بررسی اقتدار و توانمندی‌های پدافند کشور-بخش سوم و پایانی

دستاوردهای شگفت‌انگیز پدافند هوایی ارتش

کد خبر: ۳۰۱۲۳۴

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۴۰۳ - ۲۰:۲۹

کامران پورعباس

پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران دستاوردهای فوق‌العاده درخشان و کم‌نظیری داشته است.

برخی از این دستاوردها را به صورت اجمالی و فهرست‌وار اشاره می‌کنیم:

نمونه‌هایی از پهپادهای تولیدی ایران: پهپادهای خانواده مهاجر، پهپادهای خانواده ابابیل، کمان12، کمان۲۲، سایه، سریر، رعد85، حماسه، معراج504، فطرس، شاهین، سیمرغ، صادق، فرپاد، پلیکان، یسیر، طوفان مبین، آرش، کرار، شاهد123، شاهد۱۲۹، شاهد136، شاهد۱۴۹(پهپاد غزه)، شاهد‌۱۷۱(پهپاد صاعقه).

برترین رادارهای بومی ایران: رادار ملی، کاشف1، کاشف2، مطلع الفجر1، مطلع الفجر2، کاوش، جویا،‌هادی، سپهر، علیم، الوند، طارق، بصیر110، افق، 10 شهریور، آرش1، آرش2، نجم، قدیر، عصر، مصباح، ثامن، شهاب، علم‌الهدی، کاوش، بشیر، رادار 1700 المانی سامانه سوم خرداد، رادار سامانه موشکی طبس، رادار سامانه یازهرا، رادار کشف سامانه مرصاد، کیهان، رادار رصد اجرام فضائی، فتح2، رادار سامانه موشکی رعد1، رادار ردگیری هدف در سامانه باور373، البرز، رادار چشم عقاب، رادار فتح۱۴،

رادار کیهانی سپهر و...

نمونه‌هایی از سامانه‌های پدافندی: یا زهرا(س)، سراج1، سعیر، سماوات، مصباح1، میثاق، شهاب، ثاقب، حرز نهم، دزفول، مجید، آذرخش، زوبین، صیاد، رعد، خرمشهر، مراقب، قائم، مهاجر، طبس، 9 دی، مرصاد، تلاش، سوم خرداد، 15خرداد، باور 373، آرمان.

برخی از شكارهای محافظان آسمان:

- انهدام پهپاد جاسوسی اسرائیل با نام هرمس که بسیار کوچک و کشف آن بسیار مشکل بود، با موشک ایرانی در آسمان ایران

- به زمین نشاندن پهپاد آمریکایی RQ-170 که یکی از پیشرفته‌ترین پهپادهای دنیا است و ساخت آن در حجم انبوه با استفاده از مهندسی معکوس

- پهپادهای متنوعی که به تصور دشمن رادارگریز و غیرقابل کشف هستند، توسط چشمان بیدار و هوشیار پدافند کشف می‌شوند از جمله RQ4 و MQ1.

- رهگیری و نشاندن هواپیمای حامل عبدالمالک ریگی تروریست معروف و فرمانده گروهک تروریستی جندالشیطان و جنایتکاری که خونهای زیادی از هموطنان‌مان را بر زمین ریخته بود.

- نشاندن پرواز ناتو با ۱۰۴ سرباز آمریکایی در بندرعباس که یک بوئینگ 737 بود.

- به دام انداختن هواپیمای بدون سرنشین جاسوسی آمریکا به نام اسکن ایگل و مهندسی معکوس آن.

- به غنیمت گرفتنِ پهپاد شادو 200 که جزو پهپادهای جاسوسی آمریكاست و مهندسی معکوس آن.

- غنیمت گرفتن پهپاد آر كیو11 متعلق به ارتش آمریکا

- مورد اصات قرار دادن و سرنگون کردنِ یك فروند پهپاد جاسوسی آمریكا به نام گلوبال ‌هاوك در آسمان ایران. این پهپاد بسیار پیشرفته، بزرگ‌ترین و گران‌ترین پهپاد دنیاست كه با برد پروازی باورنكردنی دارای تجهیزات و حسگرهای پیشرفته تجسسی است.

