چرایی انسان کامل و عصمت فاطمه(س) (۱) (پرسش و پاسخ)

کد خبر: ۳۰۰۷۵۱

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۴۰۳ - ۱۹:۳۲

پرسش:

چرا و چگونه حضرت فاطمه(س) با وجود سن کم از شاخص‌ها و ویژگی‌های انسان کامل بهره‌مند شدند و به مقام عصمت رسیدند؟

پاسخ:

ضرورت معرفی الگوهای کامل انسانی

خدای متعال به حکم حکمت و عدالت و رحمت خود، ضمن اینکه راه رسیدن به کمال شایسته و بایسته هر موجودی را تکوینا یا تشریعا همراه آنها خلق نموده و نقشه راهی از کمال و مقام قرب را نیز به بندگان خود نمایانده است و در کنار آن صراط مستقیم و نقشه راه تکامل بی‌عیب و نقص، الگوها و میزان‌هایی نیز ارسال کرده تا مشتاقان کمال با تأسی به آنها و به دور از افراط و تفریط بتوانند کمالات الهی و انسانی او را در خود پیاده کنند و همانند همان الگوهای کامل انسانی و میزان‌های الهی، رنگ و شکل الهی و انسانی به خود بگیرند.

ابعاد شخصیتی الگوهای کامل

الگوهای کامل انسانی را از دو منظر می‌توان مورد توجه و بررسی قرار داد: 1- از جنبه بشری و زمینی بودن آنها 2- از جنبه الهی و آسمانی بودنشان. بیان علو مقام و اوج مراتب کمالیه این افراد به معنی قرار دادن آنها در جایگاهی که دست هیچ انسانی به آنها نرسد و راهی برای توجیه گناه و عدم الگوپذیری از آنها باشد، نیست بلکه بدین‌منظور است که مخاطبان دریابند که الگوهای عصمت و طهارت از چنان جایگاه رفیعی برخوردارند که اطاعت از آنها و بهره‌مندی از کمالات وجودی آن بزرگواران بی‌کم و کاست صحیح و معقول بوده و پیروان واقعی را بدون هیچ شک و تردیدی به کمال مطلوب خود می‌رساند. در واقع باید بدانیم که هیچ انسانی نمی‌تواند پیامبر(ص) و علی(ع) و فاطمه(س) و دیگر ائمه شود، بلکه باید از پرتو نور فیوضات معنوی و هدایت‌های نظری و عملی این ذوات مقدسه بهره‌مند شویم و سبک زندگی خود را نبوی و علوی و فاطمی کنیم تا به رستگاری و سعادت دنیا و آخرت نایل شویم.

کمالات حضرت فاطمه(س)

1- فاطمه(س) وجود جامع

منظور از وجود جامع، مظهر تمام‌نمای حق، یعنی انسان کامل می‌باشد که جامع همه کمالات و اسما و صفات حق‌تعالی است. توضیح اینکه حق‌تعالی که تمام وجود است و مظهر بی‌حد و حصر و نهایت کمالات جمال و جلال را دارا می‌باشد از رسول گرامی(ص) به عنوان «اول ما خلق‌الله» آغاز می‌کند که فاطمه(س) و علی(ع) هم در آن نهفته هستند. پیامبر اکرم(ص) فرمود: «خداوند نور فاطمه(س) را قبل از اینکه زمین و آسمان را خلق کند آفرید.»(بحارالانوار، ج 4، ص 43) و فرمود: «فاطمه(س) حوراء انسیه است» یعنی مافوق فرشته به صورت انسان، زیرا خداوند از نورش او را آفرید قبل از آنکه آدم را خلق کند.(همان) این سخن بدین معنا است که فاطمه(س) واسطه‌ای در خلقت به جز نور پدرش رسول اکرم(ص) ندارد، ضمن اینکه خود واسطه در خلقت ماسوی‌الله است. این را از آنجا می‌توان دریافت که علی(ع) فرمود: من و پیامبر(ص) از یک نوریم و پیامبر(ص) در جواب سوالی به حضرت علی(ع) می‌فرماید: «فاطمه هم از نور ماست.» (همان، ص 8) همچنین رسول خدا(ص) فرمود: «خداوند مرا و علی(ع) و فاطمه(س) و حسن(ع) و حسین(ع) را از یک نور آفرید.» (بحارالانوار، ج 27، ص 122)

2- فاطمه(س) ولی‌الله و حجت‌الله

از آنجا که در نظام هستی، شرافت مخلوقات به نحو اکمل و اتم در انسان کامل نهفته است و او خلیفه خداوند بر روی زمین و واسطه فیض الهی به بندگان می‌باشد، در حدیث آمده است که هنگام قبض روح مومن، رسول خدا(ص) و فاطمه(س) به همراه امامان(ع) ممثل می‌شوند.(المیزان، ج 1، ص 513) پس چنین کسی صاحب ولایت و رسالت و نبوت نیز می‌باشد، با ذکر این توضیح که ولایت و امامت و رسالت بر دو نوع است: 1- تشریعی 2- مقامی. صاحبان رسالت و ولایت و امامت تشریعی همگی از میان عقول کامله و مردان بوده‌اند. اما واجد رسالت و ولایت و امامت مقامی، زن و مرد ندارد. عقول کامله و انسان‌های کامل در قامت زن و مرد هر دو را بایسته است که دارای مقام رسالت و ولایت و امامت مقامی‌باشند. امام حسن عسکری(ع) می‌فرماید: «ما حجت‌های خداوند بر آفریدگانش هستیم و مادرمان فاطمه(س) حجت خداوند بر ما است.» (الخصائص الفاطمیه، ص 18)

(ادامه دارد)