#    انرژی

انقلاب جهانی در توسعه انرژی خورشیدی و حرکت کُند ایران

کد خبر: ۳۰۹۲۲۰

تاریخ: ۰۱ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۹:۴۹

با وجود پیشرفت‌های جهانی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی، ایران با داشتن روزهای آفتابی زیاد و ظرفیت بالای این حوزه، همچنان به‌طور بسیار کندی در حال حرکت به سمت توسعه انرژی خورشیدی است.

به گزارش تسنیم، تا پایان سال 2024، کشورهای مختلف پیشرفت‌های قابل توجهی در زمینه انرژی خورشیدی داشته‌اند و در میان این کشورها، چین به عنوان پیشرو در این حوزه شناخته می‌شود.

طبق گزارش‌های مختلف، چین در زمینه نصب ظرفیت انرژی خورشیدی و نوآوری‌های تکنولوژیکی در این صنعت پیشرفت‌های چشمگیری داشته است.

رهبری چین در انرژی خورشیدی

چین در سال 2024 ظرفیت نصب شده انرژی خورشیدی خود را به 887 گیگاوات رسانده است و پیش‌بینی می‌شود تا سال 2030 به هدف خود که 1200 گیگاوات انرژی تجدیدپذیر است، دست یابد. این کشور علاوه‌بر ظرفیت نصب، به‌عنوان بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار در پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر شناخته می‌شود و 40 درصد رشد سالانه ظرفیت جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر را به خود اختصاص داده است.

چین همچنین پروژه‌های بزرگ بین‌المللی در زمینه انرژی خورشیدی را راه‌اندازی کرده است. برای مثال، طرح «کمربند خورشیدی آفریقا» که هدف آن تأمین انرژی خورشیدی برای بیش از 50 هزار خانواده بدون برق در این قاره است، از جمله این پروژه‌ها می‌باشد.

کشورهای دیگر

پیشرو در انرژی خورشیدی

علاوه‌بر چین، کشورهای دیگری نیز در این حوزه پیشرفت‌هایی داشته‌اند؛ آمریکا در سال 2024 حدود 40 گیگاوات ظرفیت انرژی خورشیدی و بادی اضافه کرده است که سهم مهمی در رشد جهانی انرژی‌های تجدیدپذیر داشته است.

کشورهای اتحادیه اروپا به‌ویژه انگلیس، پروژه‌های بزرگی در زمینه انرژی خورشیدی داشته‌اند. به‌عنوان مثال، در انگلیس در سال 2024 حدود 1.35 گیگاوات ظرفیت جدید انرژی خورشیدی نصب شد. این درحالی است که در این کشور تعداد روزهای آفتابی انگشت‌شمار است.

چالش‌ها و چشم‌انداز آینده

با وجود این پیشرفت‌ها، چالش‌هایی نیز در این مسیر وجود دارد: یکپارچگی شبکه‌ها؛ یکپارچه‌سازی انرژی‌های تجدیدپذیر با شبکه‌های برق موجود نیاز به بهبود زیرساخت‌ها دارد. در بریتانیا، مشکلاتی در مدیریت شبکه برق به دلیل افزایش انرژی‌های تجدیدپذیر مشاهده شده است.

ذخیره‌سازی انرژی؛ توسعه راهکارهای مؤثر ذخیره‌سازی انرژی برای مقابله با نوسانات انرژی خورشیدی یکی از نیازهای اصلی است. چین نیز به‌ویژه در حوزه باتری‌های لیتیومی سرمایه‌گذاری‌های زیادی انجام داده است.

با در نظر گرفتن این چالش‌ها به‌طور کلی، پیش‌بینی می‌شود که جهان تا سال 2030 نتواند به هدف سه برابر کردن ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر دست یابد، که این نشان‌دهنده نیاز به تسریع تلاش‌ها است.

