گزارش خبری تحلیلی کیهان

ادامه زد و خوردها بین آمریکا و یمن عربستان از ورود به جنگ عقب کشید

کد خبر: ۳۰۸۹۴۷

تاریخ: ۲۷ فروردين ۱۴۰۴ - ۲۲:۱۴

سرویس خارجی-

در شرایطی که حملات آمریکا و مقاومت بی‌بدیل یمن همچنان ادامه دارد و گمانه‌زنی‌ها در مورد احتمال حمله زمینی به یمن بیش از پیش مطرح است، روزنامه آمریکایی از مخالفت عربستان با حمله زمینی علیه نیروهای انصارالله یمن خبر داد.

یک سال است که مقاومت یمن خود را به عنوان نیرویی تأثیرگذار معرفی کرده و که البته کمتر شناخته ‌شده است؛ پس پرداختن به ماجرای یمن از زوایای مختلف می‌تواند غنیمت باشد. پیش از اینکه از زاویه دید خود به ماجرای در جریان نگاه کنیم و پرتوی بر گوشه‌های مختلف مقاومت یمن در این روزها بیندازیم، باید مروری کنیم بر آنچه در جریان است تا در ابتدا بدانیم که وقایع به چه شکلی پیش می‌رود.

ادامه نبرد مستقیم یمن و آمریکا

حملات آمریکا به یمن و زیرساخت‌های این کشور همچنان ادامه دارد. رسانه‌های یمنی از حمله مجدد آمریکا به استان صعده و عمران در یمن پس از استان‌های الحدیده و البیضاء خبر دادند. شبکه خبری «المسیره»، یمن روز سه‌شنبه از حمله آمریکا به شهر «آل سالم» در استان صعده خبر داد. این رسانه اعلام کرد که آمریکا طی ۳ حمله هوائی اطراف شهر آل سالم را بمباران کرد. المسیره همچنین از حمله آمریکا به شهر «حرف سفیان» در استان عمران خبر داد. آمریکا پیش از این نیز جزیره کمران در استان الحدیده و شهر «الزاهر» در استان البیضاء را هدف قرار داده بود. خبرگزاری «سبأ» یمن نیز گزارش داد: «هواپیماهای آمریکایی ۲ حمله به منطقه «طخیه» در منطقه مجز در استان صعده انجام دادند.»

درباره نتایج این حملات باید با «العربی الجدید» همراه بود که در گزارشی با عنوان «یک ماه پس از حملات آمریکا به یمن، استراتژی بازدارندگی اهدافش محقق نشده است»، همسو با رسانه‌های غربی که پیشتر به این مسئله پرداخته‌اند، نوشت: «دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا ۱۵ مارس گذشته(۲۵ اسفند ۱۴۰۳) حملاتش به یمن را آغاز و مناطق تحت کنترل انصارالله یمن در شمال و غرب این کشور را بمباران کرد.»

از طرف دیگر مقاومت انصارالله ادامه دارد و افزون بر خبرهای گاه‌و‌بی‌گاهی که از حملات آن به ناوها و پهپادهای آمریکایی و همچنین حملاتش به اراضی اشغالی می‌رسد، سازمان امنیت دریایی انگلیس اعلام کرد ملوان یک کشتی گزارش داده کشتی توسط چندین قایق مسلح به مدت تقریباً ۲ ساعت تعقیب شد و طی آن تیراندازی در ۱۰۰ مایل دریایی شرق عدن یمن شلیک شد. عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) روز سه‌شنبه اعلام کرد که گزارشی مبنی بر حادثه برای یک کشتی در ۱۰۶.۹ کیلومتری شرق شهر عدن یمن دریافت کرده است که اولین حادثه مشابهی است که UKMTO در چند ماه اخیر در این منطقه ثبت کرده است.

پیام عقب‌نشینی سعودی

در شرایطی که بحث حمله نظامیِ زمینی به بنادر یمن بیش از پیش مطرح است و یمن تهدید کرده اگر رژیم سعودی به نحوی وارد این ماجرا شود «پاسخ جهنمی» دریافت خواهد کرد، پیام وحشت از عربستان مخابره می‌شود. در حالی که اخباری درخصوص آمادگی مهره‌های امارات و سعودی برای یک حمله گسترده علیه نیروهای انصارالله یمن منتشر شده روزنامه آمریکایی «وال‌استریت ژورنال» گزارش داد که عربستان به آمریکا و همپیمانان یمنی خود ابلاغ کرده هرگز در یک درگیری مستقیم دیگر با انصارالله وارد نخواهد شد. بر اساس این گزارش، عربستان بیم آن دارد که حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن علیه این کشور مجدداً از سر گرفته شود. این رویکرد یک تحول ویژه در سیاست خارجه عربستان به شمار می‌رود چرا که این کشور پیشتر طلایه‌دار حملات نظامی علیه یمن بود. پیش از این روزنامه آمریکایی وال‌استریت ژورنال خبر داده بود که عناصر یمنی وابسته به امارات خود را برای یک حمله زمینی گسترده علیه نیروهای انصارالله آماده می‌کنند. بر اساس این گزارش، حمله مذکور در سایه حملات هوائی اخیر آمریکا علیه یمن صورت می‌گیرد. وال‌استریت ژورنال اضافه کرد که مهره‌های امارات در یمن قصد دارند کنترل مناطق راهبردی در ساحل غربی به ویژه بندر الحدیده را به دست بگیرند تا بدین وسیله به‌زعم خود شریان اقتصادی مهم جنبش انصارالله را قطع کنند. همچنین امارات روز چهارشنبه گزارش منابع خبری مبنی بر رایزنی این کشور برای حمله زمینی به یمن را تکذیب کرد. این تکذیبیه پس از گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال و خبرگزاری «بلومبرگ» منتشر شده است؛ گزارش‌هایی که در آن‌ها آمده بود آمریکا و متحدانش در خلیج‌فارس در حال بحث در مورد حمله زمینی به یمن هستند.

