روش‌های غلبه بر اضطراب در روزهای شلوغ پایانی سال-بخش دوم

برنامه‌ریزی و توکل/ راهکارهای موفقیت در روزهای پر مشغله

کد خبر: ۳۰۵۷۱۰

تاریخ: ۲۶ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۹:۲۷

یکی از مهم‌ترین راهکارهای پاسخ به سؤال دشمن اضطراب چیست؟ مدیریت مؤثر زمان است. با مدیریت صحیح زمان می‌توانید وظایف خود را به موقع و باکیفیت بهتر انجام دهید، از انباشتگی کارها و ایجاد احساس اضطراب و فشار جلوگیری کنید و زمان بیشتری برای فعالیت‌های پایانی سال داشته باشید.
تکنیک‌های کاربردی برای مدیریت زمان:
برنامه‌ریزی: برای فعالیت‌های روزانه، هفتگی و حتی ماهانه خود برنامه‌ریزی داشته باشید. می‌توانید از دفتر برنامه‌ریزی، تقویم یا اپلیکیشن‌های مدیریت زمان استفاده کنید.
اولویت‌بندی: وظایف خود را بر اساس اهمیت و ضرورت آنها اولویت‌بندی کنید و ابتدا به سراغ کارهای مهم‌تر بروید.
تعیین زمان مشخص برای هر کار: برای انجام هر یک از وظایف خود، زمان مشخصی را در نظر بگیرید و سعی کنید در همان زمان تعیین شده کار را به پایان برسانید.
استفاده از تکنیک‌های مدیریت زمان: یکی از روش‌های محبوب برای افزایش تمرکز و بهره‌وری این است که شما 25 دقیقه با تمرکز کامل کار می‌کنید و سپس 5 دقیقه استراحت می‌کنید. این چرخه را می‌توانید چندین بار تکرار کنید.
پرهیز از انجام کارهای غیرضروری: وقت خود را صرف انجام کارهای کم‌اهمیت و غیرضروری نکنید.
هنر نه گفتن: یاد بگیرید که به برخی از درخواست‌ها و کارها نه بگویید. از پذیرفتن مسئولیت‌ها و کارهایی که باعث ایجاد اضطراب بیش از حد در شما می‌شوند، خودداری کنید. نه گفتن در برخی مواقع ضروری است و به حفظ سلامت روان شما و درمان اضطراب و دل‌شوره کمک می‌کند.
مهارت‌های حل مسئله، رویارویی با چالش‌ها
یادگیری و تقویت مهارت‌های حل مسئله به شما کمک می‌کند تا با چالش‌ها و مشکلات زندگی به طور مؤثرتری مقابله کنید و از بروز اضطراب شدید در مواجهه با موانع جلوگیری کنید.
مهرداد رسولیان یک مشاور و برنامه‌ریز درباره گام‌های مؤثر در تقویت مهارت حل مسئله توضیح می‌دهد: «ابتدا مسئله یا مشکل پیش‌روی خود را به طور واضح و دقیق تعریف کنید و ابعاد مختلف آن را بررسی کنید. به دنبال راه‌حل‌های متنوع برای حل مسئله باشید و تمام گزینه‌های ممکن را در نظر بگیرید. از تکنیک طوفان فکری برای یافتن راه‌حل‌های بیشتر استفاده کنید. مزایا و معایب هر یک از راه‌حل‌ها را به‌دقت بررسی کنید و بهترین و مناسب‌ترین راه‌حل را با توجه ‌به شرایط موجود انتخاب کنید. راه‌حل انتخابی را به مرحله اجرا درآورید و گام‌های لازم برای پیاده‌سازی آن را بردارید. پس از اجرای راه‌حل، نتایج به‌دست‌آمده را ارزیابی کنید و در صورت نیاز، تغییرات لازم را در راه‌حل اعمال کنید یا از راه‌حل دیگری استفاده کنید.»
این مشاور در ادامه می‌افزاید: «داشتن نگرش مثبت و تمرکز بر افکار و احساسات مثبت می‌تواند به طور قابل‌توجهی به کاهش اضطراب کمک کند. سعی کنید در هر شرایطی نیمه پر لیوان را ببینید و بر روی جنبه‌های مثبت زندگی خود تمرکز کنید.»