از آماده‌ترین‌های دنیا

9 شهریور 1403، امیر علیرضا صباحی فرد فرمانده نیروی پدافند هوایی ارتش پیش از خطبه‌های نماز جمعه تهران که در مصلی امام خمینی برگزار شد، خاطرنشان کرد: ما در نیروی پدافند هوایی، بیانات رهبر انقلاب را مد نظر داریم که فرمودند حیات یک ملت وابسته به تقویت مؤلفه‌های قدرت است، بر همین اساس دانشمندان و متخصصان نیروی هوایی با تحلیل دقیقی از صحنه رزم پدافند هوایی، رهنمودهای رهبر انقلاب را دنبال می‌کنند. ایشان در سال‌های اخیر بیش از ۶۰۰ بار به پدافند هوایی اشاره کردند و آن را خط مقدم دفاع از حیثیت، موجودیت و آبروی کشور نامیدند.

فرمانده نیروی پدافند هوایی ارتش اعلام کرد: نیروی پدافند هوایی برای تأمین نیازمندیهای خود از جمله سامانه‌های موشکی، راداری و اطلاعاتی به هیچ کشوری وابسته نیست و در طراحی و تولید سامانه‌های پیشرفته درگیری هیبریدی به خودکفایی رسیده است.

امیر صباحی فرد گفت: با اطمینان کامل اعلام می‌کنم نیروی پدافند هوایی ۲۴ ساعته و مستمر با برگزاری انواع رزمایش‌ها در مقیاس‌های مختلف در طول سال با بهینه‌سازی مستمر تجهیزات، با ایمانی راسخ و توانی خستگی‌ناپذیر از آماده‌ترین نیروهای مسلح دنیا است.

دستاوردهای شگفت‌انگیز و پیچیده و راهبردی در بخش پدافند هوایی

امیر سرتیپ دوم مهدی ثقفی‌فر، معاون طرح و برنامه نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و از طراحان ارشد سامانه باور۳۷۳  به جزئیات گسترده و حیرت‌آوری از توانایی‌ها و توانمندی‌ها و دستاوردهای کم نظیرِ پدافندی کشور پرداخته است.

بخش‌هایی از صحبت‌های امیر ثقفی‌فر در مصاحبه با مهر را نقل می‌کنیم:

- نیروی پدافند توانسته تا حد بسیار خوبی خودش را در مقابله با نسل پنجم و ششم تهدیدات هوایی مجهز کند.

- ما امروز به برکت رهنمودهای مقام معظم رهبری و فرمانده معظم کل قوا(مدظله العالی) که دائماً ارتباط ما را با بخشهای دانش‌بنیان، کسب دانش و محصور کردن این دانشها تهییج و دستور فرمودند، موفق شدیم سامانه‌های بومی را طراحی و به صورت آماری تولید کنیم. این سامانه‌ها می‌توانند تهدیدات را کشف کنند، یعنی اگر در سویی یک جنگنده پنهان‌کار وجود دارد که حاصل تلاش تمام فناوری و دانش در غرب است، در مقابل آن در جمهوری اسلامی ایران و در پدافند، سامانه‌ای ساخته شده که آن را بی‌اثر و کم‌اثر می‌کند و این کار بسیار بزرگی است.

در حوزه درگیری، سامانه‌های جدیدی هست که به صورت باروتی و سیگنالی کار می‌کنند.

- در مقابل این جبهه تهدیدات ما شاهد بروز تهدیدات عجیبی مثل ریز پرنده‌ها هستیم. ما از این بُعد هم غافل نیستیم و پیشرفتهای بسیار خوبی در این حوزه داریم.

حضور تهدیدات برای ما چالش برانگیز است. ما را با مشکلاتی مواجه می‌کند اما در پایان ما به علوم و فناوری نوین دست پیدا می‌کنیم.

به جرأت می‌توانم بگویم که در رابطه با مقابله با ریز پرنده‌ها ما جزو معدود کشورهای جهان هستیم که دارای فناوری‌ها و تجهیزات خاصیم.

