عراقچی:

برنامه بلندمدت ایران، ساخت دست‌کم ۱۹ رآکتور هسته‌ای است

کد خبر: ۳۰۹۳۱۶

تاریخ: ۰۲ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۲۱:۳۵

وزیر امور خارجه تاکید کرد: ایران در حال حاضر تنها یک رآکتور فعال در نیروگاه هسته‌ای بوشهر دارد. برنامه بلندمدت ما ساخت دست‌کم ۱۹ رآکتور دیگر است؛ به این معنا که ده‌ها میلیارد دلار قرارداد بالقوه در دسترس قرار دارد.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس متن آماده سخنرانی خود که قرار بود در کنفرانس بین‌المللی سیاست هسته‌ای کارنگی ایراد شود را منتشر کرد.

بر اساس اعلام دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل در نیویورک، سخنرانی عراقچی متعاقب تصمیم برگزارکنندگان کنفرانس برای تغییر قالب این سخنرانی به مناظره، لغو شد.

در این متن آمده است: از آنجا که هدف از این گردهمایی بحث درباره آینده تلاش‌های عدم اشاعه است، اطمینان دارم که سیاست‌گذاران مسئول به‌خوبی درک می‌کنند که فاصله گرفتن از گفت‌وگو و حرکت به سوی درگیری، به‌مراتب بیشتر از آنکه به حفظ رژیم جهانی عدم اشاعه کمک کند، باعث فروپاشی آن خواهد شد.

وی افزود: مایلم تأکید کنم که قصد ندارم در انظار عمومی وارد مذاکره شوم. تمرکز من بر تبیین ذهنیت ایران و اهدافی است که کشورم در پی دستیابی به آنهاست.

عراقچی خاطرنشان کرد: به ‌عنوان یکی از بنیان‌گذاران معاهده ان‌پی‌تی در دهه ۱۹۶۰، ایران همواره به اصول دسترسی همگانی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای و رد تسلیحات اتمی پایبند بوده است. ما تنها کشور روی زمین هستیم که بر اساس دلایل اخلاقی و مذهبی، مخالفت رسمی خود را با سلاح‌های هسته‌ای اعلام کرده و این مخالفت با فتوای رهبر معظم انقلاب اسلامی مبنی بر حرام بودن چنین سلاح‌هایی بیان شده است.

وزیر امور خارجه در ادامه بیان داشت: ایران همچنین مدت‌هاست که مدافع سرسخت ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های هسته‌ای (و اخیراً منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی) در خاورمیانه بوده است. درواقع، این ایده را برای نخستین بار در سال ۱۹۷۴ همراه با مصر مطرح کردیم. این هدف همچنان سنگ‌بنای سیاست خارجی ماست. زیرا با قاطعیت معتقدیم که مسئله هسته‌ای، موضوعی برای صلح در منطقه ما است، نه برای غرور.

استانداردهای دوگانه

به رژیم جهانی عدم اشاعه لطمه زده

عراقچی در ادامه اظهار داشت: با چشم‌پوشی از زرادخانه هسته‌ای اسرائیل و نادیده گرفتن امتناع آن از پیوستن به ان‌پی‌تی یا پذیرش نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، کشورهای غربی با استانداردهای دوگانه خود، به رژیم جهانی عدم اشاعه لطمه زده‌اند. اکنون سال ۲۰۲۵ است و باید این استانداردهای دوگانه پایان یابد.

وی افزود: تلاش ایران برای بهره‌برداری صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، همچنین از اولویت‌های بلندمدت آن در راستای اهداف توسعه‌ای و اقتصادی کشور نشأت می‌گیرد. در واقع، این تلاش‌ها از دهه ۱۹۵۰ و با کمک برنامه «اتم برای صلح» رئیس‌جمهور آیزنهاور آغاز شد. با توجه به جمعیتی که روزگاری صرفاً به صنایع بزرگ متکی بود، تنوع‌بخشی به منابع انرژی برای تضمین تاب‌آوری اقتصادی و همچنین پایداری زیست‌محیطی امری حیاتی است.

برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ما دچار سوءتفاهم

و تحریف شده است

وزیر امور خارجه در ادامه خاطرنشان کرد: متأسفانه برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ما به دلیل برداشت‌های نادرست و روایت‌های دارای انگیزه‌های سیاسی، دچار سوءتفاهم و تحریف شده است. این‌گونه روایت‌ها باعث شکل‌گیری سیاست‌های اشتباه و از بین رفتن فرصت‌ها برای دیپلماسی معنادار شده‌ است. با این حال، محتاطانه امیدوارم که این روند مسموم شاید در آستانه تغییر باشد. به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور آمریکا از اشتباهات فاجعه‌بار دولت‌های پیشین که تریلیون‌ها دلار از مالیات‌دهندگان آمریکایی را در منطقه ما هزینه کردند - بی‌آنکه دستاوردی برای ایالات متحده داشته باشد - آگاه است.

