اروپای ناتوان، دنبال توافق نیست می‌خواهد توقعاتش را دیکته کند (خبر ویژه)

در حالی که برخی مدعیان اصلاح‌طلبی برای مذاکره با غرب سر و دست می‌شکنند و آن را بزک می‌کنند، یک روزنامه وابسته به این طیف اذعان کرد که غرب دنبال توافق با ایران نیست بلکه درصدد فشار و امتیازگیری است.

کد خبر: ۳۰۱۲۲۰

تاریخ: ۱۷ آذر ۱۴۰۳ - ۲۱:۵۳

دنیای اقتصاد با طرح این سؤال که آیا پرونده ‏‏‌هسته‏‏‌ای دوباره روی دور افتاده؟، نوشت: گفت وگوهای ایران و تروئیکای اروپایی در حالی در ژنو برگزار شد که اختلافات این روزها بالا گرفته است. درست چند روز پیش از آغاز این گفت‌وگوها، سه کشور بریتانیا، آلمان و فرانسه پیش نویس قطعنامه ضدایرانی را به شورای حکام ارائه کردند که تصویب هم شد. با در نظر داشتن شرایط فعلی، اروپایی ها در یک فضای بیم و امید می خواهند سیاست فشار و مذاکره را همزمان علیه تهران دنبال کنند. اما با توجه به اینکه گفته می‌شود اروپا در اغلب موارد از آمریکا پیروی می‌کند و ترامپ نیز تا کمتر از دوماه دیگر در کاخ‌سفید مستقر خواهد شد، گفت‌وگوهای ایران و تروئیکای اروپایی با چه سناریوهایی روبه‌رو می‌شود؟

رحمان قهرمانپوردر این‌باره به دنیای اقتصاد گفت: فضای مذاکرات بین هیئت های سه‌کشور اروپایی و ایران آنچنان مثبت و امیدبخش نبوده است؛ اظهاراتی که بعد از مذاکرات صورت گرفت، این مسئله را تقریبا نشان می‌دهد. مهم‌تر از همه اینکه زمان مشخصی برای دور بعدی مذاکرات تعیین نشد.

نکته دیگر آنکه امروز اروپا در موقعیت سخت و دشواری قرار دارد و حتی می‌توان گفت موقعیت اروپا تضعیف شده است. از یک طرف دونالد ترامپ در آمریکا روی کار آمده که هواداران او و خودش اعتقادی به حمایت مالی از جنگ اوکراین ندارند و این مسئله بسیار دردناکی برای اروپایی ها به شمار می‌رود. آنها نگران هستند که حمایت نکردن آمریکا از اوکراین باعث شکست این کشور و پیروزی روسیه شود. از طرف دیگر در آلمان شاهد شکستن ائتلاف حاکم هستیم و اولاف شولتز اعلام انتخابات زودهنگام کرده و احتمال پیروزی دوباره این جریان در انتخابات خیلی پایین است.

در فرانسه هم احزاب راست افراطی قدرت گرفته اند؛ بنابراین رهبران سیاسی در فرانسه و آلمان که موتور محرکه اتحادیه اروپا به شمار می روند، موقعیت مستحکمی ندارند. بنابراین اروپا، در شرایط سخت و دشواری است و این به آن معناست که اعتماد ایران هم نسبت به وعده های اروپا کمتر از گذشته خواهد بود.شاید بتوان گفت که اروپا حتی دیگر نمی‌تواند مانند گذشته بین ایران و آمریکا میانجی‌گری کند. اروپا با عدم‌انسجام داخلی مواجه است و با آمدن ترامپ، شرایطش در نظام بین‌الملل با عدم‌قطعیت بیشتری روبه‌رو خواهد شد. حتی برخی دیپلمات های سابق گفته بودند که ایران نباید با اروپایی ها مذاکره کند.

همچنین در رابطه با مذاکره با آمریکا، اخیرا برخی مقامات کشورمان با تعیین شروطی از احتمال گفت‌وگو با آمریکای ترامپ سخن گفتند. در این شرایط این پرسش مطرح می‌شود که اگر ایران با آمریکا وارد مذاکره شود، نقش اروپا چه خواهد بود. درواقع اکنون اروپایی ها منتظر هستند که ببینند ترامپ درباره ناتو، اوکراین و تعرفه های تجاری با اروپا چه تصمیمی می‌گیرد و الان مهم‌ترین نگرانی و اولویت اروپا همین موارد است. بعد از مشخص شدن این موارد، می‌توان دریافت که اروپا چقدر می‌تواند برای مذاکره با ایران وقت و انرژی بگذارد.

در عین حال درخصوص مذاکرات احتمالی بین تهران و واشنگتن باید در نظر گرفت که شرایط برای هر دو طرف، وخیم‌تر شده است. غربی ها نگاه شان این است که نمی‌توانند با ایران وارد شراکت استراتژیک شده و مسائل شان را حل کنند. بنابراین در تمام تحلیل های اروپا و آمریکا تاکید می‌شود که ترامپ باید سیاست فشار حداکثری را علیه ایران با دو هدف دنبال کند؛ یا توافق با ایران یا تغییر رفتار ایران. در نتیجه امروز مسئله، رفتن به سمت همکاری های استراتژیک یا حل اختلافات نیست؛ بلکه واشنگتن و بروکسل بیشتر به دنبال این هستند که در مقابل ایران، بازدارندگی ایجاد کرده و به زعم خود آنچه را که تهدید ایران می نامند دفع کنند.

امروز برخلاف زمانی که برجام امضا شد، به ندرت سخنی از همکاری میان ایران و اروپا یا سرمایه‌گذاری اروپایی ها یا آمریکایی ها در ایران شنیده می‌شود. جریان فکری سیاستگذاران غالب و اصلی اروپا این است که هر نوع توافقی با ایران باید به بازدارندگی ایران منجر شود و خیال غرب از این بابت راحت شود.

دنیای اقتصاد همچنین از قول یک کارشناس دیگر نوشت: از رویکرد کشورهای اروپایی چنین می توان دریافت که این کشورها با تکرار اتهامات علیه ایران و با در نظرگرفتن تحولات منطقه، جنگ اوکراین و بازگشت دونالد ترامپ بر آن هستند تا با افزایش فشارها، مقامات ایران را به انجام توافقی جامع وادار سازند. به نظر چنین می آید که تحولات یک سال اخیر در خاورمیانه، رهبران اروپایی را به پذیرش این نظر نادرست هدایت کرده که اکنون ایران در مقایسه با گذشته در موضعی ضعیف تر قرار گرفته

و بر آن هستند با تشدید فشارهای دیپلماتیک و اقتصادی، ایران را به انجام مذاکرات جامع و تحمیل محدودیت‌های بیشتر علیه برنامه هسته ای، موشکی و سیاست های منطقه ای وادار سازند. هرچند به نظر می‌رسد چنین برداشتی صحیح نباشد.