- ما در رابطه با پهپاد یا پرنده هدایت‌پذیر از دور، امروز به بلوغ و توانمندی رسیدیم که بسیار بازدارنده و دشمن‌شکن است.

- ما در حوزه پهپاد اقدامات بسیار مهمی داریم که خبرهای آن را در آینده نزدیک رسانه‌ای خواهد شد و نشان خواهیم داد که لبه فناوری‌هایی که در دنیا وجود دارد، در این پلتفرم‌ها نهادینه و به کار گرفته می‌شود.

- یکی از مأموریت‌های نیروی پدافند هوایی، اشراف اطلاعاتی بر منطقه است. جالب است بدانید که ما یک مجموعه منحصر به فرد به نام فرمانده اطلاعات و شناسایی داریم که مخفف آن فاشا است و مأموریت محوله این فرماندهی، دریافت، کسب و شناسایی تهدیدات و اطلاعات به صورت لانگر و شورتر است. برای اینکه ما بتوانیم این مأموریت را انجام دهیم، لازم بود پرنده‌هایی را طراحی و محموله‌هایی را برای آنها طراحی و نصب کنیم که بتوانند اشراف اطلاعاتی را برای نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به وجود بیاورند. برای هر عملیاتی که متصور است، در ابتدا نیاز داریم اطلاعات آنلاین و برخط خودمان را دائماً از سنسورهای زمین‌پایه و هواپایه‌مان دریافت کنیم.

محتمل است که این سنسورها تا آینده نزدیک به فضاپایه هم تبدیل شود. ما در سطوح مختلف، سنسورهای مختلف از جمله پهپادهای خودمان را تجهیز کردیم تا بتوانیم هر حرکت و جنبشی را در فضای پیرامونی کشورمان را در لحظه رصد کنیم و به شبکه اطلاع و در زمان مناسب اقدام کنیم.

- درخصوص امور عملیاتی، نیروی پدافند هوایی همان طور که دارای سکوهای پدافندی زمین‌پایه هست، دارای سکوهای پدافندی هواپایه هم هست. اگر شما به سوابق طراحی نیروی پدافند که آن زمان در نیروی هوایی به عنوان فرماندهی فعالیت می‌کرد، بازگردید، می‌بینید یک هواپیمای تقریباً تمام مأموریتی مثل اف14 به عنوان یک سکوی پدافند هوایی معرفی شده بود.

یک پرنده بسیار قابل و توانا که در سازمان رزم پدافند هوایی نقش مؤثری ایفا می‌کرد و شما می‌توانید به عملکرد این پرنده در هشت سال دفاع مقدس مراجعه کنید. می‌خواهم بگویم با توجه به تفکیکی که صورت گرفت، البته کما فی سابق این پرنده در شرایط اسکرمبل مأموریت نیروی پدافند هوایی را با مشارکت عزیزان ما در نیروی الهی هوایی انجام می‌دهد، ولی مزید بر آن ما نیاز داشتیم تا پهپادهایی را که ویژگی‌های رفتاری جنگنده‌های اینترسپتور و رهگیر داشته باشند را طراحی و تولید کنیم که در یک تایم و فاز ده ساله به این موفقیت نایل شدیم. ما امروز به جایی رسیدیم که سکوهای پرنده پروازی‌مان بیش از دو ساعت و در ارتفاع بسیار بالا می‌توانند حضور پیدا کنند.

- امروز نیروی پدافند هوایی به سکوهای هواپایه اعم از سکوهای شناسایی، اشراف اطلاعاتی و سکوهای اینترسپتور و جنگنده رهگیری تجهیز شده که باید مأموریت خود را انجام دهند.

- توانمندی نخبگان در کشور ما، دانشی که احصا شد و اراده‌ای که پای کار آمد، ما را به جایی رساند که بتوانیم از رادارهای OTH یعنی رادارهای که ماورای افق را می‌بینند، استفاده کنیم. کره زمین گرد است و سه هزار کیلومتر جایی نیست که رادار به صورت مستقیم بتواند ببیند.

