اتفاق جدیدی رخ نداده است! (یادداشت روز)

کد خبر: ۳۰۸۴۰۷

تاریخ: ۱۹ فروردين ۱۴۰۴ - ۲۲:۰۸

«دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه به وقت محلی در کاخ سفید مدعی شد: «ما در حال گفت وگوهای مستقیم با ایران هستیم...این گفت‌و‌گو روز شنبه آینده برگزار می‌شود.»

پس از ادعای ترامپ درخصوص مذاکره مستقیم با ایران، جناب آقای عراقچی، وزیر محترم امور خارجه کشورمان اظهار داشت:«ايران و آمريكا، روز شنبه در عمان برای گفت‌وگوهای غیرمستقیم در سطح بالا دیدار خواهند کرد. این به همان اندازه که یک فرصت است، یک آزمون نيز هست. توپ در زمین آمریکاست.»

وزیر امور خارجه کشورمان تصریح کرد:«ما مذاکرات غیرمستقیم را انتخاب کرده‌ایم. دلیل این انتخاب این است که مذاکراتی که آنها به‌ وسیله فشار و تهدید نکات خود را تحمیل کنند، در واقع دیکته کردن است و ما به این شیوه اعتقادی نداریم. مذاکره غیرمستقیم می‌تواند تضمین‌کننده یک گفت وگوی واقعی و مؤثر باشد...مذاکرات ایران و آمریکا در عمان به صورت غیرمستقیم برگزار می‌شود و ایران شیوه دیگری را نمی‌پذیرد.» درخصوص مسئله «مذاکره غیرمستقیم ایران و آمریکا در عمان» گفتنی‌هایی است که در ادامه به اختصار به آن می‌پردازیم:

1- دولت آمریکا و به ویژه شخص ترامپ در ماه‌های اخیر با بهره‌گیری از ابزارهای سیاسی، اقتصادی و رسانه‌ای، تمامی توان خود را به کار گرفت و به خیال خام خود در پی آن بود تا مشابه پروژه‌ای که برای اوکراین و «زلنسکی» پیاده کرده بود، درباره ایران نیز اجرا کند. پروژه اصلی این بود که ایران به مذاکره مستقیم، آن هم در مورد تمامی مسائل مدنظر دولت آمریکا تن داده و به قول معروف، دیکته طرف آمریکایی را بپذیرد.

اما این پروژه ضدایرانی، از همان ابتدا ناکام ماند. چرا که نامه ترامپ به ایران، با پاسخ هوشمندانه جمهوری اسلامی ایران مواجه شد. این جمهوری اسلامی ایران بود که زمین بازی را طراحی کرده و پازل را با توجه به منافع و اهداف خود چید. بر همین اساس، این ایران بود که مراحل و فاکتورهای مواجهه طرفین را تعیین کرد. تاکید بر مذاکره غیرمستقیم، انتخاب عمان به عنوان کشور میانجی و تعیین موضوع هسته‌ای به عنوان تنها مسئله مورد مذاکره، برتری ایران را به وضوح نمایش داد.

در کنار موارد مذکور، ایران صراحتا اعلام کرد که مذاکرات غیرمستقیم، صرفا آزمونی برای سنجش اراده طرف آمریکایی است. اینکه جهانیان ببینند که آیا دولت آمریکا که به «قاتل زنجیره‌ای توافقات بین‌المللی» مشهور است، آیا اراده‌ای برای تغییر رویکرد سلطه‌گرانه و غارتگرانه خود دارد یا خیر؟! این رویکرد هوشمندانه، ضمن بر هم زدن پروژه عملیات روانی دشمن برای مقصرنمایی ایران، افکار عمومی جهان را نسبت به رفتار دولت آمریکا در مواجهه با ایران، حساس‌تر می‌کند. دنیا یک‌بار دیگر می‌بیند که دولت غارتگر و سلطه گر آمریکا که در آخرین نمونه، در پی چپاول معادن اوکراین و خالی کردن جیب اروپا است، در مقابل ایران نیز نمی‌تواند روحیه مستکبرانه خود را کنار بگذارد. این یعنی، مشکل اصلی، ذات خبیث دولت آمریکاست که تغییر نکرده و نخواهد کرد.

2- پس از اعلام رسمی مذاکره غیرمستقیم ایران و آمریکا در عمان، جریان غربگرا در داخل ایران، با ذوق زدگی عجیب و البته آمیخته با حقارت، این موضوع را نشانه تغییر ریل جمهوری اسلامی ایران و عقب‌نشینی از مواضع قبلی جا زد.