البته باید توجه داشت که نباید این اخبار و گزارش‌ها را قطعی تلقی کرد، وقایع خیلی سریع در جریان است و باید با خطر کردن برای پیش‌بینی‌های دستپاچه خود را رسوا نکرد، به‌ویژه در زمانی که اخبار به ظاهر ضد و نقیض فراوان است. در همین زمان که این گزارش مطرح شده است، خبر می‌رسد که عربستان طی حمله موشکی و توپخانه‌ای، مناطقی مختلفی در شهر مرزی «شدا» را هدف قرار داده است. ​پیش از این در ۵‌آوریل ۲۰۲۵ (16 فروزدین) نیز، رسانه‌های یمنی گزارش دادند که ارتش عربستان روستاهای مرزی استان صعده در شمال یمن را هدف حملات توپخانه‌ای قرار داده است.

نگاهی به وقایع، از زاویه‌‎ای دیگر

با توجه به شدت گرفتن حملات هوائی آمریکا به مناطق مختلف یمن، از صعده و عمران گرفته تا الحدیده و البیضاء، به‌نظر می‌رسد آمریکا وارد مرحله‌ای تازه از رویارویی مستقیم با انصارالله شده است؛ مرحله‌ای که دیگر محدود به اقدامات بازدارنده در آب‌های آزاد نیست و به تلاش برای وارد کردن ضربات استراتژیک به زیرساخت‌های نظامی و لجستیکی این جنبش منتهی شده است. هدف از این حملات، نه‌فقط توقف پدافند فعال انصارالله در دریای سرخ، بلکه تخریب عمق استراتژیک آن‌ها در خاک یمن است. با این حال، تداوم مقاومت میدانی انصارالله، به‌ویژه در مقابله با پهپادها، ناوها و قایق‌های آمریکایی و متحدان آن، نشان می‌دهد که این جنبش هنوز ظرفیت پاسخ‌گویی دارد و با تغییر تاکتیک، تهدیدات نامتقارن را به میدان بازگردانده است. در چنین شرایطی، گزارش‌هایی منتشر شده که از آمادگی نیروهای زمینی وابسته به امارات برای آغاز یک عملیات وسیع در محور غربی یمن، به‌ویژه بندر الحدیده، حکایت دارد. گروه‌هایی همچون «العمالقه»، «تیپ‌های مقاومت تهامه» و شماری از نیروهای وابسته به «طارق صالح»(پسر برادر رئیس‌جمهور سابق یمن) به‌عنوان مهره‌های نظامی امارات در یمن شناخته می‌شوند که طی سال‌های گذشته در ساحل غربی مستقر شده‌اند و اکنون در صددند از فرصت حملات هوائی آمریکا برای تحقق اهداف محلی خود بهره‌برداری کنند. هدف اصلی آن‌ها، تصرف بندر الحدیده و قطع شریان اقتصادی انصارالله است؛ اقدامی که می‌تواند معادله میدانی جنگ را تغییر دهد، اما با خطرات جدی روبه‌روست. همزمان، موضع‌گیری‌های اخیر رژیم سعودی، از جمله گزارش وال‌استریت ژورنال مبنی بر اعلام رسمی ریاض به آمریکا و متحدانش که قصد ندارد وارد هیچ‌گونه درگیری مستقیم با انصارالله شود، نشانه‌ای آشکار از هراس این رژیم از تبعات ورود مجدد به جنگ با یمن است. عربستان که در گذشته با حملات ویرانگر هوائی و زمینی سعی در حذف انصارالله داشت، اکنون نگران است که حتی یک مشارکت محدود، موج جدیدی از حملات موشکی و پهپادی را روانه ریاض، جده و تأسیسات نفتی آرامکو کند. واقعیت این است که انصارالله طی سال‌های گذشته ثابت کرده در جنگ‌های فرسایشی دست بالا را دارد و سامانه‌های موشکی و پهپادی آن می‌توانند ضرباتی جدی به عمق استراتژیک عربستان وارد کنند.

با این حال، اگر عربستان تصمیم بگیرد به‌طور مستقیم وارد جنگ جدید شود- چه در قالب پشتیبانی مستقیم از عملیات زمینی در الحدیده، یا حتی حضور مشروط در نبرد- می‌توان گفت که یا از سوی آمریکا تحت فشار شدید قرار گرفته، یا امتیازی وسوسه‌انگیز به او پیشنهاد شده که همچون دفعات پیشین، به بهای تحمیق سیاسی تمام خواهد شد. تجربه نشان داده که هزینه‌های مداخله در یمن برای ریاض نه‌تنها فراتر از محاسبات اولیه بوده، بلکه تبعات امنیتی، اقتصادی و حیثیتی بلندمدتی را به دنبال داشته است؛ تبعاتی که اکنون سعودی‌ها از تکرار آن هراس دارند.

بنابراین، در حالی‌که واشنگتن و متحدانش سعی در مهندسی صحنه میدانی یمن به‌نفع خود دارند، سناریوهای محتمل آینده به سه محور اصلی گره خورده‌اند: تداوم حملات آمریکا و تشدید پاسخ‌های انصارالله؛ اقدام احتمالی نیروهای نیابتی امارات برای حمله به بندر الحدیده؛ و تصمیم عربستان برای ورود یا عدم ورود به میدان. در هر سه حالت، توازن قوا همچنان شکننده است، اما تجربه جنگ یمن نشان داده که تحولات این جبهه، به‌ندرت مطابق خواست و طراحی قدرت‌های بزرگ پیش می‌رود.