فارن‌افرز: اسرائیل، ناتوان از فهم قدرت محور مقاومت است (خبر ویژه)

آنچه گروه های نظامی متحد ایران را تحت عنوان مقاومت، در منطقه حفظ کرده، پایگاه های اجتماعی آنهاست. در این میان ایران توانست تحریم‌های شدید دولت ترامپ را دور بزند و با کمک متحدان خود در محور مقاومت، از بازارهای این کشورها برای تجارت منابع انرژی و دسترسی به ارز استفاده کند.

کد خبر: ۲۹۹۷۷۹

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۴۰۳ - ۲۲:۳۱

این تحلیل را نشریه آمریکایی فارن‌افرز منتشر کرده و می‌نویسد: اسرائیل در جنگ اخیر به طور مشخص محور مقاومت را هدف قرار داد؛ یعنی شبکه‏‏‌ای از گروه‏‏‌های متحد ایران. اسرائیل با کار روی مقیاسی که تلاش‏‏‌های قبلی علیه این محور را نادیده می‏‏‌گیرد، یک سال گذشته را صرف از بین بردن زیرساخت‏‏‌های سیاسی، اقتصادی، نظامی، لجستیکی و ارتباطی شبکه کرده است. همچنین تل‏‏‌آویو دست به کارزار بی‏‏‌سابقه‏‏‌ای علیه رهبری این محور زده و رهبران حماس و حزب‏‏‌الله و چند فرمانده ارشد سپاه را ترور کرد.

اما بعید است که اسرائیل بتواند سازمان‌هایی را که به این محور تعلق دارند، آن‌طور که امیدوار است، ریشه‌کن کند. این محور، بارها سازگاری و انعطاف‌پذیری خود را نشان داده که بیانگر ارتباطات عمیقی است که گروه های عضو آن در داخل کشورها و جوامع خود دارند. علاوه‌بر این، روابط فراملیتی که این محور را تشکیل می‌دهند، به این معناست که نه‌تنها به عنوان بازیگران غیردولتی مجزا یا گروه های مسلح، بلکه به عنوان گره های به هم پیوسته شبکه های سیاسی، اقتصادی و ایدئولوژیک بادوام شناخته می شوند.

این شبکه ها که منطقه ای و گاه حتی جهانی هستند، به اعضای محور اجازه داده تا شوک های مختلفی را تحمل کنند. همچنین فروپاشی های اقتصادی، مانند تحریم های دونالد ترامپ، در قالب کمپین «فشار حداکثری» و افول بانکداری لبنان در سال ۲۰۱۹، که حساب های مالی بسیاری از گروه های عضو را منحل کرد، از جمله چالش هایی است که این محور به خود دیده است. اما به‌رغم این چالش ها، اعضای محور از جوامع محلی خود و از یکدیگر استفاده کرده اند. مقاومت تاریخی محور مقاومت حاکی از آن است که اسرائیل برای از بین بردن گروه هایی مانند حماس و حزب‌الله با مشکل مواجه خواهد شد.

این محور به شکلی که امروزه وجود دارد با شبکه ای که در ابتدا در دهه ۱۹۸۰ تاسیس شد، تفاوت چشمگیری دارد. در آن زمان، ایران، حزب‌الله لبنان را به عنوان بازیگری مؤثر برای نمایش قدرت، تاسیس کرد و آن را پرورش داد. هدف آن «صدور انقلاب» و به‌کارگیری «دفاع پیشرو» از طریق بازدارندگی نامتقارن در برابر تهدیدات محسوس، یعنی اسرائیل بود. ایران به طور استراتژیک این مدل را در کشورهای مختلف تکرار کرد. آنچه این گروه ها را حفظ کرد، اتکای عمیق به پایگاه های اجتماعی بود. آنها به حدی خود را در بافت کشورهای متبوع خود جای دادند که رؤسای رسمی دولت در لبنان، سوریه، عراق، ایران، یمن و غزه همه یا اعضای گروه هایی هستند که به این محور تعلق دارند یا توسط آن گروه ها انتخاب شده اند.

این شبکه حمایتی قوی، حزب‌الله را قادر ساخت که نه‌تنها بهبود یابد، بلکه نفوذ خود را نیز گسترش دهد. در نهایت به اندازه ای قوی شد که توانست اسرائیل را در سال ۲۰۰۰ از خاک لبنان مجبور به خروج کند. این پیروزی، همراه با جنگ سال ۲۰۰۶ که در آن حزب الله به پیروزی رسید- شاهکاری بی سابقه برای شبه نظامیان عرب- به شدت شهرت این جریان را افزایش داد. همچنین تجسم جدیدی از محور مقاومت ارائه داد. چالش دیگر این محور در سال ۲۰۱۱ بود، زمانی که دولت اسد در سوریه با یک تهدید وجودی در قالب یک جنگ داخلی مواجه شد.

با این حال، یک‌بار دیگر، محور توانست خود را به گونه ای تطبیق دهد که بتواند بر این بحران غلبه کند. در حالی که دولت اسد در آستانه فروپاشی قرار داشت، حزب‌الله قاطعانه وارد عمل شد تا از آن محافظت کند. همچنین قیام های ۲۰۱۱ منجر به ادغام رسمی حوثی ها در محور مقاومت شد. تحریم ها در سال ۲۰۱۸، زمانی که ترامپ از توافق برجام خارج شد و کمپین فشار حداکثری خود را آغاز کرد، به شدت افزایش یافت. هدف به صفر رساندن صادرات نفت و در نتیجه سلب منبع درآمدی حیاتی ایران بود. تحریم ها به اقتصاد ایران آسیب رساند، اما تجارت نفت این کشور را متوقف نکرد. در عوض، تهران راه هایی برای فروش نفت خود از طریق بازارهای غیررسمی پیدا کرد.ایران با کمک متحدان خود در محور مقاومت از این بازارها برای تجارت منابع انرژی و دسترسی به دلار آمریکا استفاده کرد. به عنوان مثال، در عراق، ایران با بقیه محورها همکاری کرد تا سوخت ایرانی و غیر ایرانی را قبل از فروش به کشورهای آسیایی ترکیب کند.

آخرین چالش بزرگی که محور مقاومت قبل از حمله اسرائیل پس از ۷ اکتبر علیه حماس و حزب الله با آن مواجه شد، ترور سردار سلیمانی توسط آمریکا در ژانویه ۲۰۲۰ بود. سردار سلیمانی به تاسیس این محور کمک کرده بود و نقش او به عنوان رهبر بالفعل آن کاملاً مشخص بود. با این حال، اگرچه این حمله امواج شوک را در شبکه ایجاد کرد اما در نهایت، سازگاری محور برای مقابله با تهدیدات جدی را نشان داد. جنگ اسرائیل علیه حماس و حزب الله بسیار بیشتر از درگیری های قبلی، واکنش شدید سایر متحدان داخل این محور، را به دنبال داشته است. در طول سال گذشته، آنها هم استقلال و هم نفوذ منطقه ای خود را عمیق تر کرده اند. حوثی ها برای اولین بار شروع به استفاده از موشک های بالستیک ضدکشتی برای ایجاد اختلال در مسیرهای کشتیرانی تجاری کردند. آنها به کشتی هایی که از دریای سرخ در حال حرکت بودند، حمله کردند و شرکت‌های باربری را مجبور کردند مسیر خود را در آفریقا تغییر دهند. اعضای این محور همچنین پس از ترور سیدحسن نصرالله‌، در فراسوی مرزها به طور هماهنگ با یکدیگر همکاری کردند.