نگاهی به ایمنی راه‌ها و راهکارهایی برای سفر زمستانی بی‌خطر-بخش دوم

پیشگیری از تصادف تا رهایی از پنجه کولاک در جاده کوهستانی

کد خبر: ۳۰۲۹۸۴

تاریخ: ۱۲ دی ۱۴۰۳ - ۱۹:۴۸

بابک محمودی، رئیس سازمان امداد و نجات از امدادرسانی نیرو‌های عملیاتی هلال‌احمر به بیش از ۱۵۰۰ نفر از متاثرین برف و کولاک در ۴ روز گذشته خبر می‌دهد.

وی در تشریح تداوم عملیات امدادرسانی نجاتگران در حوادث جوی می‌گوید: «از ۷ الی ۱۰ دی‌ماه ۱۴۰۳، نجاتگران هلال‌احمر در ۱۲ استان کشور متأثر از برف و کولاک به ۱۵۴۱ نفر از هم‌وطنان امدادرسانی کردند.»

وی می‌افزاید: «در این بازه زمانی، ۵۹۱ دستگاه خودرو از سوی امدادگران جمعیت هلال‌احمر را از برف، رهاسازی شدند.»

محمودی با اشاره به جزئیات حوادث برف و کولاک می‌گوید: «۱۰۱ نیروی عملیاتی در قالب ۳۳ تیم امداد و نجات در عملیات جست‌و‌جو و نجات در شرایط جوی، حضور داشتند.»

رئیس سازمان امداد و نجات در تکمیل صحبت‌هایش می‌افزاید: «۱۴ نفر از متأثرین برف و کولاک اسکان اضطراری و ۴۲ نفر به مکان امن انتقال یافتند و همچنین ۱۱۶ نفر از متاثرین، اقلام زیستی و ۲۸ نفر نیز اقلام غذایی دریافت کردند.» این روزهای سرد زمستانی مونس اغلب جاده‌های کوهستانی رانندگان کامیون هستند.

یک سؤال اساسی این است، چگونه با کامیون خود در جاده‌های کوهستانی رانندگی کنیم؟ رانندگی در هر نوع جاده‌ای چالش‌های مختص به خود را برای رانندگان دارد، اما در اینجا داستان رانندگان کامیون با دیگران بسیار متفاوت است، خودرویی حجیم و سنگین‌وزن حامل باری فوق سنگین که باید در جاده‌ای باریک و کوهستانی عبور کند.

در چنین شرایطی رعایت اصول احتیاطی جزو واجب‌ترین مواردی است که رانندگان باید به آنها توجه کنند.

همان‌طور که همیشه ذکر شده ایمنی در کار رانندگان عزیز خودروهای سنگین حرف اول را می‌زند.

چگونه با کامیون در جاده‌ کوهستانی برانیم؟

قطعاً رانندگان باتجربه کامیون می‌دانند که رانندگی با خودروهای سنگین به یک‌سری آمادگی، قبل از حرکت نیاز دارد. قبل از هر سفر و هر بار پس از اینکه از سفر برگشتید باید خودروی خودتان را بررسی کنید و هیچ‌وقت در این‌چنین مسئله مهمی سهل‌انگاری نکنید.

ترمز کامیون را چک کنید. همانند سفرهای قبلی تمام سیستم فنی و حیاتی خودروی خود را بررسی کنید. مهم‌ترین سیستمی که باید در وهله اول چک شود سیستم ترمز است؛ زیرا جاده‌ها در چنین مواردی شوخی‌بردار نیستند. از پر بودن مخزن سوخت مطمئن شوید. پیدا کردن جایگاه سوخت در کوهستان موردی کاملاً نادر است پس حتماً قبل از قرار گرفتن در مسیر باک کامیون خود را پر کنید ممکن است با خود فکر کنید که سریعاً از منطقه کوهستانی عبور خواهید کرد؛ اما احتیاط در چنین جاده‌ای شرط عقل است. ممکن است به هر دلیل مجبور باشید که مدتی را در جاده سپری و یا توقف کنید؛ مانند تغییرات آنی آب‌وهوا بارش برف، مه و طوفان و یا بروز حوادثی همچون تصادفات و... زنجیر چرخ را همیشه با خود ببرید. وسایل جانبی مانند زنجیر چرخ همیشه باید همراه شما باشد. هوای سرد کوهستانی در فصل زمستان تبدیل به برف و یخبندان می‌شود.

