# سبک زندگی

نکاتی برای خانه‌تکانی سبز و مصرف کمتر آب

کد خبر: ۳۰۷۴۱۸

تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۴۰۳ - ۱۹:۳۶

با نزدیک شدن به نوروز، سنت دیرینه خانه‌تکانی در میان خانواده‌های ایرانی رونق می‌گیرد اما این سنت اگر بدون رعایت اصول مدیریت مصرف آب انجام گیرد، می‌تواند به هدررفت میلیون‌ها لیتر آب در روزهای پایانی سال منجر شود. بهینه‌سازی مصرف آب در این دوره می‌تواند تأثیر مهمی بر کاهش فشار بر منابع آبی بگذارد و در مقابل مصرف بی‌رویه آب در خانه‌تکانی ممکن است منجر به ایجاد چالش جدی برای منابع آبی شود.

به گزارش ایسنا، خانه‌تکانی یکی از پرمصرف‌ترین دوره‌های سال از نظر استفاده از آب است. بسیاری از خانواده‌ها برای شست‌وشوی فرش، پرده، کف منزل و سایر بخش‌های خانه، از مقادیر زیادی آب استفاده می‌کنند، درحالی‌که بسیاری از این فعالیت‌ها می‌توانند با روش‌های کم‌مصرف‌تر انجام شوند.

چالش جدی برای منابع آبی

خانه‌تکانی سنتی و پیامدهای زیست‌محیطی

مصرف آب در برخی کلان‌شهرهای ایران در روزهای پایانی سال تا ۲ برابر افزایش پیدا می‌کند. اگر روش‌های بهینه مصرف آب در خانه‌تکانی رعایت نشود، چندین پیامد جدی در انتظار محیط‌ زیست خواهد بود. کاهش ذخایر آبی کشور با افزایش بی‌رویه مصرف آب در این دوره که فشار بیشتری بر منابع آب شرب وارد می‌کند. افزایش آلودگی آب به دلیل ورود شوینده‌های شیمیایی به آب‌های سطحی باعث تخریب زیستگاه‌های طبیعی می‌شود. تشدید بحران آب در تابستان نیز از جمله پیامدهای احتمالی است چراکه مصرف بیش ‌از حد آب در ماه‌های پایانی سال، می‌تواند منابع موجود برای فصل تابستان را کاهش دهد.

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات در خانه‌تکانی، شست‌وشوی نامناسب و پرمصرف است. بسیاری از مردم بدون در نظر گرفتن میزان آب مصرفی، از روش‌های سنتی شست و شو استفاده می‌کنند.

این موضوع به‌ویژه در مناطقی که با بحران کم‌آبی مواجه است، فشار مضاعفی بر تأمین آب شرب وارد می‌کند و علاوه‌بر هدررفت آب، مواد شوینده شیمیایی که در فرآیند خانه‌تکانی استفاده می‌شود، اثرات زیست‌محیطی جبران‌ناپذیری به دنبال خواهد داشت.

چند پیشنهاد برای مصرف بهینه آب

حسین عبیری گلپایگانی، فعال حوزه محیط‌زیست پیش‌تر به منظور کاهش مصرف آب در ایام خانه‌تکانی پیشنهاد داده بود: در چنین شرایطی  شهروندان از شست‌وشوی وسایل بزرگ مثل فرش‌ها در منزل خودداری کنند و این اقلام را به مراکز قالیشویی بسپارند.

وی با بیان اینکه در روزهای پایانی سال در بعضی از نقاط کشور با قطعی آب شهری و روستایی مواجه هستیم و علت آن استفاده بیش از حد برخی هموطنان از آب شهری است، گفته بود: نباید فراموش کنیم که کشور ما طی چندین سال گذشته با شرایط حاد خشکسالی مواجه بوده و تغییرات اقلیم ناشی از خشکسالی، منابع طبیعی و محیط‌زیست کشور ما را به نابودی کشانده است.

