مسئولان در اصلاح نظام توزیع تعلل نکنند

قاچاق سوخت 2 برابر واردات!

کد خبر: ۳۰۴۳۱۳

تاریخ: ۰۲ بهمن ۱۴۰۳ - ۲۲:۱۸

درحالی برآورد می‌شود روزانه ۳۰ میلیون لیتر فرآورده‌های نفتی شامل بنزین و گازوئیل از کشور قاچاق می‌شود که حجم واردات بنزین و گازوئیل روزانه به کشور در زمان حاضر حدود ۱۷میلیون لیتر است.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، قاچاق سوخت از اصلی‌ترین معضلات اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی ایران است؛ چرا که این چالش اقتصادی به ناترازی سوخت منجر شده و کنار مصرف بی‌رویه داخلی و مشکلات سرمایه‌گذاری در بخش افزایش ظرفیت تولید، اقتصاد کشور را در سراشیبی سقوط قرار داده است.

به‌عبارتی اگر فقط برای قاچاق سوخت چاره‌اندیشی شود، بخش قابل‌توجهی از مشکلات اقتصادی کشور رفع می‌شود.

در سال جاری میزان واردات روزانه بنزین به‌طور متوسط هشت میلیون لیتر و میزان واردات روزانه گازوئیل حدود 9 میلیون لیتر است.

در حالی واردات دو فرآورده اصلی نفتی کشور قریب به 17 میلیون لیتر در روز است که میزان قاچاق بنزین و گازوئیل حدود 30 میلیون لیتر در روز برآورد می‌شود.

در واقع، میزان واردات بنزین و گازوئیل که برای رفع ناترازی آن صورت می‌گیرد، نصف قاچاق روزانه بنزین و گازوئیل است.

یعنی اگر قاچاق بنزین و گازوئیل متوقف شود، نه‌تنها ناترازی و کسری این دو فرآورده استراتژیک و پرتقاضای نفتی متوقف خواهد شد، بلکه می‌توانیم دوباره به جمع کشورهای صادرکننده بنزین و گازوئیل بپیوندیم.

بر‌خلاف تصور مردم، معضل قاچاق سوخت بیشتر از آنچه در مرزها در جریان باشد، در مناطق مرکزی و غیرمرزی ایران ریشه دوانده است.

به‌طوری که از شهرک‌های صنعتی گرفته تا بخش کشاورزی، حمل‌ونقل، صنعت و معدن، پروژه‌های راهسازی و... هر کدام نقشی در قاچاق سوخت دارند و مرزها تنها به‌عنوان نقاط آخر خروج سوخت از کشور نقش‌آفرینی می‌کنند.

در ماه‌های اخیر با تلاش شبانه‌روزی نیروهای اطلاعاتی و امنیتی کشور، صدها نقطه که سال‌ها به تخلف و شکل‌گیری قاچاق سوخت می‌پرداختند، شناسایی شده است و با متخلفان برخورد شده است.

همزمان با انتقادات رسانه‌ای مدیران دولتی نسبت به تبعات منفی قاچاق سوخت بر اقتصاد ایران، خبر برخورد گسترده سازمان اطلاعات سپاه پاسداران با شبکه‌های سازمان‌یافته قاچاق سوخت منتشر شد که طی آن، سازمان اطلاعات سپاه از ابتدای تابستان و قبل از تشکیل دولت جدید با پیش‌بینی مشکلات تأمین سوخت در زمستان و سهم قاچاق سوخت در بروز ناترازی، یک طرح اطلاعاتی ـ عملیاتی را برای شناسایی مسیرهای قاچاق به اجرا گذاشت.

فاز اول برخوردها در روزهای اخیر با به زیر ضرب بردن شبکه‌های قاچاق در 19 استان تکمیل شد و در آینده هم ادامه پیدا خواهد کرد.

البته تلاش شبانه‌روزی نهادهای انتظامی و امنیتی نمی‌تواند موجب حذف کامل قاچاق سوخت شود و در این زمینه لازم است دولت، مجلس و دستگاه قضا ورودی همه‌جانبه داشته باشند.

طرح‌های متعددی در دولت مطرح شده که هنوز در مرحله آزمایش‌های پیش از اجرای سراسری است، در این زمینه باید دولت طرح‌های این‌چنینی را در اولویت اجرا قرار دهد.

سامانه‌های تخصیص سوخت یارانه‌ای نیاز به به‌روزآوری، نظارت بیشتر و یکپارچه‌سازی دارند تا مصرف‌کنندگان واقعی با افراد قاچاقچی که با پوشش مصرف‌کنندگان در این سامانه‌ها حضور دارند، از هم تفکیک شوند و سوخت یارانه‌ای به‌جای انحراف‌های گسترده و روزانه، به دست مصرف‌کنندگان واقعی برسد.

مجلس باید در زمینه قانون‌گذاری و نظارت بر اجرای قوانین و عدم ترک ‌فعل‌ها، ورودی جدی به موضوع قاچاق سوخت داشته باشد، چرا که در بسیاری از فرآیندهای جاری کشور، همه دستگاه‌ها قوانین موجود را رعایت می‌کنند، اما قوانین موجود بعضاً ضعف‌هایی دارند که با سوءاستفاده از آن، بخش قابل‌توجهی از قاچاق سوخت شکل می‌گیرد.

قوه قضائیه هم در زمینه برخورد قاطع با متخلفان، از منظر بازدارندگی و درس عبرت برای سوءاستفاده‌گران، می‌تواند اثری شاخص بر روند کاهش قاچاق سوخت داشته باشد. نیاز است با اهتمام ویژه دستگاه قضا، پرونده‌های مرتبط با قاچاق سوخت به‌صورت ویژه‌تر و با اولویت در دستور بررسی قرار گیرند.