وی درباره تمرین‌هایی برای تقویت مثبت‌اندیشی پیشنهاد می‌دهد: «به‌جای تمرکز بر روی نقاط ضعف خود، بر روی نقاط قوت و توانایی‌های خود تمرکز کنید و سعی کنید آنها را تقویت کنید. به‌خاطر داشته‌های خود، حتی اگر کوچک باشند، شکرگزار باشید. می‌توانید هر شب قبل از خواب، چند مورد از مواردی را که به‌خاطر آنها شکرگزار هستید را یادداشت کنید. از جملات تأکیدی مثبت برای تغییر الگوهای فکری منفی و تقویت اعتماد به ‌نفس خود استفاده کنید. سعی کنید بیشتر با افراد مثبت‌اندیش و پر انرژی معاشرت کنید. بودن در کنار افراد مثبت می‌تواند تأثیر زیادی بر روحیه و نگرش شما داشته باشد. خواندن کتاب‌های موفقیت و انگیزشی می‌تواند به شما در تقویت مثبت‌اندیشی و غلبه بر افکار منفی کمک
کند.»
برنامه‌ریزی برای اوقات فراغت
اختصاص‌دادن زمانی برای تفریح و انجام فعالیت‌های لذت‌بخش یکی از بهترین راه‌ها برای کاهش  و درمان اضطراب و دل‌شوره و ایجاد آرامش در زندگی است. سعی کنید در طول هفته زمانی را به انجام کارهایی اختصاص دهید که از آنها لذت می‌برید و به شما احساس آرامش می‌دهند.
مریم محسنی یک مشاور مدرسه ایده‌هایی برای اوقات فراغت و کاهش اضطراب کل اعضای خانواده را این‌گونه معرفی می‌کند: «خواندن کتاب موردعلاقه خود می‌تواند راهی عالی و پاسخی مناسب به چطور اضطراب را درمان کنیم؟ باشد. برای دوری از غرق‌شدن در دنیای دیگری که انباشته از افکار مربوط به مشکلات و ایجاد اضطراب است این یک رویکرد بسیار مناسب است. انجام فعالیت‌های ورزشی مانند پیاده‌روی، دویدن، شنا و ... می‌تواند به ترشح هورمون‌های ضداضطراب در بدن و پیدا کردن راه‌حل  چطور اضطراب را درمان کنیم؟ کمک کند. قدم‌زدن در پارک، رفتن به دل طبیعت و تماشای مناظر زیبا می‌تواند تأثیر فوق‌العاده‌ای در کاهش اضطراب و ایجاد آرامش داشته باشد. پرداختن به کارهای هنری مانند نقاشی، عکاسی، نوشتن و ... می‌تواند راهی خلاقانه برای تخلیه اضطراب و ایجاد آرامش باشد. گذراندن وقت با خانواده و دوستان و صحبت در مورد احساسات و تجربه‌ها می‌تواند به شما در کاهش اضطراب کمک کند.»
تکنیک‌های آرام‌سازی، کلید رهایی از تنش
یادگیری و تمرین منظم تکنیک‌های آرام‌سازی می‌تواند یک پاسخ مهم دیگر به دشمن اضطراب چیست باشد، این فعالیت‌ها به میزان قابل‌توجهی به کاهش اضطراب و ایجاد آرامش جسمی و روانی کمک کنند. این تکنیک‌ها با کاهش تنش عضلانی، تنظیم ضربان قلب و تنفس، و آرام‌کردن ذهن، به شما کمک می‌کنند تا بر اضطراب غلبه کنید.
برخی از مؤثرترین تکنیک‌های آرام‌سازی را میثم مؤیدی یک مربی ورزش این‌گونه پیشنهاد می‌دهد: «تمرینات تنفس عمیق یکی از ساده‌ترین و دردسترس‌ترین روش‌ها برای کاهش اضطراب هستند. برای انجام این تمرین، در مکانی آرام بنشینید یا دراز بکشید، چشمان خود را ببندید و به‌آرامی از طریق بینی نفس عمیق بکشید. سپس به‌آرامی از طریق دهان بازدم انجام دهید. این تمرین را چندین بار در روز تکرار کنید. در این روش، شما به‌صورت ارادی عضلات مختلف بدن خود را منقبض و سپس رها می‌کنید. این تمرین به شما کمک می‌کند تا تنش عضلانی خود را کاهش دهید و به آرامش عمیق‌تری دست یابید. در این روش، شما در ذهن خود تصاویر آرامش‌بخش و مثبت را تجسم می‌کنید. به‌عنوان‌مثال، می‌توانید خود را در یک ساحل آرام یا در یک جنگل سرسبز تصور کنید. این تمرین به کاهش اضطراب و ایجاد آرامش ذهن کمک می‌کند.»
سبک زندگی سالم، سرمایه‌گذاری برای سلامتی
داشتن سبک زندگی سالم نقش بسیار مهمی در پیشگیری و مدیریت اضطراب دارد. با ایجاد تغییرات مثبت در سبک زندگی خود می‌توانید مقاومت خود را در برابر اضطراب افزایش دهید و از سلامت جسمی و روانی خود محافظت کنید.
