاده در آنها ‌ بیشتر خواهد بود.» از وی سؤال می‌کنم: «با چه کارهایی می‌توانید مصرف بهینه برق در لوازم‌ خانگی مثل یخچال و فریزر را به حداکثر برسانید؟» وی پاسخ می‌دهد: «یخچال و فریزر باید حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر از دیوار فاصله داشته باشند. روی یخچال آفتاب نتابد و مکان آن گرم نباشد. درزگیر پلاستیکی را مرتب بررسی کنید و در صورت وجود منفذ یا خراب و شل‌ شدن، آن را حتماً عوض کنید. دمای مناسب برای فریزر ۱۵ تا ۱۸ درجه زیر صفر است.

دمای مناسب برای یخچال ۳ تا ۵ درجه است. به ‌محض برفک زدن، آنها را پاک کنید تا هوا و برودت در فریزر حبس نشود و انرژی بالا نرود. از قرار دادن غذای گرم در یخچال خودداری کنید و اجازه دهید اول سرد شود بعد آن را در یخچال بگذارید. در یخچال را زیاد باز و بسته نکنید.»  در مورد کولرها، به این موضوع دقت کنید که کولر را بر اساس نیاز و شرایط آب‌وهوای منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنید، بخرید.

شهاب رادمهر، فروشنده لوازم الکتریکی خنک‌کننده توضیح می‌دهد: «از قرار دادن کولرها در مقابل تابش آفتاب خودداری کنید و از سایه‌بان برای خنک ‌شدن آن کمک بگیرید. برای کاهش مصرف برق کولر، درزگیرها را بررسی کنید. وقتی در خانه حضور ندارید، کولر را خاموش کنید. کولرهای آبی را روی دور کُند و کولرهای گازی را روی دمای ۲۴ تا ۲۶ درجه تنظیم کنید. انجام سرویس‌های دوره‌ای را جدی بگیرید.»

آموزش مصرف بهینه انرژی به کودکان

کودکان در سنین پایین قدرت یادگیری بالایی دارند و بهتر است که بهینه مصرف‌کردن را هم به آنها تعلیم داد. صرفه‌جویی در انرژی با آموزش آغاز می شود و آموزش راه‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی و بهره‌وری انرژی امری بسیار مؤثر است. کودکان با آموزش مناسب، می توانند رفتارهای صحیح در مصرف را بپذیرند و الگوهای مصرفی خود را تغییر دهند. کودک حتی در سنین کم همه چیز را کنجکاوانه زیر نظر دارد. در نتیجه تمام الگوهای رفتاری والدین روی آنها تأثیر مستقیمی دارد. پس از این ویژگی می توان بهره برد و فرهنگ مصرف بهینه انرژی را از همان دوران کودکی در فرزندان نهادینه کرد. فراموش نکنید که در گام اول این شما هستید که باید الگوی خوبی در مصرف بهینه انرژی باشید و توصیه‌هایتان را به طور کامل به‌کار ببندید و آنها را محدود به حرف نکنید تا فرزندانتان در حفظ منابع انرژی مسئولیت پذیر شوند و بعدها آنها  را با بچه ها تمرین کنید.

نرگس حسینی، فرهنگی به گزارشگر کیهان می‌گوید: «آموزش، زمانی اثربخش‌تر است که برای بچه ها جالب و جذاب باشد، پس آموزش خود را از حالت خشک و جدی بیرون ‌آورید و آن را سرگرم کننده سازید. حتی می توانید این کار را به یک بازی تبدیل کنید؛ جدول امتیازی تهیه کنید و برای هر کاری که کودک در زمینه صرفه‌جویی انرژی انجام می دهد، یک امتیاز در نظر بگیرید. در انتها متناسب با امتیازها، برایش جایزه تهیه کنید.»

وی در ادامه می‌افزاید: «این‌گونه خانواده قصه ما با رعایت همین راهکارهای ساده، بدون آن که به‌سختی بیفتند یا خود را از استفاده درست انرژی های حامل محروم کنند، توانستند مصرف صحیح انرژی را یاد بگیرند و الگوی خود قرار دهند. همچنین آنان علاوه‌بر کمک به حفظ منابع انرژی، هزینه های آب و برق و گاز خود را تا حد زیادی پایین آوردند.»

مریم نیک‌سیرت، مشاور کودک‌ونوجوان نیز برایمان تبیین می‌کند: «صرفه‌جویی در انرژی با آموزش آغاز می شود و آموزش راه‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی و بهره‌وری انرژی امری بسیار مؤثر است. کودکان با آموزش مناسب، می توانند رفتارهای صحیح در مصرف را بپذیرند و الگوهای مصرفی خود را تغییر دهند. کودک حتی در سنین کم همه چیز را کنجکاوانه زیر نظر دارد. در نتیجه تمام الگوهای رفتاری والدین روی آنها تأثیر مستقیمی دارد. پس  از این ویژگی می توان بهره برد و فرهنگ مصرف بهینه انرژی را از همان دوران کودکی در فرزندان نهادینه کرد.»

این مشاور کودک‌ونوجوان در ادامه می‌افزاید: «فراموش نکنید که در گام اول این شما هستید که باید الگوی خوبی در مصرف بهینه انرژی باشید و توصیه‌هایتان را به طور کامل به کار ببندید و آنها را محدود به حرف نکنید تا فرزندانتان در حفظ منابع انرژی مسئولیت پذیر شوند و بعدها آنها را با بچه ها تمرین کنید.»