پس انرژی را به لایه یونوسفر می‌فرستد (یونوسفر چهارمین لایه در نظام جبر است که می‌تواند انرژی را از خود ساطع و مثل یک آینه به سمت زمین برگرداند) و ما می‌توانیم اهداف و پرنده‌هایی که در کره زمین و در قسمت خَمِش زمین واقع شده‌اند را در سه هزار کیلومتر ببینیم.

امروز فاز اول این پروژه در هزار و پانصد کیلومتری، دارد مراحل تست اولیه را انجام می‌دهد و این زمانی اتفاق می‌افتد که ما تحریم هستیم. فقط شش کشور در دنیا مثل نوستراداموس در فرانسه توانسته‌اند این رادار را بسازند.

- امروز صنعت دفاعی و بخش‌های دانش‌بنیان ما انواع و اقسام رادارها را ساخته‌اند. این رادارها هم قابلیت تحرک دارند، هم ایستا هستند و هم می‌توانند اشراف بزرگی از شناسایی اهداف را برای ما به وجود بیاورند. من اگر بخواهم سامانه فرماندهی کنترل را با گذشته مقایسه کنم، باید بگویم امروز سامانه فرماندهی کنترل ما مراحل آخر اتوماسیون و خودکار شدن را طی می‌کند، یعنی یک سنسور هدف را می‌بیند و در لحظه بدون دخالت نیروی انسانی، اطلاعات این سنسور در شبکه فرماندهی کنترل نمایش داده می‌شود و اقدام لازم درخصوص چگونگی برخورد با این تهدید انجام می‌شود. ما به دنبال این هستیم که حلقه را کاملاً اتوماسیون کنیم، یعنی حتی بتوانیم بدون حضور نیروی انسانی

شلیک کنیم.

- در مورد کشف پسیو هم ما امروز کارهای خیلی بزرگی انجام دادیم. امروز اگر یک پرنده خارج از مرزهای کشورمان پرواز و سیگنالهای ضعیفی از خود ساطع کند، می‌توانیم به راحتی آن را بگیریم. امروز ما در حوزه کشف پسیو توانسته‌ایم ساختارها و تجهیزات خیلی خوبی را به‌وجود بیاوریم که فوق‌العاده پیچیده و مدرن هستند. وقتی می‌گوییم ما هر سیگنالی را از دو دهم تا چهل گیگاهرتز و سیگنال‌های زیر خط نویز و طیف گسترده را می‌توانیم رصد و صید کنیم، نشان‌دهنده قدرت اطلاعات و فرماندهی اطلاعات شناسایی ماست.

- امروز ما سامانه‌های کشف اپتیکی داریم که می‌توانند اهداف را در فواصل بسیار دور به صورت ویژوال و مرئی کشف کنند.

- ما مجموعه سنسورهایی را به وجود آوردیم که هیچ هدفی نتواند از دستش در برود و به این مجموعه سنسورها تا مدتی دیگر ان‌شاءالله سنسورهای صوت‌سنج اضافه خواهد شد که می‌تواند در کنار این موارد، صوت را هم بسنجد.

- در مورد سیستم‌های موشکی عرض کردم که برد آن ۲۵ و نهایتاً ۴۰ کیلومتر بود ولی در همین دهه سامانه‌های ما ابتدا به شصت، هفتاد و پنج، صد و بیست و دویست کیلومتر افزون شد و حتی اولین تست سیصد کیلومتر ما نیز انجام شده که عنقریب تکرار خواهد شد.

- امروز در کنار سامانه سلاح موشکی، سامانه سلاحهای سیگنالی داریم. بسیاری از پرنده‌ها را به وسیله سیگنال می‌توانیم ساقط کنیم.

- ما امروز در کنار سامانه سلاح سیگنالی، سامانه سلاحهای لیزری داریم.

- ما سرفصل پدافند نور و سپر نور را از حدود دوازده سال قبل شروع کردیم.

- ما ورود به حوزه لیزر را بیش از یک دهه است در دستور کار قرار دادیم. امروز ما به سمت لیزرهای فیبر و به سرعت به سمت لیزرهای دیسک حرکت می‌کنیم. این بدین معنی است که در پدافند هوایی به ویژه در کلانشهرهایی مثل تهران اگر بنا باشد ما اقدام پدافندی انجام دهیم، بی‌صدا، در سکوت و با موفقیت انجام می‌دهیم.