روشن است که در چنین شرایطی صرفه‌جویی در مصرف آب از سوی شهروندان ایرانی می‌تواند کمک شایانی به بقیه هموطنانی کند که از آب شرب بهداشتی محروم هستند.

این فعال حوزه محیط زیست گفته بود: شهروندان از شست و شوی وسواس‌گونه و شستن وسایلی که در طول سال از آنها استفاده نشده و تمیز هستند خودداری کنند تا مصرف آب به حداقل برسد.

او همچنین خانه‌تکانی را فرصت مناسبی برای تعمیر لوله‌های آب، شیرها به منظور جلوگیری از چکه کردن سرشیرها و نشت آب دانسته و گفته بود: از شهروندان تقاضا می‌کنم برای تمیز کردن راهروها و پارکینگ به جای استفاده از آب فراوان از جارو استفاده کنند.

جایگزینی شوینده‌ها

در شرایطی که منابع آبی کشور با بحران روبه‌رو هستند، رعایت برخی نکات ساده می‌تواند تأثیر زیادی بر کاهش مصرف آب داشته باشد.

متخصصان حوزه مدیریت منابع آب پیشنهادات دیگری را نیز در این خصوص ارائه می‌کنند که از جمله آن‌ها می‌توان به استفاده از شوینده‌های کم‌آب‌بر و جایگزین‌های طبیعی، استفاده از تجهیزات کم‌مصرف، شست‌وشوی اصولی فرش و پرده، کاهش دفعات شست‌وشو و جمع‌آوری و استفاده مجدد از آب مصرف‌شده اشاره کرد.

بسیاری از شوینده‌های صنعتی نیاز به آب فراوان برای شست‌وشو دارند. استفاده از مواد طبیعی مانند جوش‌شیرین، سرکه و آب‌لیمو به ‌عنوان جایگزین شوینده‌های شیمیایی، علاوه‌بر کاهش مصرف آب، اثرات منفی کمتری بر محیط‌‌زیست خواهد داشت.

استفاده از تجهیزات کم‌مصرف نیز از جمله موارد جایگزین برای پیشگیری از هدررفت آب با روش‌های سنتی شست‌وشو و خانه‌تکانی است. بخارشوی‌ها و دستمال‌های میکروفایبر می‌توانند جایگزین روش‌های سنتی برای نظافت شوند. این تجهیزات مصرف آب را به حداقل می‌رساند.

در همین راستا می‌توان به شست‌وشوی اصولی فرش نیز اشاره کرد. روش‌های سنتی مانند شست‌وشوی فرش در حیاط یا خیابان‌ها هنوز نیز به کار گرفته می‌شود. این روش‌ها می‌تواند بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ لیتر آب برای شست‌وشوی یک تخته فرش مصرف کند بنابراین بهتر است از قالیشویی‌ها استفاده کرد.

بسیاری از وسایل خانه مانند پرده‌ها و مبلمان نیازی به شست‌وشوی مکرر با آب ندارند و گردگیری با دستمال مرطوب، استفاده از جاروبرقی و بخارشوی می‌تواند جایگزین مناسبی برای شست‌وشوی مستقیم با آب باشد.

جمع‌آوری و استفاده مجدد از آب مصرف‌شده نیز یکی از راهکارهای کاهش مصرف آب است و در مواردی که شست‌وشو اجتناب‌ناپذیر است، می‌توان آب استفاده‌شده را برای کارهای دیگر مانند نظافت حیاط دوباره مصرف کرد.

در این شرایط خانه‌تکانی سبز و محیط‌‌زیستی می‌تواند گزینه‌ای برای ایجاد یک پل ارتباطی میان سنت‌های ایرانی و اصول پایدار محیط زیستی شود. این پایداری علاوه‌بر اثرگذاری بر محیط‌‌زیست، به باقی ماندن سنت‌ها به شیوه‌ای نو و متناسب با شرایط فعلی زمین نیز کمک می‌کند.