«میدان» پشتوانه و پشتیبانِ «دیپلماسی»

کد خبر: ۲۹۹۴۱۷

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۴۰۳ - ۲۲:۰۹

کامران پورعباس

چند سال پیش بود که صحبت‌های نسنجیده و ناصوابِ یکی از وزرای دولت روحانی که متأسفانه در دولت کنونی نیز منصب مهم و راهبردی گرفته است، مبنی بر تقابل و تضاد «دیپلماسی» و «میدان» و دردسرساز بودنِ میدان برای دیپلماسی به همراه جسارت به سردار بزرگ و پرافتخار اسلام شهید حاج قاسم سلیمانی خبرساز شد و متعاقب آن دوگانه دروغین و دوقطبی کاذبِ «دیپلماسی و میدان» سر زبانها افتاد و جریان‌سازی سوء و پلیدی انجام شد.

در آن برهه پاسخ‌های دندان‌شکن و در عین حال روشنگرانه و بیدارگرانه‌ای در برابر این دعوای ناشایست منتشر شد که در نهایت به عذرخواهی و عقب‌نشینیِ بانی و مسببِ این تقابل منجر گردید.

بهترین و روشنگرانه‌ترین پاسخ در آن برهه را رهبر معظم و معزز انقلاب اسلامی به گزافه‌گویی‌های دشمن‌شادکنِ این مقام مسئول فرمودند و دفاع قاطعانه و تمام‌عیاری از شهید حاج قاسم سلیمانی و مجموعه پرافتخار و ‌پرستاره سپاه قدس انجام دادند.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی تلویزیونی خطاب به ملت ایران فرمودند:

«البتّه از بعضی از مسئولین کشور هم این روزها حرفهایی شنیده شد که برای انسان مایۀ تعجّب و مایۀ تأسّف است و شنیدیم که رسانه‌های دشمن و مخالف جمهوری اسلامی هم این حرفها را پخش کردند. انسان واقعاً متأسّف می‌شود وقتی که این مطالب را می‌شنود. بعضی از این حرفها تکرار حرفهای خصمانۀ دشمنان ما است، تکرار حرفهای آمریکا است. حالا مثلاً فرض کنید آمریکایی‌ها سالها است از نفوذ جمهوری اسلامی ایران در منطقه‌ به شدّت ناراحت و ناراضی‌اند؛ از نیروی قدس ناراحت بودند به خاطر این، از شهید سلیمانی ناراحت بودند به خاطر این، شهید سلیمانی را به شهادت رساندند به خاطر این؛ هر چیزی که عامل نفوذ معنوی جمهوری اسلامی در منطقه باشد، برای آنها بد است. ما نباید حرفی بزنیم که این معنا را تداعی کند که ما داریم حرف آنها را تکرار می‌کنیم؛ چه دربارۀ نیروی قدس، چه دربارۀ شخص شهید سلیمانی. سیاست کشور تشکیل شده از انواع برنامه‌های اقتصادی، برنامه‌های نظامی، برنامه‌های اجتماعی، برنامه‌های علمی و فرهنگی، از جمله مناسبات دیپلماسی و مناسبات خارجی؛ مجموع اینها سیاست یک کشور را تشکیل می‌دهد. همه با هم باید تلاش کنند، همه با هم باید پیش بروند. اینکه این بخش آن بخش دیگر را نفی بکند، آن، این را نفی بکند، اصلاً معنی ندارد، این خطای بزرگی است که از مسئول جمهوری اسلامی و مسئولین جمهوری اسلامی نباید این خطا سر بزند.

انصافاً نیروی قدس بزرگ‌ترین عامل مؤثّر در جلوگیری از دیپلماسی انفعالی در منطقۀ غرب آسیا است؛ نیروی قدس در منطقۀ غرب آسیا یک سیاست مستقلّ جمهوری اسلامی را و سیاست عزّت‌مدار جمهوری اسلامی را تحقّق بخشیده.

غربی‌ها اصرار دارند که سیاست خارجی کشور متمایل به آنها و زیر پرچم آنها باشد؛ آن هم به شکل تبعیّت؛ میل غربی‌ها این است؛ چون سالها این جور بوده است؛ هم در زمان اواخر قاجار، هم در دوران طولانی حکومت پهلوی، ایران تحت سیطرۀ سیاستهای غرب بوده؛ انقلاب آمده و ایران را از تحت سیطره خارج کرده؛ در تمام چهل سال، تلاش غربی‌ها -چه آمریکا، چه اروپا- برای این بوده است که آن سیطرۀ قبلی خودشان را بر این کشور ادامه بدهند؛ لذا شما می‌بینید جمهوری اسلامی با چین ارتباط برقرار می‌کند، آنها عصبانی می‌شوند، با روسیه ارتباط سیاسی یا اقتصادی برقرار می‌کند، آنها ناراحت می‌شوند، عصبانی می‌شوند؛ با همسایگان می‌خواهیم ارتباطات را برقرار کنیم آنها وارد می‌شوند، ‌ همسایه‌های بیچارۀ ضعیف ما را زیر فشار قرار می‌دهند و مانع می‌شوند. اینها مواردی است که ما شاهدش بودیم و بنده موارد متعدّدی را سراغ دارم از کشورهای عربی و کشورهای همسایه که مسئولین عالی‌رتبه‌شان حتّی می‌خواستند به ایران سفر کنند، [امّا] آمریکایی‌ها رفتند مانع شدند که سفر نکنند؛ یعنی اینها با هر گونه تحرّک دیپلماسی ما مخالفند. ما نمی‌توانیم در مقابل این خواست آنها منفعل عمل کنیم؛ ما باید مستقل و عزّتمند و پُرتلاش و پُرتوان عمل کنیم و این کار را در منطقه بعضی‌ها کرده‌اند و بحمدالله به نتیجه رسیده‌اند.

