گزارش کیهان از شکاف بی‌سابقه در روابط دو سوی آتلانتیک

فصل جدایی اروپا از آمریکا آیا چین جای آمریکا را می‌گیرد؟

کد خبر: ۳۰۵۸۷۵

تاریخ: ۲۸ بهمن ۱۴۰۳ - ۲۲:۰۵

سرویس خارجی-

کنفرانس 2‌روزه امنیتی مونیخ، امسال به عرصه رسمی نمایش شدید اختلافات میان اروپا و آمریکا تبدیل شد، طوری که کارشناسان از آن تحت عنوان «طلاق سیاسی آمریکا و اروپا» نام بردند. همزمان «دویچه ‌وله» نوشت چین شاید از این اختلاف استفاده کرده و جای آمریکا را بگیرد.

دنیا شاهد شدیدترین بحران در روابط بین اتحادیه اروپا و ناتو در یک طرف با آمریکا، در طرف دیگر است و بار دیگر می‌توان این گزاره را تایید کرد که اگر پای منافع آمریکا در میان باشد این کشور به متحدانش هم رحم نخواهد کرد. اصرار ترامپ به دور‌زدن اروپا و نادیده‌گرفتن آن در جنگ اوکراین، اصرار به وضع تعرفه‌های سنگین علیه اروپا و درخواست از دولت‌های اروپایی ناتو برای ارائه ضمانت‌های امنیتی به کیف و افزایش بودجه نظامی خود در کنار مداخله در امور داخلی دولت‌های اروپایی که اوج آن در سخنرانی «جی‌ دی ونس» در نشست روز اول کنفرانس امنیتی مونیخ بود، دولت‌های اروپایی را به شدت عصبانی و کلافه کرده و حتی آنها را ترسانده است. معاون ترامپ در این نشست رسماً دموکراسی اروپا را زیر سؤال برد و اعلام کرد که چتر امنیتی و نظامی آمریکا نمی‌تواند تا ابد روی سر اروپا باز باشد.

همزمان اظهارات «کیت کلاگ» نماینده ویژه ترامپ در امور اوکراین که گفته است «اتحادیه اروپا در مذاکرات صلح اوکراین جایی نخواهد داشت»، مقامات اروپایی را مقابل گزینه دشواری قرار داده است: ادامه تحمل این حقارت یا اتخاذ سیاست مستقل اروپایی!؟

ساز جدایی که در مونیخ کوک شد

کارشناسان و تحلیلگران غربی اتفاقات امسال کنفرانس امنیتی مونیخ را فصل جدایی روابط میان دو طرف می‌دانند و بر این باورند که زمان خروج اروپا از چتر حمایتی آمریکا و ارائه یک سیاست مستقل اروپایی فرا رسیده است. مثلا کارشناس و محقق آلمانی

« الکساندر راهر» با اشاره به مواضع بی‌سابقه مقامات آمریکایی و اروپایی علیه یکدیگر در این کنفرانس تاکید کرد که کنفرانس امسال ممکن است «پایانی بر روابط

فرا آتلانتیک» باشد. به گفته وی اروپایی‌هایی که تا دیروز «از واشنگتن اطاعت می‌کردند»، حالا باید روابط خود را با برادر بزرگ‌تر قطع کنند.

چینِ خوشحال!

تارنمای آلمانی «دویچه ‌وله» هم با اشاره به بحران به‌وجود آمده در روابط بین اروپا و آمریکا و مواضع ترامپ در مقابل نهادهای بین‌المللی نوشته است: برخی انتظار دارند که چین این شکاف و خلاء را پُر کند، اما آیا پکن قادر به گرفتن آمریکا هست و اصلا می‌خواهد این کار را انجام دهد یا خیر؟! به گزارش ایرنا به نقل از این رسانه آلمانی، بازگشت ترامپ به کاخ سفید، سران کشورهای اتحادیه اروپا را بسیار عصبی کرده است و احساس بلاتکلیفی در کنفرانس مونیخ نیز کاملا محسوس بود. بنابراین، نگاه کشورها به «وَنس» (معاون رئیس‌جمهور آمریکا) معطوف شد که چگونه سیاست‌های آمریکا را تشریح می‌کند. اما سخنرانی روز جمعه ونس در کنفرانس امنیتی مونیخ، فقط اوضاع را بدتر کرد. انتقاد شدید او از اروپا باعث عصبانیت بسیاری از شرکت‌کنندگان شد.

«دویچه وله» سپس با اشاره به استفاده چین از این وضعیت نوشت: «اما وانگ یی، وزیر خارجه چین، که در کنفرانس امنیتی مونیخ نیز سخنرانی کرد، از لحن سازگارتر و آشتی‌جویانه‌تری در مقابل اروپایی‌ها استفاده کرد. وی گفت که کشورش اروپا را به عنوان یک شریک می‌بیند نه یک رقیب، و تاکید کرد که در مذاکرات صلح اوکراین و روسیه، پکن «نقش سازنده» ایفا کند. وی به اولاف شولتس صدراعظم آلمان هم گفت که چین مایل به تعمیق همکاری همه‌جانبه با برلین به عنوان بخشی از تلاش‌های مثبت دوجانبه برای حفظ صلح و ثبات جهانی است.»