- ما به گان لیزری، به سامانه‌های ترکیبی و سرچ ترکینگ که بتواند ریزپرنده‌ها را دنبال و ترک کند و در نهایت با لیزر بتوانیم آنها را ساقط کنیم، دست پیدا کردیم.

- مطلع ورود به این حوزه[جنگ الکترونیک] با فرمایشات فرمانده معظم کل قوا(مدظله العالی) که بارها مسئله جنگ الکترونیک را از ما خواستند و دستور فرمودند، در نیروی پدافند شروع شد.

- ما نه تنها در حوزه جنگ الکترونیک و ecm، بلکه موارد eccm یعنی دفاع الکترونیک را در سامانه‌های خودمان به وجود آوردیم و این قابلیت را برای سامانه‌های خودمان در مرحله طراحی به گونه‌ای رقم زدیم که تهدیداتی که در حوزه جنگ الکترونیک، شناسایی کردیم، نمی‌توانند یا به سختی می‌توانند تأثیرگذار باشند.

- ما این توانمندی را در نیروی پدافند داریم که اگر نیاز باشد در شبکه اختلال به وجود بیاوریم یا شبکه‌ای را ساقط بکنیم.

- در حوزه سامانه‌های موشکی، امروز به انواع و اقسام مختلف مثل سامانه تلاش، پانزده خرداد از نوع اکتیو و پسیو، سامانه صیاد تاکتیکی تک خودرو، سامانه باور۳۷۳ و سامانه آرمان که معادل و برتر از اس- 400 خواهد بود، دست پیدا کردیم.

- ما برای ارتفاع کم و مقابله با کروز، پروژه‌های متعددی تعریف کردیم که امروز در حال چیدن این محصولات از مزرعه صنعت هستیم.

- نیروی مسلح به ویژه ارتش جمهوری اسلامی ایران و نیروی پدافند هوایی، تابع اوامر و فرمایشات فرمانده معظم کل قوا(مدظله العالی) هستند. انتظارات ایشان از نیروهای دفاعی و نظامی، نظیر ندارد. نه تنها در پدافند بلکه در نیروی دریایی، هوایی و سایر نیروها این انتظارات تعریف شده است. همه همکاران عزیز من در بخش‌های مختلف جهادهای خودکفایی، صنایع وابسته و دانش‌بنیان، این فرمایشات را دنبال می‌کنند. اگر امروز چنین اقتداری در بخش نیروهای مسلح و در نیروی پدافند هوایی به وجود آمده، به جهت این است که ما دارای چنین سامانه فرماندهی هستیم. سلسله مراتبی که در نظام ارتش هستند، دقیقاً می‌دانند که این فرمایشات را به چه صورت به آنچه که باید تبدیل کنند. این بزرگ‌ترین منبع توان و قدرت در نیروی مسلح هست.

- ما مطالعات مربوط به فاز ورود به فضا را در ارتش جمهوری اسلامی ایران و در پدافند انجام داده‌ایم و بخشی از زیر ساخت‌ها را آماده کرده‌ایم، تجهیزاتش را آماده کرده‌ایم. به زودی خبرهای خوبی را در حوزه فضا خواهید شنید.

عظمت پدافند هوایی ایران از نگاه جهانیان

کارشناسان و رسانه‌های خارجی، تاکنون به صورت بسیار انگشت‌شمار و محدود به عظمت و توانمندی‌ها و دستاوردهای پدافند جمهوری اسلامی ایران پرداخته بودند اما بعد از تجاوز کور رژیم صهیونی و شکست این شرارت به خاطر عملکرد فوق‌العاده برتر پدافند کشور، نام پدافند ایران بر سر زبانها افتاد و جهان و جهانیان و دوست و دشمن در سطحی گسترده از توانمندی‌ها و پیروزمندی پدافند ایران سخن گفتند.

گزیده‌ای از اخبار و اظهارنظرهای خارجی‌ها در مورد عظمت پدافند جمهوری اسلامی ایران و عملکرد درخشان و پیروزمندانه‌اش در برابر شرارت صهیونیست‌های تروریست و جنایتکار را بررسی می‌کنیم.

