پس از 40 سال و با فرمان اوجالان، پ.ک.ک سلاح خود را زمین گذاشت

کد خبر: ۳۰۶۷۹۶

تاریخ: ۱۱ اسفند ۱۴۰۳ - ۲۱:۴۳

سرویس خارجی-

در پی فرمان بنیانگذار و رهبر گروه تروریستی «پ.ک.ک»، این گروه اعلام کرد به 40 سال نبرد با حکومت مرکزی ترکیه پایان می‌دهد.

«پ.ک.ک» به‌عنوان گروهی تروریستی و تجزیه‌طلب از زمان تأسیس خود، یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای امنیتی برای دولت ترکیه بوده و با انجام حملات تروریستی، درگیری‌های مسلحانه و عملیات خرابکارانه، ده‌ها هزار کشته و زخمی برجای گذاشته است. این گروه افزون بر ضربه‌زدن به ثبات داخلی ترکیه، در سطح منطقه‌ای نیز نقش مخربی داشته و با استقرار در کوه‌های قندیل در شمال عراق، به پایگاهی برای اقدامات نظامی علیه ترکیه تبدیل شده است. همچنین شاخه‌های وابسته به آن، مانند «پژاک» در ایران و «ی.پ.گ» در سوریه، درگیری‌های مسلحانه‌ای را در این کشورها نیز رقم زده‌اند و بارها موجب تنش‌های مرزی و بی‌ثباتی منطقه‌ای شده‌اند. دولت ترکیه طی دهه‌های گذشته با ترکیبی از عملیات نظامی و مذاکرات سیاسی تلاش کرده تا این تهدید را از بین ببرد، اما همواره با مقاومت سران «پ.ک.ک» و مداخلات برخی قدرت‌های خارجی روبه‌رو بوده است.

در چنین شرایطی، دستور صریح «عبدالله اوجالان» از زندان برای خلع سلاح و انحلال این گروه،- لااقل تاکنون- تحولی بی‌سابقه و نقطه عطفی در بحران ۴۰ساله محسوب می‌شود. در بیانیه اوجالان آمده است: «از همه گروه‌ها می‌خواهم سلاح را زمین بگذارند و من مسئولیت تاریخی آن را برعهده می‌گیرم.» اگر فرماندهان قندیل این دستور را علاوه‌بر تایید شفاهی که کرده‌اند، عملاً انجام دهند، می‌توان انتظار داشت که یکی از طولانی‌ترین و خونین‌ترین درگیری‌های غرب آسیا واقعاً پایان یابد و ترکیه و منطقه وارد دوره‌ای جدید از ثبات شوند. اما در صورتی که «پ.ک.ک» این فرمان را عملاً نپذیرد، و برخلاف آنچه وعده داده و در سطور آتی توضیح داده خواهد شد عمل کند، مقبولیت آن در میان هوادارانش تضعیف شده و برگ برنده نهائی را به دولت ترکیه می‌دهد تا با قاطعیت و شدت بیشتری برای سرکوب نهائی آن وارد عمل شود.

شبکه خبری «فرانس۲۴» در این‌باره نوشته است که: «پس از درخواست عبدالله اوجالان رهبر زندانی پ‌ک‌ک مبنی بر انحلال این گروه مسلح کُرد حالا خبرها حاکی از آن است که پ‌ک‌ک با اعلام [زبانیِ] آتش‌بس با ترکیه به ۴۰ سال مبارزه مسلحانه با آنکارا پایان داد.» به گزارش «ایسنا»، کمیته اجرائی گروه موسوم به حزب کارگران کردستان (پ‌.ک‌.ک) با اعلام اینکه در پاسخ به درخواست عبدالله اوجالان، رئیس حزب کارگران کردستان، از شنبه آتش‌بس اعلام می‌شود، تأکید کرد: «دستیابی به مسائلی مانند خلع سلاح تنها با رهبری عملی رهبر حزب امکان‌پذیر است.» در بیانیه کمیته اجرائی حزب کارگران کردستان با عنوان «به مردم ملی و افکار عمومی ما» آمده است: «ندای رئیس عبدالله اوجالان با عنوان (ندای صلح و جامعه دموکراتیک) راه را برای همه نیروهای آزادی و دموکراتیک روشن می‌کند و مانیفست دوران تلقی می‌شود. از آنجایی که این مانیفست در بین مردم و بشریت تقویت شده است، ما با کمال احترام به رهبر آپو درود می‌فرستیم.»