قبل از هر بار استفاده حتماً زنجیر چرخ را چک کنید؛ زیرا اگر زنجیر در حین رانندگی پاره شود به لاستیک‌ها آسیب خواهد پس بهتر است زنجیر یدک هم همراه خود داشته باشید. پس از اینکه کامیون خود را چک کردید و آمادگی‌های لازم قبل از سفر را انجام دادید، حالا نوبت آن است که بدانید در جاده باید چگونه رفتار کنید و چه مواردی را هنگام رانندگی رعایت کنید؟ رانندگی در کوهستان قوانین مخصوص به خودش را دارد که لازم می‌دانیم به شما رانندگان زحمت‌کش متذکر شویم تا بدانید جان و ایمنی شما عزیزان همیشه در جاده، از هر چیزی مهم‌تر است.

ایاز محمدی، راننده کامیون به گزارشگر کیهان درباره نکاتی که رانندگان وسایل نقلیه سنگین باید در جاده‌های کوهستانی رعایت کنند، توضیح می‌دهد: «با سرعت مطمئن رانندگی کنید. اولین توصیه هنگام رانندگی در کوهستان این است که با سرعت کمی حرکت کنید. شیب جاده به‌خودی‌خود باعث شتاب کامیون می‌شود، بنابراین کنترل خودرو با سرعت بالا واقعاً سخت است. با فاصله استاندارد برانید. باید تا جایی که ممکن است و می‌توانید از وسایل نقلیه جلویی فاصله بگیرید. شما از مهارت راننده جلویی خبر ندارید، پس بهتر است خودتان دقت‌های لازم را به خرج دهید.»

امدادرسانی اولیه برای مصدوم تصادفی

اقدامات اولیه برای کمک به یک مصدوم ارزیابی و بررسی برقراری ‌تنفس و ضربان قلب وی و دیگر آسیب‌دیدگی‌های احتمالی (خونریزی، شکستگی و...) است.

محسن صالحی امدادگر برایمان توضیح می‌دهد: «مصدوم دچار شکستگی ‌عضو را ابتدا با احتیاط تثبیت موقعیت و با کمک آتل اندام آسیب‌دیده را بی‌حرکت کنید.

جابه‌جایی غیراصولی مصدوم سبب ایجاد ضایعات جبران‌ناپذیری (قطع نخاع) برای وی می‌شود.

بستن کولار گردنی (آتل گردنی) در رانندگان و به مصدومانی که دچار درد در ستون فقرات و گردن هستند، توصیه می‌شود. در صورت نداشتن کولار گردنی یک پتوی مسافرتی را محکم لوله کنید و در دو طرف گردن وی قرار دهید و از یک نفر بخواهید دو طرف آن را نگه دارد.»

وی در ادامه می‌افزاید: «هنگام کنترل خونریزی مصدومان حوادث برای ایمنی و حفظ سلامت خود از انتقال بیماری‌های مسری، حتماً از دستکش استفاده کنید.

اگر مصدوم دچار خونریزی است، دستکش بپوشید، یک پانسمان روی زخم بگذارید و اگر شیء خارجی در زخم وجود ندارد (خرده‌شیشه و...) فشار دهید، عضو را بالاتر از سطح قلب نگه دارید، مصدوم را روی زمین بخوابانید و پاهای او را کمی بالاتر از سطح بدن قرار داده و زخم را با باند پانسمان کنید.