قرارگاه خاتم‌الانبیای ارتش

یک مرکز قدرتمند فرماندهی

ست جی فرانتزمن، خبرنگار و تحلیلگر ارشد خاورمیانه‌ در جروزالم پست در گزارشی مفصل به بررسی سامانه‌های پدافندی ایران پرداخته و نوشته است: ایران ظاهراً روی دستیابی به مقدار زیادی از سیستمهای دفاعی متمرکز شده است.

پس از حمله اخیر علیه ایران، تمرکز بر سیستمهای پدافند هوایی ایران افزایش یافته و اکنون مشخص است که ایران دارای تعداد زیادی سامانه پدافند هوایی است.

ایوان لیسمن، کارشناس نظامی در گزارشی مفصل در وبگاه آمریکایی  War on the Rocks درباره توانایی پدافندی ایران به نکات مهمی اشاره کرده و معتقد است: قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیای ارتش ایران به عنوان یک مرکز قدرتمند فرماندهی و کنترل ملی هوایی در حال ظهور است.

اوراسیا تایمز در گزارش خود درباره پدافندهای ایرانی نوشت: در سال 2015، ایران به فناوری ردیابی و رهگیری اهداف بسیار فراتر از مرزهای ایران دست یافته‌است. پدافندهای ایرانی شامل مجموعه‌ای پیچیده از اجزا شامل پرتابگرهای متعدد و سیستمهای رادار دوگانه هستند که قابلیت‌های دفاعی لایه‌ای را ارائه می‌دهند.

مجله میلیتاری واچ که یک مجله تخصصی نظامی است، سامانه پدافندی ایران را مکمل توانایی موشکی این کشور می‌داند.

شکست مفتضحانه و ذلت‌بار صهیونیست‌ها

از پدافند ایران

آلستر کروک، مدیر سابق بخش خاورمیانه MI6 و دیپلمات ارشد سابق انگلستان درباره پدافند ناشناخته ایران در جریان حمله موشکی اسرائیل نوشت: مرحله اول حملات به ایران که قرار بود سامانه پدافند هوایی ایران را نابود کند، در میانه راه با شکست مواجه شد. قرار بود جنگنده‌های اسرائیلی در مسیر انهدام سامانه‌های پدافند هوایی ایران، تمامی سامانه‌های پدافند هوایی عراق و سوریه را منهدم کنند. پس از تکمیل موج اول حملات، در موج دوم و سوم حملات، اسرائیل با استفاده از سلاح‌های متعارف قصد داشت تمامی ظرفیت‌های نظامی و زیرساخت‌های حیاتی ایران را از بین ببرد.

در موج اول حملات، اسرائیلی‌هایی که به ۷۰ تا ۱۰۰ کیلومتری مرز ایران نزدیک‌تر شدند، متوجه یک سامانه پدافند هوایی ناشناخته شدند. این سیستم دفاع هوایی ناشناخته اسرائیلی‌ها را به وحشت انداخت و آنها را مجبور کرد که نقشه خود را به کلی کنار بگذارند. این احتمال وجود دارد که این سامانه پدافند هوایی ناشناخته توانایی حمله به جت‌های جنگنده رادارگریز مانند جنگنده‌های لاکهید مارتین F-35 را داشته باشد.

کل ایده حمله به ایران بلافاصله از بین رفت، زیرا بسیار خطرناک بود و کل منطقه تحت تسلط یک سیستم دفاع هوایی ناشناخته بود که خود جت‌های جنگنده رادار‌گریز را تهدید می‌کرد.

رسانه‌های عربی در گزارش‌های خود به قدرت پدافندی ایران در برابر تجاوز رژیم صهیونیستی اشاره کردند.

الغد اردن در این خصوص نوشت: عملیات هجومی اسرائیل علیه ایران با ریزپرنده‌ها صورت گرفت و این حملات با موفقیت خنثی شدند. منابع آگاه اعلام کردند که پدافند هوایی ایران با هوشیاری و در وقت مناسب با این حمله مقابله کردند.