مهم‌ترین اصول سبک زندگی سالم برای مقابله با اضطراب:
تغذیه سالم: از یک رژیم غذایی سالم و متعادل پیروی کنید که شامل مقادیر کافی میوه، سبزی‌ها، غلات کامل، پروتئین و چربی‌های سالم باشد. از مصرف غذاهای فرآوری شده، فست‌فود، شکر و کافئین زیاد خودداری کنید.
ورزش منظم: به طور منظم ورزش کنید. فعالیت بدنی یکی از بهترین راه‌ها برای کاهش اضطراب و بهبود سلامت جسمی و روانی است.
خواب کافی: هر شب 7 تا 8 ساعت خواب با کیفیت داشته باشید. کمبود خواب می‌تواند باعث افزایش اضطراب و کاهش توانایی شما در مقابله با مشکلات شود.
عدم مصرف دخانیات: مصرف دخانیات می‌تواند باعث تشدید اضطراب و بروز مشکلات جسمی و روانی شود.
مدیریت مصرف کافئین: مصرف بیش از حد کافئین می‌تواند باعث افزایش اضطراب و بی‌قراری شود. سعی کنید مصرف قهوه، چای، نوشابه و سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار را محدود کنید.
کمک‌گرفتن از متخصص
اگر باوجود به‌کاربستن راهکارهای ارائه شده همچنان با اضطراب شدید و مزمن دست‌وپنجه نرم می‌کنید، حتماً از یک روان‌شناس یا مشاور مجرب کمک بگیرید. مراجعه به متخصص به معنای ضعف نیست، بلکه نشان‌دهنده اهمیت‌دادن به‌سلامت روان و تلاش برای داشتن یک زندگی سالم‌تر و شادتر است. یک متخصص سلامت روان می‌تواند به شما در شناسایی عوامل اضطراب‌زا، یادگیری مهارت‌های مدیریت اضطراب و درمان مشکلات زمینه‌ای مانند اضطراب یا افسردگی کمک کند.
نبی‌الله حبیبی ساکن مرودشت در این باره به گزارشگر کیهان می‌گوید: «بهترین روش غلبه بر اضطراب مهم ندانستن آن و بی‌تفاوتی به آنهاست. من وقتی مشکلی برایم پیش آید با آرامش و خونسردی با آن برخورد می‌کنم.»
کنترل خشم، کلید سلامت جسم است. مهارت‌های زندگی، مثل کنترل خشم، باید در سبد سلامت مردم جامعه قرار بگیرد تا به‌راحتی بتوانند سلامت جسم و روانشان را بهتر و بهتر کنند.
سیما قدرتی، روان‌شناس، می‌گوید: «ثابت شده است افرادی که ویژگی‌های پرخاشگرانه و رقابت‌جویانه دارند، زمینه بروز اختلالات قلبی در آنها بیشتر است. برای همین ما توصیه می‌کنیم فرد مهارت کنترل خشم را یاد بگیرد.»
وی ادامه می‌دهد: «اگر خشم به‌صورت بدون فکر و واکنشی باشد، منجر به ایجاد مشکلات زیادی می‌شود. افراد باید مهارت کنترل خشم را یاد بگیرند. به‌جای انجام اقدامات پرخاشگرانه بدون فکر، باید از تکنیک‌های جرئت‌مندی و همدلی استفاده کنند.»
وی می‌افزاید: «وقتی خشمگین هستید می‌توانید آب بنوشید یا آن موقعیت را ترک کنید، خشمی که واکنشی باشد، معمولاً خشم بدی است، اما خشمی که به‌صورت یک پاسخ و بعد از ارزیابی باشد، می‌تواند خشم مناسبی باشد.»
نشانه‌های هشداردهنده اضطراب
اضطراب می‌تواند خود را به شکل‌های مختلفی نشان دهد و بر سلامت جسم و روان ما تأثیر بگذارد. شناخت علائم و نشانه‌های آن اهمیت زیادی در درک مفهوم دشمن اضطراب چیست؟ دارد، چرا که به ما کمک می‌کند تا بتوانیم بموقع برای مدیریت، کنترل و درمان اضطراب و دل‌شوره اقدام کنیم. به‌طورکلی می‌توان علائم اضطراب را به دو دسته اصلی علائم جسمی و علائم روانی تقسیم‌بندی کرد.
لازم به ذکر است که همه افراد اضطراب را به یک‌شکل تجربه نمی‌کنند. ممکن است فردی بیشتر علائم جسمی را تجربه کند، درحالی‌که فرد دیگر بیشتر با علائم روانی اضطراب درگیر باشد.