سر مصدوم داخل خودرو را با دو دست در امتداد گردن و ستون فقرات نگه دارید، از دیگری بخواهید دو عدد پارچه یا پتوی لوله شده را در دو طرف گردن و شانه مصدوم بگذارد.

به‌هیچ‌وجه مصدوم مشکوک به آسیب ستون مهره‌ها را جابه‌جا نکنید. هیچ‌گاه مصدوم را قبل از تثبیت وضعیت، بی‌حرکت کردن گردن و اندام‌های آسیب‌دیده، کنترل‌ خونریزی و... از خودرو خارج نکنید؛ مگر به ضرورتی مانند احتمال انفجار یا خطرات محیطی و پیرامونی.

به‌ هیچ ‌عنوان فرد دچار مشکل و حمله قلبی را وادار به راه‌رفتن نکنید (حتی چند قدم)؛ هر حرکتی سبب بالارفتن فعالیت و فشار به قلب می‌شود، پشت صندلی را بکشید و او را پشت فرمان در حالت استراحت قرار دهید.

در صورت فرورفتگی فرمان به قفسه سینه راننده، با آزادسازی ضامن و عقب کشیدن صندلی نسبت به آزادسازی مصدوم اقدام لازم را انجام دهید.»

نخستین اقدام در برخورد با خودروی تصادفی

نخستین اقدام در برخورد با خودروی تصادفی خاموش‌کردن موتور خودرو، سنگ‌چین کردن اطراف چرخ‌ها، گذاردن دنده در مخالف جهت شیب، کشیدن ترمز دستی و برداشتن سرباطری خودرو است. بلافاصله علائم هشداردهنده را برای رانندگان عبوری برقرار کنید و ۱۰۰ متر قبل از محل تصادف، جاده را سنگ‌چین کرده و دیگر رانندگان را از وضع موجود مطلع کنید.اگر خودروی شما لیز خوردن، بدون ترمز گرفتن پدال گاز را رها کنید و با خونسردی فرمان را در جهت حرکت خودرو بچرخانید تا خودرو به ‌طور مستقیم در مسیر صحیح قرار گیرد؛ تا زمانی که خودرو به حالت مستقیم درنیامده، از دنده سنگین‌تر استفاده نکنید. چنانچه در سطح جاده بنزین، روغن، گازوئیل و مواد لغزنده ریخته شده، با ریختن مقداری خاک یا شن روی جاده موقعیت تصادف را ایمن کنید.

چنانچه موتور ‌خودرو دچار حریق شد، هیچ‌گاه درِ کاپوت جلو را کاملاً باز نکنید؛ کاپوت را به‌اندازه ورود شیلنگ کپسول اطفا بازکرده و مواد ‌کپسول را با فشار زیاد به‌طرف موتور بپاشید.

ضرورت بستن زنجیر چرخ در جاده کوهستانی

نصب زنجیر چرخ در فصول سرد و یخبندان از اصلی‌ترین الزامات هر سفر است؛ بنابراین بهتر است به‌آسانی نحوه‌ نصب زنجیر چرخ را آموخته و امنیت سفر برای خود و خانواده‌تان را تضمین کنید. آشنایی با زنجیر چرخ در جاده‌های کوهستانی و فصول برف و یخبندان، می‌تواند یکی از اصلی‌ترین دانش‌های افراد برای رانندگی صحیح و کم‌خطر باشد. یکی از مواردی که معمولاً رانندگان خودروها نسبت به آن دانش کمی دارند، استفاده از زنجیر چرخ است.

در زمستان، جاده‌های کوهستانی و یا مناطقی که شیب مناسبی ندارند، اغلب با یخ‌زدگی و یا برفی بودن مسیرهای رفت‌وآمد مواجه می‌شوند. مسافرانی که به دلایل مختلف و البته ضروری قصد سفر به این مناطق را دارند، باید نکات ایمنی لازم برای حفظ خود و وسیله نقلیه‌شان را رعایت کنند.