این در حالی است که مسئله مذاکره غیرمستقیم ایران با آمریکا، امری مسبوق به سابقه بوده و به دفعات در دولت‌های مختلف و موضوعات مختلف صورت پذیرفته است. مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا در دولت شهید رئیسی نیز برقرار بوده و همان روند ادامه دارد و اتفاق جدیدی رخ نداده است.

در مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در دولت سیزدهم موضوعاتی از قبیل مسئله هسته‌ای و تبادل زندانیان مطرح شده بود و بر همین اساس، مذاکرات غیرمستقیم درخصوص موضوعات مشخص، روندی مسبوق به سابقه بوده و به‌عنوان تغییر ریل ایران و عقب‌نشینی تلقی نمی‌شود.

جناب آقای عراقچی، روز گذشته طی مقاله‌ای در روزنامه واشنگتن پست نوشت:«من شخصاً نیز تجربه‌ هدایت مذاکرات غیرمستقیم با ایالات متحده را داشته‌ام. این روند که در سال 2021 با میانجی‌گری اتحادیه اروپا انجام شد، هرچند پیچیده‌تر و دشوارتر از مذاکره‌ مستقیم بود، اما هم امکان‌پذیر و هم ثمربخش بود. گرچه آن زمان به خط پایان نرسیدیم، اما دلیل اصلی آن، نبود اراده‌ واقعی از سوی دولت جو بایدن بود.» در بخش دیگری از این مقاله آمده است:«پیگیری مذاکرات غیرمستقیم...انتخابی راهبردی است که بر پایه‌ تجربه اتخاذ شده است.ما با دیواری بزرگ از بی‌اعتمادی مواجه هستیم و نسبت به صداقت نیت‌ها تردیدهای جدی داریم.»

لازم به ذکر است که آمریکا به دلیل اعتیاد به خوی سلطه‌گری، در گفت‌وگوهای عمان در دوره دولت سیزدهم نیز که تا پاییز ۱۴۰۳ هم ادامه داشت، به صورت یکجانبه گفت‌و‌گوها را ترک کرد.  با بررسی اخبار رسمی و منتشر شده در رسانه‌ها، می‌بینیم که در 4 سال اخیر، مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا حداقل 4 مرتبه برگزار شده است. مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا پیرامون پرونده هسته‌ای (با رابرت مالی) در‌آوریل 2021 میلادی، مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا پیرامون پرونده هسته‌ای (با رابرت مالی) در آگوست 2022، مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا برای آزادسازی پول‌های بلوکه شده و زندانیان (با برت مک‌ گورک) در آگوست 2023 و مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا پیرامون افزایش تنش‌ها در منطقه (با آبرام پیلی و برت مک ‌گورک) در می‌2024 میلادی.

3- همان‌طور که رهبر حکیم انقلاب بر پایه تجربه‌های گذشته تاکید کردند که مذاکره مستقیم و راهبردی و بر سر حل تمام مسائل با آمریکا رخ نخواهد داد، این روند بدون تغییر همچنان ادامه دارد و در کنار آن و کما فی‌السابق مذاکرات غیرمستقیم در چارچوب خاص، محدود، موقت، و بر پایه عزت، حکمت و مصلحت پیگیری می‌شود.

رهبر معظم انقلاب- 1 فروردین 1392- فرمودند:«من به این گفت وگوها خوشبین نیستم. چرا؟ چون تجربه‌های گذشته‌ ما نشان می‌دهد که گفت وگو در منطق حضرات آمریکائی به این معنی نیست که بنشینیم تا به یک راه‌حل منطقی دست پیدا کنیم ـ منظورشان از گفت وگو این نیست ـ منظورشان از گفت وگو این است که بنشینیم حرف بزنیم تا شما نظر ما را قبول کنید! هدف، از اول اعلام شده است؛ باید نظر طرف مقابل قبول شود. لذا ما همیشه اعلام کردیم و گفتیم که این، گفت وگو نیست؛ این تحمیل است و ایران زیر بار تحمیل نمی‌رود. من به این اظهارات خوشبین نیستم، اما مخالفت هم ندارم.»

