چطور با مصرف بهینه انرژی در روزهای سرد سال محیط را گرم نگه داریم؟

استفاده از شیوه‌های جدید برای مهار اتلاف انرژی ساختمان

کد خبر: ۳۰۱۴۳۶

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۴۰۳ - ۲۲:۲۹

بخش دوم

یکی از راه‌های صرفه‌جویی انرژی توجه به اصول ساختمان‌سازی است؛ به‌گونه‌ای که منتج به صرفه‌جویی انرژی در ساختمان شود. نمی‌شود از مردم انتظار صرفه‌جویی داشته باشیم، اما زیرساخت ما در ساختمان‌سازی بر پایه بهینه‌سازی با رویکرد صرفه‌جویی انرژی نباشد. این درست مثل این است که در ساختمان‌سازی به ایمن‌سازی در برابر زلزله بی‌توجه بمانیم. ساختمان‌هایی که موجب هدررفت انرژی می‌شوند، سونامی بزرگ اتلاف انرژی را رقم می‌زنند که کاملاً اثرش را بر اقتصاد و چرخه تولید کشور باقی می‌گذارد.

عایق‌کاری و استفاده از پوشش‌های مناسب از هدررفت انرژی در ساختمان جلوگیری می‌کند. استفاده از پوشش‌های عایق در زمان ساخت ساختمان هم در فصل زمستان و هم در فصل تابستان از هدررفت انرژی جلوگیری می‌کند. برای کارایی بهتر این پوشش‌ها باید لایه‌های عایق ضخیم باشند. هرچه میزان ضخامت بالاتر باشد، هدررفت انرژی نیز کمتر خواهد بود.

بسیاری از ساختمان‌ها و واحدها به دلیل قرار گرفتن بر روی پارکینگ با سرمای زیادی رو‌به‌رو هستند. مخصوصاً کف ساختمان همیشه سرد خواهد بود. از این‌رو استفاده از عایق‌های مناسب در کف یا قرار دادن لوله‌های شوفاژ در کف ساختمان می‌تواند به میزان زیادی از سرمای کف خانه جلوگیری کند. علاوه‌بر کف می‌توان دیوارها و سقف را نیز به طور کامل عایق‌کاری کرد. این کار نیز با قرار دادن پوشش‌های عایق مناسب بین دیوارها صورت می‌گیرد.

استفاده از پنجره‌های دوجداره تأثیر بسیار زیادی در جلوگیری از هدررفت انرژی دارد. اگر شرایط استفاده از این پنجره‌ها را ندارید، باید تمام درزها و بخش‌های مختلف پنجره‌ها را با نوارهای درزگیر بپوشانید. این کار نیز تأثیر زیادی بر گرم ‌شدن خانه و جلوگیری از هدررفت انرژی دارد. استفاده از سیلیکون یا لاتکس برای این کار مناسب است.

هدر رفتن انرژی ساختمان به چه معناست؟

هدر رفتن انرژی به معنای خروج میزان زیادی از گرمای تولید شده به‌وسیله وسایل گرمایشی از ساختمان است. این گرما از مسیرهای مختلفی مانند، درها، پنجره‌ها، کف ساختمان، سقف، دیوارها و ... از ساختمان خارج می‌شود. این مشکل نه‌تنها باعث سرد شدن ساختمان در فصل زمستان می‌شود، بلکه باعث مصرف بسیار زیاد انرژی و هزینه بالای قبض‌های برق یا گاز می‌شود. روش‌های مختلفی برای جلوگیری از اتلاف انرژی وجود دارد که با توجه ‌به نوع ساختمان حتماً باید به این موارد توجه داشته باشید.

ساختمان‌هایی با اتلاف انرژی بالا هزینه‌های زیادی را برای شما به همراه دارند، اما نکته مثبت این است که جلوگیری از اتلاف انرژی با روش‌های بسیار ساده‌ای امکان‌پذیر است.

مصطفی نثاری، کارشناس انرژی می‌گوید: «صرفه‌جویی در مصرف انرژی به دلایل زیادی دارای اهمیت است. اول ‌از همه، کاهش استفاده از انرژی میزان انتشار کربن در محیط را بسیار محدود می‌کند. انتشار کربن نقش مهمی در تغییرات آب‌وهوایی دارد و علت فاجعه‌های طبیعی در سال‌های اخیر است. صرفه‌جویی در مصرف انرژی، باعث بالا رفتن کیفیت زندگی می‌شود. همچنین کاهش انتشار آلودگی منجر به افزایش کیفیت هوا می‌شود. علاوه‌بر این، این کار هم به ایجاد یک سیاره سالم کمک می‌کند و هم باعث حفظ منابع طبیعی می‌شود. صرفه‌جویی و محافظه‌کار بودن می‌تواند به حفظ دریاچه‌ها، درختان و حیوانات برای نسل‌های آینده کمک کند. علاوه‌بر موارد گفته شده صرفه‌جویی در مصرف انرژی باعث کاهش هزینه‌های پرداختی شما بابت انرژی مصرف شده است. مصرف درست انرژی و استفاده از روش‌های جلوگیری از هدررفت انرژی باعث می‌شود هر ماه هزینه‌های کمتری بپردازید.»