همچنین شدت علائم نیز می‌تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد و از خفیف تا شدید متغیر باشد. اگر علائم اضطراب را تجربه می‌کنید و این علائم بر زندگی روزمره شما تأثیر منفی گذاشته است، مهم است که برای شناسایی ریشه مشکل و یافتن پاسخ  اضطراب چگونه درمان می‌شود؟ جهت مدیریت آن اقدام کنید. در صورت نیاز، حتماً به یک روان‌شناس یا مشاور مجرب مراجعه کنید.
ابراهیم کریم‌زادگان مهندس برق در این باره می‌گوید: «به نظر من ارتباط باخدا بهترین روش برای مبارزه با اضطراب است. انسان باید ارتباط معنوی با پروردگارش را بیشتر کند تا از اضطراب رها شود. کم‌اهمیت دانستن مشکلات و زیاد جدی ‌نگرفتن مسائل زندگی هم راهکاری خوب است.»
علائم جسمی اضطراب:
سردرد: سردردهای تنش یکی از شایع‌ترین علائم جسمی اضطراب هستند.
تنش عضلانی: گرفتگی و درد در عضلات گردن، شانه و پشت می‌تواند ناشی از اضطراب باشد.
خستگی مزمن: احساس خستگی و کمبود انرژی به‌صورت مداوم می‌تواند از نشانه‌های اضطراب باشد.
اختلالات خواب: مشکل در به خواب‌رفتن، بیدارشدن مکرر در طول شب یا خواب سبک و ناآرام می‌تواند با اضطراب مرتبط باشد.
تغییرات در اشتها: اضطراب می‌تواند باعث کاهش یا افزایش اشتها شود.
مشکلات گوارشی: سوءهاضمه، نفخ، یبوست یا اسهال می‌توانند از علائم جسمی اضطراب باشند.
افزایش ضربان قلب و تپش قلب: اضطراب می‌تواند باعث افزایش ضربان قلب و احساس تپش قلب شود.
تنگی نفس: احساس تنگی نفس و دشواری در تنفس می‌تواند یکی از علائم جسمی اضطراب باشد.
تعریق بیش از حد: عرق‌کردن زیاد، به‌خصوص در کف دست‌ها، می‌تواند ناشی از اضطراب باشد.
سرگیجه و احساس سبکی سر: اضطراب می‌تواند باعث سرگیجه و احساس عدم تعادل شود.
درد قفسه سینه: اگرچه درد قفسه سینه می‌تواند علل مختلفی داشته باشد، اما گاهی اوقات می‌تواند ناشی از اضطراب شدید باشد. در صورت تجربه درد قفسه سینه، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
ضعف سیستم ایمنی: اضطراب مزمن می‌تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کرده و فرد را مستعد ابتلا به بیماری‌ها کند.
علائم روانی اضطراب:
اضطراب و دل‌شوره مداوم: احساس نگرانی، دل‌شوره و بی‌قراری به‌صورت مداوم می‌تواند از علائم روانی اضطراب باشد.
نگرانی بیش از حد: نگرانی و فکر و خیال زیاد در مورد مسائل مختلف زندگی می‌تواند ناشی از اضطراب باشد.
بی‌قراری و ناآرامی: احساس بی‌قراری، بی‌حوصلگی و ناتوانی در آرام‌گرفتن می‌تواند از نشانه‌های اضطراب باشد.
تحریک‌پذیری و پرخاشگری: اضطراب می‌تواند باعث تحریک‌پذیری، زودرنجی و پرخاشگری شود.
مشکل در تمرکز و حافظه: اضطراب می‌تواند بر روی تمرکز، حافظه و توانایی یادگیری تأثیر منفی بگذارد.
اختلال در تصمیم‌گیری: اضطراب می‌تواند تصمیم‌گیری درست و منطقی را دشوار کند.
احساس افسردگی و غمگینی: احساس غم و اندوه پایدار، بی‌علاقگی به فعالیت‌های لذت‌بخش و ازدست‌دادن انگیزه می‌تواند با اضطراب مرتبط باشد.
احساس ناامیدی و درماندگی: اضطراب می‌تواند باعث شود که فرد نسبت به آینده احساس ناامیدی و یأس کند.
احساس تنهائی و انزوا: اضطراب می‌تواند باعث شود که فرد از دیگران فاصله بگیرد و احساس تنهائی کند.
خشم و عصبانیت شدید و غیرقابل‌کنترل. ترس و اضطراب از مواجهه با موقعیت‌های خاص یا مکان‌های شلوغ.