رئیس دستگاه دیپلماسی افزود: ایران مدت‌هاست نشان داده که آماده است با ایالات متحده بر پایه احترام متقابل و جایگاه برابر وارد تعامل شود. این شامل به رسمیت شناختن حقوق ما به عنوان یکی از امضاکنندگان پیمان عدم اشاعه هسته‌ای (NPT) نیز می‌شود، از جمله حق تولید سوخت برای نیروگاه‌های هسته‌ای‌مان. همچنین به‌روشنی اعلام کرده‌ایم که چیزی برای پنهان کردن نداریم؛ به همین دلیل ایران - در چارچوب توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ - با جامع‌ترین رژیم بازرسی که جهان تاکنون دیده، موافقت کرد.

وی همچنین تصریح کرد: خروج ایالات متحده از برجام در سال ۲۰۱۸، به‌دنبال بازاعمال تحریم‌ها، این روند پیشرفت را مختل و اعتماد ایجاد شده را تضعیف کرد. اما با وجود این عقب‌گردها، ایران بار دیگر تعهد خود به دیپلماسی را به نمایش گذاشته است. برای حرکت به جلو، باید بنیان‌ها مستحکم باشد. هر مذاکره‌ای بر اصل مصالحه‌ معقول و منصفانه بنا می‌شود. برخلاف ادعاهای برخی گروه‌های ذی‌نفوذ خاص، ایران همواره به تعهدات خود پایبند بوده است.

برجام دیگر پاسخ‌گوی نیازها نیست

عراقچی همچنین در ادامه افزود: اقدامات ما گویای خود هستند: ما به تعهد خود در برجام مبنی بر عدم پیگیری تسلیحات هسته‌ای پایبند مانده‌ایم و این موضوع اخیراً به صورت علنی توسط مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده تأیید شده است. از آنجا که ما حتی هفت سال پس از خروج آمریکا از برجام به تعهدات خود پایبند مانده‌ایم، ایران قابل اعتماد است و همواره به آنچه امضا می‌کند پایبند خواهد ماند. کسانی که خلاف این را ادعا می‌کنند، یا ناآگاه هستند یا عامدانه فریب می‌دهند.

دو سوءبرداشت مهم دیگر نیز وجود دارد که باید به آنها پرداخته شود.

رئیس دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: اول، برخی گروه‌های ذی‌نفوذ خاص به‌طور آشکار در تلاشند روند دیپلماسی کنونی ایران و آمریکا را تحت تأثیر قرار دهند. تلاش آنها شامل طرح ادعای جعلی است مبنی بر اینکه توافق احتمالی جدید، همان برجام خواهد بود. گرچه برجام، دستاورد مهمی بود، اما می‌خواهم کاملاً روشن کنم که بسیاری در ایران معتقدند که برجام دیگر پاسخ‌گوی نیازهایشان نیست. آنها ‌خواهان توافقی تازه هستند که منافع ایران را تضمین کند و در عین حال به نگرانی‌های همه طرف‌ها نیز پاسخ دهد. من هم با این خواسته موافقم. اکنون نمی‌توانم به‌جای رئیس‌جمهور ترامپ صحبت کنم؛ اما با توجه به اقدامات گذشته‌اش، می‌توان با اطمینان گفت که او نیز خواهان تکرار برجام نیست.

بازار ایران می‌تواند صنعت هسته‌ای

در حال رکود آمریکا را احیا کند

وی افزود: دوم اینکه، ایران هرگز مانع همکاری‌های اقتصادی و علمی با ایالات متحده نشده است. مانع اصلی، دولت‌های پیشین آمریکا بوده‌اند که اغلب تحت تأثیر گروه‌های ذی‌نفوذ خاص عمل می‌کردند. همان‌طور که اخیراً در صفحات روزنامه واشنگتن‌پست توضیح دادم، فرصت اقتصادی هزار میلیارد دلاری که کشور ما ارائه می‌دهد، می‌تواند به روی شرکت‌های آمریکایی باز باشد. این شامل شرکت‌هایی می‌شود که می‌توانند به ما در تولید برق پاک از منابع غیرهیدروکربنی کمک کنند. ایران در حال حاضر تنها یک رآکتور فعال در نیروگاه هسته‌ای بوشهر دارد. برنامه بلندمدت ما ساخت دست‌کم ۱۹ رآکتور دیگر است؛ به این معنا که ده‌ها میلیارد دلار قرارداد بالقوه در دسترس قرار دارد. بازار ایران به‌تنهائی آن‌قدر بزرگ است که بتواند صنعت هسته‌ای در حال رکود آمریکا را احیا کند.