وی درباره بهترین راهکارها برای جلوگیری از هدررفت انرژی در ساختمان توضیح می‌دهد: «انرژی و گرمای موجود در خانه از راه‌ها و مسیرهای مختلفی خارج می‌شود، از این‌رو با بررسی این موارد می‌توانید از خروج گرمای منزل جلوگیری کنید. در ادامه برخی از مهم‌ترین راهکارها برای جلوگیری از هدررفت انرژی معرفی شده‌اند.

استفاده از پنجره‌های دوجداره یکی از بهترین روش‌ها برای جلوگیری از اتلاف انرژی در زمستان هستند. برای ساخت این پنجره‌ها از دو یا سه‌لایه شیشه و بین لایه‌های مختلف از هوا یا گاز استفاده شده است. هوا یا گاز موجود در لایه‌ها اجازه عبور هوا را به داخل ساختمان و خروج هوای گرم را به بیرون از ساختمان نمی‌دهند. برخی از افراد به دلیل هزینه بالای نصب این نوع پنجره‌ها اقدام به خرید و نصب نمی‌کنند، اما استفاده از پنجره دوجداره باعث صرفه‌جویی بسیار زیادی در هزینه‌های مصرف انرژی می‌شود. از این‌رو پیشنهاد می‌شود حتماً از این نوع پنجره نصب کنید. بهتر است قبل از شروع فصل سرما حتماً بخش‌ها و درزهای مختلف پنجره را بررسی کرده و از بسته‌ بودن تمام درزها و راه‌های خروجی مطمئن شوید.

صرفه‌جویی در مصرف انرژی اهمیت زیادی دارد. علاوه‌بر کاهش هزینه‌های پرداختی، تأثیر مثبتی بر محیط‌زیست نیز خواهد داشت. از این‌رو در تمام فصل‌های سال باید از روش‌های مناسب برای جلوگیری از هدررفت انرژی در ساختمان استفاده کرده تا میزان مصرف پایین شود.»

جلوگیری از هدررفت انرژی در فصول سرد

روش‌های مختلفی برای جلوگیری از هدررفت انرژی در فصل زمستان نیز وجود دارد. از جمله این روش‌ها می‌توان به انتخاب وسیله گرمایشی مناسب، استفاده از پنجره‌های دوجداره، درزگیری درها و پنجره‌ها، عایق‌کاری ساختمان، استفاده از فرش مناسب و پرده‌های ضخیم و سایر روش‌های موجود اشاره کرد. با توجه ‌به محل زندگی، شرایط آب‌وهوایی و نوع ساختمان حتماً از روش‌های مختلف برای جلوگیری از اتلاف انرژی استفاده کنید.

نور آفتاب مزایای زیادی برای ساختمان به همراه می‌آورد. اگر منزل شما به صورتی ساخته شده که آفتاب به درون آن می‌تابد، می‌تواند در روزهای آفتابی پرده‌ها را کنار زده و از نور آفتاب بهره‌مند شوید. استفاده از نور آفتاب نه‌تنها باعث کاهش مصرف انرژی شده، بلکه باعث از بین‌ رفتن میکروب‌های زیادی نیز می‌شود. این کار تنها در روزهای آفتابی امکان‌پذیر است، در غیر این صورت نه‌تنها فضای خانه گرم نمی‌شود؛ بلکه کنار زدن پرده‌ها باعث خروج هوای گرم از منزل می‌شود. استفاده از نور آفتاب نه‌تنها میزان مصرف انرژی را کاهش داده؛ بلکه با ورود نور به داخل ساختمان از هدررفت انرژی برق نیز جلوگیری می‌کند.

مهناز شاه‌حسینی، خانه‌دار که برای خرید پارچه پرده به بازار مولوی تهران آمده به گزارشگر کیهان می‌گوید: «پرده‌ها هم مهم‌ترین عامل تزیین اتاق‌های خانه هستند و هم در فصول گرم و سرد سال باید جنسشان فرق کند. من که خودم خیاطی بلدم، به بازار آمده‌ام تا برای اتاق نشیمن خانه‌مان در این فصل سرد یک مدل پارچه پرده‌ای ضخیم‌تری انتخاب کرده و بدوزم.»