در این بیانیه تأکید شده است که این فراخوان در چارچوب یک روند تاریخی است که از کردستان و خاورمیانه آغاز شده است. در این بیانیه و خاطرنشان شد که این گام تاثیر زیادی بر توسعه رهبری دموکراتیک و زندگی آزاد در سراسر جهان خواهد داشت. این گروه با تأکید بر اینکه راه‌اندازی فراخوان به این شکل گام بسیار مهمی است، اما رسیدن به موفقیت آن از اهمیت بیشتری برخوردار است، تأکید کرد: «حزب کارگران کردستان به طور مستقیم به این فراخوان متعهد بوده و بر اساس ضرورت‌ها و الزامات خود گام برخواهد داشت.»

پ.ک.ک افزود: «باید همه موانع پیش‌روی همرزمان رهبر آپو برداشته شود تا بتوانند بدون محدودیت با او ارتباط برقرار کنند.» این گروه  افزود: «همان‌طور که در بیانیه به صراحت آمده است، موارد بسیاری وجود دارد که باید در طول ۳۵ سال گذشته و به ویژه در ۲۰ سال گذشته اجرا می‌شد، اما با وجود مطالبات مستمر اجرائی نشد.» این گروه تأکید کرد که «اکنون لازم است بدون تأخیر آن را اجرا کنیم.» در این بیانیه از «به ویژه زنان و جوانان خواسته شده تا نقش خود را در این مرحله تاریخی ایفا کنند» و خاطرنشان شده است: «با فرارسیدن روز زن در ۸ مارس و نزدیک شدن به نوروز، اهمیت این فراخوان بیشتر می‌شود.» در پایان، حزب کارگران کردستان از رهبر این حزب عبدالله اوجالان قدردانی کرد و بر تعهد خود برای «ادامه مبارزه تا دستیابی به آزادی و صلح» تأکید کرد.

در پایان گفتنی است، این گروه گامی در جهت پایان دادن به درگیری‌های مسلحانه برداشته است. بااین‌حال، در بخشی از بیانیه خود تأکید کرده‌اند که لازم است اوجالان از حصر آزاد شود تا بتواند شخصاً بر روند خلع سلاح نظارت کند. این شرط، پرسش‌های بسیاری را مطرح می‌کند؛ آیا این یک پیش‌نیاز واقعی برای اجرای تصمیمی تاریخی است، یا تاکتیکی برای به تعویق انداختن فرآیند انحلال و حفظ موقعیت کنونی گروه؟ آیا فرماندهان قندیل حقیقتاً به دنبال پایان دادن به درگیری‌ها هستند، یا این درخواست را به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار سیاسی بر دولت ترکیه مطرح کرده‌اند؟ همچنین، این پرسش مطرح می‌شود که اگر آزادی اوجالان از حصر، شرطی اساسی برای اجرای این فرآیند است، در صورت رد این درخواست از سوی دولت ترکیه، چه سرنوشتی در انتظار تصمیم اعلام‌شده برای خلع سلاح خواهد بود؟ آیا این شرط‌گذاری می‌تواند نشان‌دهنده تردیدها و اختلاف‌نظرهای داخلی در میان سران پ.ک.ک باشد و برخی از آنان همچنان به ادامه مبارزه مسلحانه تمایل داشته باشند؟ از سوی دیگر، اگر هدف نهائی پایان دادن به دهه‌ها درگیری است، چرا این گروه بدون قید و شرط تصمیم به انحلال نمی‌گیرد و فرآیند خلع سلاح را به آزادی رهبر خود گره می‌زند؟ این شرایط باعث می‌شود که بسیاری این احتمال را مطرح کنند که شاید پ.ک.ک به دنبال راهی برای دور زدن این تعهد تاریخی و یافتن بهانه‌ای برای تداوم حضور مسلحانه خود باشد. در نهایت، این موضوع به یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی این روند تبدیل شده و مشخص نیست که آیا این درخواست در راستای تسهیل فرآیند صلح است، یا در عمل، مانعی جدید برای اجرای کامل آن خواهد بود. در این میان، ترکیه نیز به دقت اوضاع را رصد می‌کند و در صورت عدم اجرای کامل این دستور، ممکن است فشارهای سیاسی و نظامی را افزایش دهد. این وضعیت به یک بازی دوگانه تبدیل شده؛ از یکسو پ.ک.ک احتمالاً به دنبال حاشیه امن است، و از سوی دیگر، ترکیه در کمین فرصتی برای تشدید اقدامات خود علیه این گروه نشسته است.