عراقچی خاطرنشان کرد: در چشم‌انداز آینده، هرگونه توافقی که ممکن است حاصل شود، باید بر تضمین منافع اقتصادی ایران همراه با یک برنامه نظارتی و راستی‌آزمایی محکم بنا شود که درباره صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران اطمینان دهد. تنها چنین رویکردی می‌تواند ثبات و اعتماد بلندمدت را به همراه داشته باشد. حوزه مذاکرات نیز باید مشخص باشد؛ مذاکرات باید صرفاً بر رفع تحریم‌ها و مسئله هسته‌ای متمرکز باشد. در منطقه‌ای به پرآشوبی و بی‌ثباتی منطقه ما، ایران هرگز امنیت خود را وارد مذاکره نخواهد کرد.

استفاده از تهدید و فشار علیه ایران

ناکارآمدی خود را نشان داده

وزیر امور خارجه در ادامه بیان داشت: به همان اندازه مهم، احترام به گذشته تمدنی ایران و هویت فرهنگی و سیاسی آن است که تاریخ کهن ما پدید آورده. استفاده از تهدید و فشار علیه ملت سرافراز ایران، سال‌هاست که ناکارآمدی خود را نشان داده و مسیر مصالحه را می‌بندد، نه این که باز کند. تعامل سازنده‌ای که بر پایه احترام متقابل و جایگاه برابر بنا شود، بسیار مؤثرتر در ایجاد اعتماد و پیشبرد گفت‌وگو خواهد بود.

وی همچنین تصریح کرد: در نهایت اما نه کم‌اهمیت‌تر، ایران نباید به‌عنوان استثنائی در چارچوب جهانی عدم اشاعه تلقی شود. به ‌عنوان یکی از امضاکنندگان معاهده ان‌پی‌تی، ایران از همان حقوقی برخوردار است که دیگر اعضا دارند و به همان تعهدات نیز پایبند است. رعایت این اصل برابری، لازمه رسیدن به یک راه‌حل عادلانه و پایدار است.

عراقچی در پایان اظهار داشت: علاوه‌بر این، اگر رژیم جهانی عدم اشاعه قرار است پابرجا بماند، همه طرف‌ها - به‌ویژه کشورهای دارای سلاح هسته‌ای - باید به تعهدات خود عمل کنند. تنها از طریق مسئولیت‌پذیری متقابل است که می‌توانیم چالش‌های فوری پیش‌رو را پاسخ دهیم. ایران آمادگی دارد نقش خود را در ساختن منطقه‌ای امن‌تر، عاری از تهدید سلاح‌های هسته‌ای ایفا کند.

عراقچی: ایران اصلا قصد ندارد در ملأ عام

مذاکره کند

نمایندگی دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد عصر روز (دوشنبه) اول اردیبهشت‌ماه از لغو سخنرانی مجازی سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، در کنفرانس بین‌المللی سیاست هسته‌ای کارنگی خبر داد آن هم به دلیل تغییر قالب این سخنرانی به مناظره.

در همین ارتباط سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه درباره لغو سخنرانی‌اش در بنیاد کارنگی گفت: زمانی که با ارائه سخنرانی کلیدی در کنفرانس بین‌المللی سیاست هسته‌ای کارنگی موافقت کردم، ایران و ایالات متحده هنوز تاریخی برای دور بعدی مذاکرات، که در سطح کارشناسان از چهارشنبه و در سطح عالی از روز شنبه آغاز می‌شود، تعیین نکرده بودند.

وی افزود: همان‌طور که در متن سخنرانی آماده شده‌ خود نیز تأکید کرده‌ام، ایران اصلا قصد ندارد در ملأ عام مذاکره کند.

وزیر خارجه بیان کرد: در سخنرانی خود همچنین روشن کرده‌ام که برخی از «گروه‌های ذی‌نفع خاص» تلاش می‌کنند تا با بدنام کردن مذاکره‌کنندگان و ترغیب دولت ایالات متحده به طرح خواسته‌های حداکثری، روند دیپلماسی را دستکاری و از مسیر خود منحرف کنند.

عراقچی اضافه کرد: من به پرسش‌های دشوار روزنامه نگاران و یا پاسخ به نگرانی‌های شهروندان عادی عادت دارم. اما تبدیل سخنرانی به یک پرسش و پاسخ آزاد، یا آن را مبدل به یک مذاکره عمومی می‌کند، که من حاضر به پذیرش آن نیستم، یا آن را برای مخاطبانی که احتمالاً به دنبال جزئیات مذاکرات و اینکه مذاکرات به کجا می‌رسد هستند، ناراحت‌کننده می‌سازد.

وی گفت: متاسفم که دعوت‌کنندگان من نه از این پویایی‌های حساس آگاه بودند و نه به آن توجه داشتند.