این شهروند در ادامه با تکیه‌ بر تجربه خود می‌افزاید: «یکی از راهکارهای بسیار مناسب در فصل زمستان استفاده از پرده‌های محکم و ضخیم است. پرده‌ها از خروج گرمای منزل جلوگیری کرده و اجازه ورود هوای سر را نیز به درون ساختمان نمی‌دهند. می‌توانید از پرده‌های ضخیم و پنبه‌ای برای این کار استفاده کنید. علاوه‌بر نصب پرده‌های مناسب استفاده از فرش‌های ضخیم نیز می‌تواند به گرمای خانه کمک کرده و از خروج انرژی از ساختمان جلوگیری کند. خانه‌هایی که دارای فضاهای خالی و بدون فرش هستند، معمولاً به انرژی بیشتری برای گرم ‌شدن نیاز دارند و همواره حس سردی را به اعضای خانه منتقل می‌کنند.»

انتخاب بهترین وسیله گرمایشی

یک وسیله گرمایشی مناسب می‌تواند علاوه‌بر گرم ‌کردن کل فضا تأثیر زیادی در مصرف انرژی و هدررفت انرژی در ساختمان داشته باشد. از این‌رو در اولین مرحله باید یک وسیله گرمایشی مناسب با فضای ساختمان خود تهیه کنید. امروزه وسیله‌های گرمایشی متنوعی مورد استفاده قرار می‌گیرند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود دارند. از این‌رو بهتر است با توجه ‌به شرایط آب‌وهوایی محل زندگی و ویژگی‌های ساختمان خود برای تهیه این وسایل اقدام ‌نمایید. به‌ عنوان ‌مثال شومینه‌ها فضای زیادی را اشغال کرده؛ اما به دلیل خروج میزان گرمای زیاد از دودکش، گرمای زیادی به درون خانه منتقل نمی‌کند.

هاشم رکن‌آبادی، تعمیرکار وسایل گرمایشی و سرمایشی می‌گوید: «برخی افراد اطراف رادیاتور خود را با وسایل مختلفی می‌پوشانند و یا مبل و صندلی زیادی اطراف آن قرار داده تا در دید نباشد. این کار باعث می‌شود این وسایل تمام گرمای شوفاژ را به خود جذب کرده و علی‌رغم مصرف بالای انرژی فضای خانه همچنان سرد باشد. بهتر است تا حد امکان اطراف شوفاژ و رادیاتورها را خالی نگه دارید تا گرمای آن به‌راحتی در محیط خانه پخش شود. وسایل گرمایشی که در تمام طول شبانه‌روز روشن باشند انرژی بسیار زیادی را مصرف می‌کنند. برای جلوگیری از هدررفت انرژی در ساختمان می‌توانید از ترموستات استفاده کنید. این وسیله را بر روی دمای مشخصی قرار دهید تا به‌محض رسیدن به آن دما خاموش شود. به این صورت گرمای خانه در حد مشخصی ثابت می‌مانند و انرژی زیادی مصرف نمی‌شود. علاوه‌بر ترموستات می‌توانید از وسایل گرمایشی هوشمند استفاده کنید و دمای آنها را تنظیم کنید.»

این تعمیرکار وسایل گرمایشی و سرمایشی در ادامه می‌افزاید: «یکی از کارهای بسیار مهم و ضروری قبل از شروع فصل زمستان تعمیر و سرویس وسایل گرمایشی موجود در ساختمان است. گاهی اوقات مشکلات و ایرادات جزئی که در این وسایل به‌وجود می‌آید باعث می‌شود، میزان مصرف انرژی آنها بالا رفته و در مقابل گرمای زیادی نیز تولید نمی‌کنند. از این تعمیر و سرویس وسایل گرمایشی را جدی بگیرید.

دودکش‌ها یکی از راه‌ها و مسیرهای خروج گرما از منزل هستند. اگر از شومینه استفاده می‌کنید حتماً از دودکش‌های مناسب استفاده کنید. اگر شومینه فقط نقش طاهری در منزل شما دارد باید با وسایل پوششی مناسب مسیر خروج گرما را به طور کامل ببندید. بستن این منافذ از خروج حجم بسیار زیادی از گرما و انرژی از ساختمان جلوگیری می‌کند.

گاهی اوقات میزان بسیار زیادی از گرمای تولید شده در اطراف پنکه سقفی جمع شده و گردش هوائی درون ساختمان صورت نمی‌گیرد. برای برطرف‌ کردن این مشکل می‌توانید در زمان‌های مختلف پنکه سقفی را روشن کرده تا هوای درون ساختمان به گردش دربیاید.»