یکی از این نکات برای امنیت وسیله نقلیه شما، نصب زنجیر چرخ است. زنجیر چرخ درواقع مانند اره‌ای عمل می‌کنند که یخ‌ها را شکسته و مانع از سر خوردن ماشین در نقاط یخبندان می‌شود. وجود تیغ‌های خاص در زنجیر چرخ که در قسمت‌های شیار لاستیک ماشین نصب شده و آن را می‌پوشاند، امنیت وسیله نقلیه‌تان را تضمین می‌کند.

از رضا پلنگی، مکانیک سؤال می‌کنم: «برای بستن زنجیر چرخ به لاستیک خودرو باید چه مراحلی را گذراند؟» وی پاسخ می‌دهد: «اول ظاهر لاستیک را چک و بررسی کنید. توجه کنید که زنجیر چرخ باید از لحاظ اندازه با اندازه لاستیک یکسان باشد. این اطلاعات را در درب جعبه می‌توانید مشاهده کنید. می‌توانید به تایر نگاه کرده و یک کد سه شماره‌ای را پیدا کنید و با اطلاعات جعبه تطبیق دهید.

زنجیر چرخ را بررسی کنید و پیچ‌خوردگی‌های آن را باز کنید. البته با توجه ‌به تعداد دیفرانسیل‌های ماشینتان، در حالت معمولی خودروهای دارای دیفرانسیل‌جلو، بهتر است برای چرخ جلو زنجیر چرخ ببندند. اما با داشتن دیفرانسیل‌ عقب و جلو، برای هر چهارچرخ زنجیر چرخ بیندازید.

اکنون زنجیر چرخ را در جلوی چرخ محرک خودرو روی زمین پهن کنید.

حتماً از ثابت ‌بودن خودرو و ترمز دستی مطمئن شوید. البته گاهی برخی افراد زنجیر چرخ را بر روی لاستیک زاپاس نصب‌کرده و سپس جایگزین لاستیک اصلی می‌کنند. اکنون خودرو را با سرعت پایین، کمی جابه‌جا کنید تا دقیقاً در وسط زنجیری که روی زمین پهن کرده‌اید، قرار بگیرد. ابتدا و انتهای زنجیر را بر روی چرخ قرار می‌دهید. اکنون دو طرف زنجیر چرخ را از قسمت پشت چرخ به یکدیگر وصل کنید. نکته قابل‌توجه این است که ابتدا باید حلقه داخلی آن را بسته و سپس حلقه خارجی را ببندید. در انتخاب حلقه برای بستن چرخ، حتماً باید به میزان سایش چرخ خودرو توجه داشته باشید.»

وی در ادامه می‌افزاید: «بعد از بستن قلاب زنجیر چرخ با استفاده از آچار مخصوص (پیچ‌گوشتی دوسو)، بست‌های آن را محکم می‌کنیم. نکته دیگری که باید به آن توجه کنید این است که تعداد حلقه‌های باقی‌مانده را باید از جایی مناسب محکم کنیم. در مرحله آخر هم چک کنید که خارهای زنجیر روی لاستیک نباشد.»

این مکانیک در تکمیل صحبت‌هایش متذکر می‌شود: «در نهایت نکته قابل ‌توجه اینجاست که پس از حدود 30 متر رانندگی آزمایشی با زنجیر چرخ، میزان شل یا سفت بودن آن را بررسی و در صورت لزوم از آچار استفاده کرده و بست‌ها را سفت کنید. سپس با سرعت آرام حرکت کنید تا فشار زیادی به خودرو وارد نشود.

البته پس از رسیدن به مقصد یا آب و هوای مطلوب، زنجیر چرخ را باز کنید تا آسیب و فشار اضافی به تایرها وارد نشود. برای این کار ابتدا اتصالات داخلی را باز کرده و سپس سراغ بخش‌های حلقه خارجی بروید که با کمی جابه‌جایی ماشین، زنجیر چرخ در مقابل شما قرار خواهد گرفت و به آسانی باز می‌شود.»