پیشرفت در آسیا و خاورمیانه

کشورهای آسیایی و خاورمیانه نیز در سال 2024 گام‌های بلندی در توسعه انرژی خورشیدی برداشته‌اند. به عنوان مثال نیروگاه خورشیدی بهادلا در هند با ظرفیت تولید 2.7 گیگاوات، مساحتی حدود 56 کیلومتر مربع را پوشش می‌دهد و در منطقه راجستان واقع شده است.​

در غرب آسیا نیز همکاری‌های چین با کشورهای منطقه در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر افزایش یافته است. برای مثال، در امارات متحده عربی، چین با ساخت بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی تک‌محل جهان در صحرای الظفره، به ظرفیت 2 هزار و 100 مگاوات دست یافته است که انرژی موردنیاز

200 هزار خانه را تأمین می‌کند.​

علاوه ‌بر این، نیروگاه خورشیدی محمد بن راشد آل مکتوم با ظرفیت 2.62 گیگاوات، برق 270 هزار خانه را تأمین می‌کند و بزرگ‌ترین نیروگاه خورشیدی در خاورمیانه است.​

همچنین، در عربستان سعودی، چین با شرکت‌هایی مانند JinkoSolar و TCL Zhonghuan، سرمایه‌گذاری‌هایی به ارزش بیش از 3 میلیارد دلار انجام داده است تا تولید پنل‌های خورشیدی را در این کشور توسعه دهد.​

حرکت بسیار کُند ایران

در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

با وجود پیشرفت‌های جهانی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه انرژی خورشیدی، ایران با داشتن روزهای آفتابی زیاد و ظرفیت بالای این حوزه، همچنان به‌طور کندی در حال حرکت به سمت توسعه انرژی خورشیدی است. این در حالی است که کشور با چالش‌های زیادی از جمله ناترازی شدید انرژی مواجه است، به‌خصوص در فصول گرم و سرد سال که قطعی برق یکی از مشکلات عمده مردم و صنایع کشور است.

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، یکی از کشورهای با پتانسیل بالای انرژی خورشیدی است. کشور ما دارای بیش از 300 روز آفتابی در سال در برخی مناطق است. بر اساس گزارش‌های سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی ایران (SUNA)، ایران در بسیاری از مناطق خود می‌تواند از ظرفیت‌های خورشیدی استفاده کند و در مناطقی مانند یزد، کرمان، و سیستان و بلوچستان، تابش خورشیدی به بیش از 22 مگاوات ساعت در متر مربع در سال می‌رسد.

ناترازی انرژی در ایران

ایران با مشکل ناترازی شدید انرژی مواجه است که در فصول سرد و گرم سال منجر به قطعی برق می‌شود. طبق گزارش‌های اخیر وزارت نیرو، در تابستان 1403 میزان کسری برق ایران حدود 10 هزار مگاوات بود. این ناترازی به‌ویژه در فصول اوج مصرف یعنی تابستان و زمستان به‌طور جدی احساس می‌شود و باعث ایجاد مشکلاتی مانند خاموشی‌های ناخواسته در سطح کشور شده است. در زمستان 1403 نیز کسری انرژی به‌طور قابل‌توجهی بالا بوده است و این شرایط نیاز به اصلاحات فوری و استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر را بیشتر می‌کند.

با وجود پتانسیل‌های زیاد برای تولید انرژی خورشیدی و نیاز به حل مشکلات ناترازی انرژی، ایران در حال حاضر حرکت آهسته‌ای به سمت توسعه این نوع انرژی دارد. اگرچه قانون هوای پاک ایران که در سال 1396 تصویب شده، به‌طور مشخص هدف‌گذاری کرده است که 30 درصد از برق تولیدی کشور از منابع تجدیدپذیر تأمین شود، این هدف هنوز محقق نشده است و تنها حدود 0.8 درصد از برق ایران از منابع تجدیدپذیر تأمین می‌شود.

ایران و ظرفیتی که مغفول مانده

در حالی که جهان به‌سرعت در حال حرکت به سمت انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر است و کشورهای مانند چین و امارات متحده عربی پیشرفت‌های چشمگیری در این زمینه داشته‌اند، ایران به دلیل موانع مختلف از جمله عدم سرمایه‌گذاری کافی، ضعف در سیاست‌گذاری و اجرای پروژه‌ها، حرکت کندی در این مسیر دارد. توجه به پتانسیل‌های موجود و برنامه‌ریزی مؤثر می‌تواند به ایران کمک کند تا سهم بیشتری از انرژی‌های تجدیدپذیر در تولید برق خود را افزایش دهد و ناترازی انرژی را کاهش دهد.