این را هم همه بدانند که سیاست خارجی در هیچ جای دنیا در وزارت خارجه تعیین نمی‌شود. سیاست خارجی در همه‌ جای دنیا مربوط به مجامع بالادستی وزارت خارجه است؛ مجامع بالادستی و مسئولین عالی‌رتبۀ کشور هستند که سیاست خارجی را [تعیین می‌کنند]؛ البتّه وزارت خارجه هم در اینها مشارکت دارد، لکن این جور نیست که تصمیم‌گیری، تابع وزارت خارجه باشد؛ نه، وزارت خارجه مجری است؛ سیاستهای خارجی را [اجرا می‌کند]؛ این‌جا در کشور ما هم همین جور است؛ در شورای عالی امنیّت ملّی که همۀ مسئولین در آنجا حضور دارند، تصمیم‌گیری می‌شود و وزارت خارجه با شیوه‌های خودش بایستی آنها را عملی بکند و پیش ببرد. به هر حال نباید ما جوری حرف بزنیم که معنایش این است که سیاستهای کشور را باور نداریم و قبول نداریم. باید مراقب باشیم؛ مراقب دشمن شاد کردن هم باشیم؛ واقعاً جوری نباشد که دشمن را شاد کنیم. من امیدوارم ان‌شاء‌الله خداوند به همۀ مسئولین کشور که واقعاً مایلند به نظام جمهوری اسلامی، به کشورشان، به میهن‌شان، به مردم‌شان خدمت کنند، توفیق بدهد تا بتوانند این کار را با بهترین وجهی انجام بدهند.»12/02/1400

حوادث و اتفاقات سال‌های اخیر به ویژه دو عملیات وعده صادق 1 و 2 و تجلی قدرت و اقتدار دفاعی کشور که مرهون شهید سلیمانیها و شهید تهرانی مقدم‌ها و هزاران هزار شهید است، ثابت کرد که «میدان» بزرگ‌ترین و مؤثرترین پشتوانه و پشتیبان برای توانمندی و اقتدار در تمامی عرصه‌ها اعم از پیشرفت، رفاه، سازندگی، علم، فرهنگ، دیپلماسی و... است.

آقای دکتر سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفت‌وگو با رسانۀ KHAMENEI.IR که در 5 آبان 1403 منتشر شد، ضمن اعلام اینکه ایران در حفاظت و دفاع از منافع و تمامیت ارضی و مردمش هیچ حد و مرزی برای خود قائل نیست، تأکید کرد در جریان سفرهای اخیر منطقه‌ای توانایی ایران برای دفاع و زدن ضربۀ متقابل به کسانی که قصد تهاجم به ایران را داشته باشند، برای طرفهای خارجی تشریح شده است.

سیدعباس عراقچی در پاسخ به این سؤال: «عملیات وعدۀ صادق ۱ و وعدۀ صادق ۲ چه تأثیری در تقویت توان دیپلماتیک کشور و پر شدن دست دیپلماسی داشت؟»، خاطرنشان کرد:

«اصولاً دیپلماسی متّکی است به مؤلّفه‌های قدرت داخلی. البتّه خود دیپلماسی هم می‌تواند تولید قدرت بکند، ولی پیشبرد دیپلماسی بستگی دارد به اینکه این دیپلماسی متّکی به کدام یک از مؤلّفه‌های قدرت در داخل کشور است. دیپلمات‌ها پشتشان گرم است به‌اصطلاح به قدرت داخلی؛ البتّه این قدرت داخلی، هم می‌تواند قدرت نظامی باشد، هم قدرت اقتصادی باشد، هم قدرت سیاسی باشد، هم قدرت گفتمانی باشد؛ گفتمانهائی که جمهوری اسلامی تولید کرده، یکی از مؤلّفه‌های قدرت او است؛ البتّه به اضافۀ صنایع دفاعی خودش و تسلیحات دفاعی خودش؛ همۀ اینها است که یک دیپلمات را قوی می‌فرستد در صحنه و به دیپلماسی به‌اصطلاح قدرت می‌دهد که بتواند اهداف خودش را جلو ببرد. البتّه در حین حرکت، خود دیپلماسی هم می‌تواند تولید قدرت بکند؛ یعنی می‌تواند خودش هم به یک مؤلّفه‌ای از قدرت برای کشور تبدیل بشود. عملیّات وعدۀ صادق ۱ و ۲ که دیگر جلوۀ کامل قدرت جمهوری اسلامی ایران در دفاع از خودش بود که به نظر من یک موتور پیشرانِ پیش‌برندۀ سیاست خارجۀ ما است و خواهد بود، ان‌شاءاللّه.»