امامت اهل بیت(ع)(پرسش و پاسخ)

کد خبر: ۲۹۹۰۳

تاریخ: ۲۸ آبان ۱۳۹۳ - ۱۹:۵۰

پرسش:
براساس آیات قرآن کریم چه مستنداتی برای اثبات امامت علی(ع) و سایر ائمه(ع) وجود دارد؟
پاسخ:
با مراجعه به آیات شریفه قرآن کریم پی به وجود آیاتی خواهیم برد که بر شأن امامت و ولایت امام علی(ع) یا مجموعه اهل بیت(ع) دلالت می‌کند که در اینجا به برخی از اهم آنها اشاره خواهیم کرد:
1- آیه ولایت
خداوند متعال در سوره مائده آیه 55 می‌فرماید: «ولی‌امر شما تنها خدا و رسول خدا و مؤمنانی هستند که نماز را به پا داشته و فقیران را در حال رکوع زکات می‌دهند.»
شأن نزول آیه شریفه بنابر آنچه در کتاب‌های تاریخی، تفسیری و روایی آمده چنین است:‌ «روزی مرد فقیری در مسجد از مردم تقاضای کمک کرد ولی کسی به او توجه ننمود، حضرت علی(ع) که در حال رکوع بود، انگشتر خود را به عنوان صدقه به او داد، آنگاه این آیه توسط جبرئیل بر پیامبر گرامی(ص) که در منزل بود نازل شد.
از طرف دیگر می‌توان از این آیه شریفه ولایت و امامت حضرت علی(ع) را از راه دیگری اثبات کرد و آن اینکه مقصود از ولایت رسول خدا، همان اولویت به تصرف و امامت است آنجا که قرآن کریم می‌فرماید:‌ «النبی اولی بالمومنین من انفسهم» (احزاب-6) و در روز غدیر پیامبر اسلام(ص) فرمود: «الست اولی بکم من انفسکم؟» آیا من اولی به شما از خود شما نیستم؟ عرض کردند: آری آنگاه فرمود:‌«فمن کنت مولاه فهذا علی مولاه» هر کس من مولای اویم پس علی مولای اوست. مضمون این حدیث توسط ده نفر از صحابه نقل گردیده و بیش از پنجاه نفر از علمای اهل سنت آن را در کتاب‌های خود آورده‌اند مانند: زمخشری در الکشاف، طبرانی در معجم الاوسط، ج 7، ص 10 و...
2- آیه تبلیغ
خدای متعال در سوره مائده آیه 67 می‌فرماید: «ای رسول! ابلاغ نما آنچه را که پروردگارت بر تو نازل کرده و اگر ابلاغ نکنی (آنچه را که ما گفتیم) رسالت را ابلاغ ننموده‌ای و خداوند تو را از مردم محافظت می‌نماید.»
ابونعیم اصفهانی به سند صحیح از ابوسعید خدری نقل کرده که آیه فوق در شأن علی(ع) نازل شده است. و نیز ابن‌عساکر به سند صحیح از ابوسعید خدری نقل می‌کند که این آیه شریفه در روز غدیرخم بر رسول خدا(ص) در شأن امام علی(ع) نازل شده است.
همچنین این حدیث را هشت نفر از صحابه و چهارده نفر از علمای اهل سنت نقل کرده‌اند.
3- آیه اکمال
خدای متعال در سوره مائده آیه 3 می‌فرماید: «امروز دینتان را بر شما کامل نموده و نعمتم را بر شما تمام کردم و راضی شدم که اسلام دین شما باشد.»
خطیب بغدادی در کتاب تاریخ بغداد، ج 8، ص 290 می‌نویسد: «هر کس روز هجدهم ذی حجه (روز غدیرخم) را روزه بگیرد، خداوند ثواب شصت ماه روزه را به او عطا می‌کند. روز غدیر روزی است که پیامبر(ص) دست علی را گرفت و فرمود: آیا من ولی مومنین نیستم؟ گفتند: آری ای رسول خدا! آنگاه فرمود: هر کس من مولای او هستم این علی مولای اوست. در این حال عمربن خطاب دو بار به علی(ع) تبریک گفت و عرض کرد: ای پسر ابی‌طالب تو مولای من و مولای تمام مسلمانان گشتی، در این هنگام آیه فوق نازل شد...» همچنین همین مضمون را ابن‌عساکر و بیش از پانزده نفر از علمای اهل سنت نیز نقل کرده‌اند.
4- آیه «اولی‌الامر»
خداوند متعال در سوره نساء آیه 59 می‌فرماید:‌ «خدا و رسول و صاحبان امر از خود را اطاعت کنید.» مقصود از اولی‌الامر معصومینی هستند که اطاعت آنان به طور مطلق همانند اطاعت خدا و رسول خدا واجب است. البته در حق کسانی غیر از دوازده امام ادعای عصمت نشده است. به بیان دیگر، اولی‌الامر همان دوازده امامی هستند که پیامبر گرامی(ص) در احادیث دوازده خلیفه به آنها اشاره کرده و به نص غدیر اول آنان علی(ع) است، و نیز به نص حدیث ثقلین همگی آنها از عترت و اهل بیت پیامبرند. پیامبر گرامی(ص) فرمود: هر کس مرا اطاعت کند خدا را اطاعت کرده و هر کس مرا نافرمانی کند خدا را نافرمانی کرده است و هر کس علی را اطاعت کند، مرا اطاعت کرده و هر کسی علی را نافرمانی کند مرا نافرمانی کرده است» (ترجمه امام علی(ع)، ابن عساکر، ج 1، ص 364)