روایت وال‌استریت‌ژورنال

از آنچه عراقچی می‌خواست در کارنگی بگوید

لارنس نورمن در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) به نقل از متن سخنرانی سیدعباس عراقچی که قرار بود در کنفرانس بین‌المللی سیاست هسته‌ای کارنگی ایراد شود، نوشت «عراقچی در سخنرانی لغو‌شده‌اش برای بنیاد کارنگی خواستار ادامه غنی‌سازی در داخل ایران شد».

نورمن در این رشته توئیت نوشت «عراقچی در این سخنرانی، بدون عقب‌نشینی از مواضع اصلی ایران، تلاش کرده با لحنی متفاوت، نظر دولت آمریکا را جلب کند. او پیشنهادهایی درباره مشارکت‌های مشترک و سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی هسته‌ای غیرنظامی ایران مطرح کرده، اما در نهایت تأکید دارد که «ایران باید بتواند غنی‌سازی اورانیوم را در داخل کشور ادامه دهد» و تنها در این صورت حاضر به همکاری خواهد بود. خبرنگار وال استریت ژورنال ادامه داد که این سخنان عراقچی نشان می‌دهد که تغییری در موضع اصولی ایران ایجاد نشده است.

نورمن ادامه داد که عراقچی در بخشی از متن این سخنرانی لغو شده با اشاره به همکاری‌های احتمالی با شرکت‌های خارجی گفته است «این شامل شرکت‌هایی می‌شود که می‌توانند به ما در تولید برق پاک از منابع غیرهیدروکربنی کمک کنند. ایران در حال حاضر تنها یک راکتور فعال در نیروگاه هسته‌ای بوشهر دارد.» این خبرنگار آمریکایی به نقل از عراقچی ادامه داد «برنامه بلندمدت ایران ساخت دست‌کم ۱۹ رآکتور دیگر است. این بدان معناست که ده‌ها میلیارد دلار قرارداد بالقوه در دسترس خواهد بود. بازار ایران به‌تنهائی به ‌اندازه‌ای بزرگ است که می‌تواند صنعت هسته‌ای در حال رکود ایالات متحده را احیا کند.»

تأکید عراقچی بر تلاش برای کاهش موانع بر سر راه شرکت‌های هوانوردی کشوری

حسین خانلری،‌ مدیرعامل هواپیمایی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران عصر دوشنبه اول اردیبهشت‌ماه با سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه دیدار کرد.

خانلری در این دیدار گزارشی از برنامه‌ها و فعالیت‌های هما برای ارتقای کمی و کیفی ارائه خدمات این شرکت به هموطنان به‌خصوص در روند عملیات حج تمتع ۱۴۰۴ ارائه و از مساعدت‌های وزارت امور خارجه در این رابطه تقدیر کرد.

وزیر امور خارجه با تاکید بر اهمیت جایگاه و نقش هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران در صنعت هوانوردی کشور، بر ضرورت تلاش مضاعف همه جهات ذی‌ربط برای تقویت ظرفیت ناوگان هوائی کشور تاکید کرد.

عراقچی با محکوم کردن تحریم‌های غیرقانونی و ضد انسانی آمریکا و کشورهای اروپایی علیه صنعت هوانوردی ایران، تصریح کرد که دستگاه دیپلماسی از هیچ تلاشی برای کاهش مشکلات و موانع موجود در مسیر ارتقای فعالیت هما و دیگر شرکت‌های فعال در زمینه هوانوردی کشوری دریغ نخواهد کرد.

آمادگی قطر برای مساعدت

در روند مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا

عراقچی همچنین طی تماس تلفنی با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر در مورد برخی موضوعات مربوط به روابط دوجانبه و تحولات منطقه‌ای گفت‌وگو و تبادل‌نظر کرد.

نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر با ابراز خرسندی از تداوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، آمادگی کشورش را برای هرگونه مساعدت در این روند اعلام کرد.

پکن چهارشنبه میزبان عراقچی خواهد بود

وزارت امور خارجه چین اعلام کرد پکن روز چهارشنبه (سوم اردیبهشت) میزبان وزیر امورخارجه چین خواهد بود.

پیش‌تر «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نشست خبری روز دوشنبه خود از سفر قریب‌الوقوع عراقچی به چین خبر داد و گفت: سفر وزیر خارجه از قبل برنامه‌ریزی شده بود. طبیعی است که در این سفر در مورد روند گفت‌وگوها (با آمریکا) با مقامات چین رایزنی کنیم و آنها را در جریان آخرین تحولات قرار دهیم.

بقائی افزود: بخش قابل توجهی از سفر نیز در راستای پیگیری اجرای توافقاتی است که بین ۲ کشور در مسیر روابط رو به گسترش ایران و چین وجود دارد.