بهره‌گیری از نور و گرمای طبیعی خورشید

در زمستان، حتی روزهای سرد هم می‌توانند منبع خوبی از انرژی طبیعی برای گرمایش خانه باشند. بهره‌گیری از نور و گرمای خورشید به‌ عنوان یک منبع انرژی تجدیدپذیر، می‌تواند به کاهش مصرف انرژی کمک کند.

استفاده از نور خورشید به‌سادگی با تنظیم پرده‌ها و ایجاد بازشوهای مناسب در روزهای آفتابی امکان‌پذیر است. باز کردن پرده‌ها در طول روز به نور خورشید اجازه می‌دهد که به داخل خانه نفوذ کند و با افزایش دمای طبیعی، نیازی به سیستم‌های گرمایشی کمتری داشته باشید. این روش باعث کاهش مصرف انرژی گرمایشی شده و علاوه ‌بر آن، حس راحتی و آسایش را برای ساکنین فراهم می‌آورد.

در دنیای امروز، استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر مانند خورشید و زمین گرمایی به یکی از بهترین راهکارها برای کاهش مصرف انرژی تبدیل شده است. این منابع پاک و بی‌پایان می‌توانند با کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، هم به محیط‌زیست و هم به کاهش هزینه‌های گرمایشی کمک کنند.

سیستم‌های خورشیدی می‌توانند در تولید گرمای موردنیاز ساختمان‌ها در فصل زمستان نقش مؤثری داشته باشند. این سیستم‌ها شامل پنل‌های خورشیدی برای تأمین آب گرم و گرمایش هستند که می‌توانند بخشی از نیازهای گرمایشی خانه را برآورده کنند. در نتیجه، نیاز به سیستم‌های گرمایشی برقی یا گازی به حداقل می‌رسد و باعث کاهش مصرف انرژی می‌شود.

ترکیب سیستم‌های تجدیدپذیر با سیستم‌های گرمایشی مانند پکیج‌ها و بویلرها، نه‌تنها به صرفه‌جویی در هزینه‌ها کمک می‌کند؛ بلکه قابلیت بهینه‌سازی مصرف انرژی را نیز افزایش می‌دهد. با استفاده از منابع پاک، شما نه‌تنها از گرمایش طبیعی بهره می‌گیرید، بلکه از تولید آلاینده‌های زیست‌محیطی نیز جلوگیری می‌کنید، و این راهکار به شما امکان می‌دهد تا به‌ عنوان یک مصرف‌کننده مسئول به کاهش مصرف انرژی بپردازید.

اهمیت تهویه مناسب برای کاهش مصرف انرژی

تهویه مناسب در فصل زمستان می‌تواند تأثیر بسیاری در کاهش مصرف انرژی داشته باشد. این امر به توزیع یکنواخت گرما و جلوگیری از ایجاد نقاط سرد در فضا کمک می‌کند و از سوی دیگر، تهویه مناسب هوای تازه را نیز به فضای داخلی می‌آورد. یکی از مواردی که در بسیاری از منازل نادیده گرفته می‌شود، تهویه مناسب است. سیستم‌های تهویه مناسب با توزیع یکنواخت هوای گرم، از تجمع گرما در نقاط خاص جلوگیری کرده و در نتیجه دما را یکنواخت نگه می‌دارند. این امر باعث می‌شود تا نیازی به افزایش دما برای جبران نقاط سرد نباشد و به ‌این ‌ترتیب کاهش مصرف انرژی بهبود پیدا کند.

هواساز یکی از تجهیزات پیشرفته تهویه است که به تنظیم و کنترل دما و رطوبت هوا می‌پردازد. این دستگاه، با استفاده از تکنولوژی خاصی، هوای داخلی را به طور مطلوب تنظیم می‌کند و نیاز به مصرف انرژی اضافی برای گرمایش و سرمایش مداوم را کاهش می‌دهد. هواسازهای مدل جدید با کارایی بالا، ضمن صرفه‌جویی در مصرف انرژی، شرایط ایده‌آلی برای تهویه داخلی فراهم می‌آورد و می‌تواند به طور ویژه در فصل زمستان برای کاهش هزینه‌های انرژی مؤثر باشد.

هواساز با تنظیم خودکار دما و رطوبت، به بهینه‌سازی مصرف انرژی کمک می‌کند. این دستگاه با حفظ سطح رطوبت مناسب در فضا، احساس گرما را افزایش داده و نیاز به گرمایش اضافی را کاهش می‌دهد. در نتیجه، استفاده از هواساز می‌تواند هم به کاهش مصرف برق و هم به صرفه‌جویی در هزینه‌های گرمایشی در زمستان کمک کند.