در ادامه این گزارش می‌خوانیم: «در حالی که آمریکا ترامپ با خروج از مجامع و معاهدات بین‌المللی و تهدید به خروج از سازمان ناتو به طور فزاینده‌ای به اوضاع داخلی خود می‌پردازد، به نظر می‌رسد چین بیشتر درگیر امور جهانی شده است. گراهام آلیسون، استاد دانشگاه ‌هاروارد و کارشناس حوزه چین، در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به ما گفت: از نظر من شکی وجود ندارد که چین به عنوان یک قدرت در حال ظهور، می‌خواهد تمام چیزی باشد که می‌تواند باشد... اگر ایالات متحده از توافقات تجاری خارج شود، کشورهایی مانند چین که برای رشد اقتصادی خواهان توافقات تجاری هستند، این خلاء را پر می‌کنند... اگر ترامپ به ترک نهادهای بین‌المللی ادامه دهد، چین قهرمان خواهد شد. شی جین پینگ، رئیس‌جمهوری چین متوجه شده است که فرصت‌های زیادی در آنجا وجود دارد و اگر آمریکا بد بازی کند، موفقیت پکن را آسان‌تر می‌کند...چین در بسیاری از نقاط جهان، از جمله آسیا و آفریقا، سرمایه‌گذاری زیادی انجام و در دهه‌های گذشته نفوذ خود را در این مناطق افزایش داده است. چه افغانستان باشد و چه خاورمیانه، چین از نفوذ خود برای میانجی‌گری در درگیری‌ها در آنجا استفاده کرده است.» دویچه وله در پایان می‌افزاید: «وزیر خارجه چین در اجلاس مونیخ سعی کرد به سران اروپایی اطمینان دهد که می‌توان به این کشور اعتماد کرد و در صورتی که همه طرف‌های ذی‌نفع در مذاکرات شرکت کنند، می‌توان به صلح در اوکراین هم دست یافت.»

اروپا محاصره در چالش‌ها

روزنامه «فایننشال تایمز» هم در مطلبی با اشاره به گفت‌وگوی «ترامپ» و «پوتین» در ارتباط با جنگ اوکراین، هشدار داد که «اختلافات داخلی اروپا به اندازه فشارهای خارجی از سوی آمریکا و روسیه، یک مشکل جدی است». این روزنامه انگلیسی نوشت: «طرح ترامپ برای پایان‌دادن به جنگ اوکراین و گفت‌وگوهای مستقیم واشنگتن و مسکو بدون مشارکت دولت‌های اروپایی و کیف، ممکن است کارساز باشد یا نباشد. اما این دقیقاً همان چیزی است که بیشتر رهبران اروپایی از زمان پیروزی ترامپ در انتخابات نوامبر ۲۰۲۴ (آبان ۱۴۰۳) از آن بیم داشته‌اند.»

«فایننشال تایمز» سپس در حالی‌که آمریکا را «غیرقابل اعتماد» و روسیه را «متخاصم» توصیف می‌کند می‌افزاید: «مشکلات تقریباً در تمام مرزهای اروپا در حال افزایش است و جهان در سال ۲۰۲۵ به سرعت به منبع تهدیداتی تبدیل می‌شود که جدی‌تر از آن چیزی است که اروپایی‌ها در نسل‌های گذشته تجربه کرده‌اند... اروپا خود را در نقطه عطفی در تاریخ مدرن خود می‌بیند، جایی که با یک خودکامگی مخرب در روسیه و با یک متحد تبدیل‌شده به زورگو در آمریکا مواجه است... دیگر کارشناسان هم‌نظر هستند، به‌ویژه در این نکته که آنچه به‌واقع برای اروپا جدید و خطرناک است، اهانت آشکار دولت ترامپ به دموکراسی لیبرال، نظم جهانی چندجانبه و اتحاد فرا آتلانتیک است.»

اتحادیه اروپا مراقب باشد

طبق این گزارش، اتحادیه اروپا باید ضرورت‌یافتن هدف راهبردی و توانایی نظامی خود را جدی بگیرد. این امر بدون مشارکت کشورهای اروپایی خارج از اتحادیه، به‌ویژه انگلیس، ترکیه و نروژ، قابل دستیابی نیست. فایننشال تایمز در ادامه به «اقتصاد کم‌رونق» اروپا اشاره کرده و می‌نویسد مشکلات اروپا به هیچ وجه محدود به حوزه نظامی یا دیپلماتیک نیست. نفوذ این قاره در امور بین‌المللی نیز به دلیل عملکرد ضعیف اقتصادی و تقلای آن در رقابت با آمریکا و چین در حوزه فناوری‌های پیشرفته، از جمله هوش مصنوعی و خودروهای برقی، محدود شده است.

نشست اضطراری اتحادیه اروپا

گفته می‌شود نشست پوتین و ترامپ درباره بحران اوکراین قرار است در روزهای آینده در عربستان برگزار شود و خبری از دعوت اتحادیه اروپا و خود زلنسکی برای حضور در این نشست و آنها به این مذاکرات دعوت نشده‌اند و همین مسئله سران اروپا را مجبور به برگزاری نشست اضطراری کرده است. به گزارش ایسنا به نقل از سی‌ان‌ان «رادوسلاو سیکورسکی» وزیر خارجه لهستان روز شنبه در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت که رئیس‌جمهور فرانسه خواستار برگزاری نشست سران اروپایی در پاریس شده است. او همچنین گفت که انتظار دارد رهبران اروپایی این موضوع را «به شکلی بسیار جدی» بررسی کنند. سی‌ان‌ان می‌افزاید: اروپا اکنون خود را در یک رقابت ناامیدکننده برای توافق بر سر برنامه‌هایی برای امنیت اوکراین می‌بیند. ترس بسیاری از مقاماتی که برای کنفرانس امنیتی مونیخ جمع شده بودند، این است که ترامپ با عدم حمایت از اوکراین، از پوتین دعوت کند تا تمایل ناتو برای دفاع از مرزهای شرقی این اتحاد را بررسی کند. گفته می‌شود این نشست قرار است امروز(دوشنبه) در فرانسه برگزار شود.