4- جریان غربگرا همزمان با فضاسازی دروغین درباره عقب‌نشینی و تغییر ریل ایران، پروژه شرطی‌سازی اقتصاد ایران را نیز به صورت پرحجم و گسترده در پیش گرفته است. این طیف روز گذشته با جنجال و هیاهو مدعی شد که «دیدید که دلار روند نزولی گرفت و بورس سبز شد، این تازه نتیجه خبر مذاکره بود، حالا ببینید که اگر خود مذاکره انجام شود، چه گشایش بزرگ اقتصادی رخ خواهد داد.»!

عیار این ادعای مضحک پیش از این در ماجرای برجام مشخص شد. بعد از امضای برجام، صرفا در حد چند روز دلار روند کاهشی داشت و بورس نیز سبز بود اما مقامات آمریکایی بلافاصله با عهدشکنی و بیان اظهارات خصمانه، بر این روند تاثیر گذاشته و در نتیجه قصور و تقصیر برخی دولتمردان و شرطی‌سازی اقتصاد، برجام خسارات هنگفت و فراوانی بر پیکره اقتصاد کشور وارد کرد.

حالا همان داستان در حال تکرار است. نشان به آن نشان که بلافاصله پس از اظهارات فریبکارانه ترامپ درباره گشایش روابط با ایران، «کریس رایت» وزیر انرژی آمریکا با تکرار ادعاهای واشنگتن مدعی شد:«اگر ایران با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا درخصوص برنامه هسته‌ای خود به توافق نرسد، می‌تواند انتظار تحریم‌های سخت‌تر را داشته باشد.»

این مقام دولت ترامپ در مصاحبه با سی ان بی‌سی ادعا کرد: «من قطعاً انتظار دارم که تحریم‌های بسیار سختی علیه ایران اعمال شود و امیدوارم این تحریم‌ها آنها را به سمت کنار گذاشتن برنامه هسته‌ای خود سوق دهد.»

5- واقعیت این است که ما اکنون در میانه جنگ ترکیبی با دشمن به سرکردگی آمریکا هستیم. یکی از اضلاع اصلی در این نبرد، حمله گسترده اقتصادی است. بر همین اساس لازم و ضروری است که دولت جناب آقای پزشکیان، ضمن هوشیاری در مقابل عملیات روانی دشمن- که با مشارکت پادوهای آمریکا در ایران به آن ضریب داده می‌شود- از افتادن در دام «شرطی سازی اقتصاد» جلوگیری کرده و برای خنثی سازی نقشه شوم دشمن، در میدان اقتصادی آرایش جنگی به خود بگیرد. ناگفته نماند که با وجود اقدامات مثبت دولت چهاردهم، متاسفانه در حال حاضر شاهد آرایش یکپارچه و هدفمند جنگی در مجموعه دولت، آن هم متناسب با حجم و میزان حمله اقتصادی دشمن نیستیم.  کارشناسان و صاحبنظران بارها تاکید کرده‌اند که بزرگنمایی تبعات مثبت مذاکره با آمریکا و القای رفع مشکلات اقتصادی کشور به واسطه مذاکره با آمریکا، خطائی بزرگ و نابخشودنی است.

6- رهبر معظم انقلاب، در پیام نوروزی، «سرمایه‌گذاری در تولید» را به عنوان شعار سال انتخاب کردند. بر همین اساس لازم است تا از یکسو دولت با زمینه‌سازی و برداشتن موانع از سر راه تولید و از سوی دیگر مردم با واردکردن سرمایه‌های خرد و کلان در راه تولید، گامی بلند به سوی تحقق شعار سال و به طور ویژه گامی اساسی برای بهبود اقتصاد و وضعیت معیشت بردارند.

رهبر حکیم انقلاب، در مهرماه 1394 و همزمان با فضاسازی گسترده جریان غربگرا در داخل کشور مبنی بر حل تمامی مشکلات اقتصادی به واسطه برجام، در بخشی از نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور وقت تاکید کردند:«در خاتمه همان‌طور که در جلسات متعدد به آن‌جناب و دیگر مسئولان دولتی یادآور شده و در جلسات عمومی به مردم عزیزمان گوشزد کرده‌ام، رفع تحریم‌ها هر چند از باب رفع ظلم و احقاق حقوق ملّت ایران کار لازمی است، لیکن گشایش اقتصادی و بهبود معیشت و رفع معضلات کنونی جز با جدّی گرفتن و پیگیری همه‌‌جانبه‌ اقتصاد مقاومتی میسّر نخواهد شـد. امید است که مراقبت شود که این مقصود با جدیّت تمام دنبال شود و بخصوص به تقویت تولید ملّی توجه ویژه صورت گیرد.»

مسعود اکبری